Jezus werd na Zijn kruisdood in het graf van Jozef van Arimathea gelegd. De Bijbel vertelt dat dit een nieuw graf was en in een rots uitgehouwen. Het was afgesloten met een steen en lag in een hof nabij Golgotha. Is Jezus’ graf nog te traceren?
Er zijn twee plekken in Jeruzalem die als locatie van het graf van Jezus worden aangewezen. De Heilig Grafkerk is de plaats waar volgens de oude traditie zowel Jezus’ graf als Golgotha zich bevindt. Deze kerk ligt echter binnen de stadsmuur van Jeruzalem, terwijl grafvelden en executieplaatsen er juist buiten lagen (vgl. Joh. 19:20). Daarom zochten diverse onderzoekers elders.
Graftuin
In 1864 ontdekte een boer ten noorden van Jeruzalem een in een rots uitgehouwen graf, die met een grote steen kon worden afgesloten. De Britse generaal Charles Gordon onderzocht dit rotsgraf en meende dat dit van Jezus moet zijn geweest. Een rotsheuvel daar dichtbij, die de vorm van een schedel heeft, identificeerde hij als Golgotha (‘Schedelplaats’). Op zijn initiatief werd dit gebied gekocht en als ‘Graftuin’ voor bezoekers opengesteld.
Het graf bleek echter veel ouder te zijn. Dit type, dat twee kamers bevat, komt alleen in de Eerste Tempelperiode voor en kan dus niet het graf zijn dat Jozef van Arimathea in de tijd van Jezus liet maken. Toch biedt de fraaie Graftuin bezoekers gelegenheid om Jezus’ dood en opstanding in een rustige omgeving te overdenken.
Heilig Grafkerk
Die gelegenheid biedt de Heilig Grafkerk niet. Zeker niet aan protestantse christenen die niet vertrouwd zijn met de oosterse en rooms-katholieke rituelen die hier plaatsvinden. Deze kerk is echter wel de meest waarschijnlijke locatie van Jezus’ graf én Golgotha.
Al in de eerste honderd jaar na Jezus’ kruisiging kwamen Joodse christenen hier samen om Zijn dood en opstanding te gedenken. Keizer Hadrianus liet hier in het jaar 136 een tempel voor de godin Venus bouwen, om de herinnering aan Christus weg te vagen. Het tempelterras bedekte zowel het graf als Golgotha. Hierdoor bleven beide locaties echter juist goed bewaard.
Keizer Constantijn liet hier begin vierde eeuw een monumentale kerk bouwen, die meerdere keren is verwoest en herbouwd. De huidige Heilig Grafkerk is grotendeels door kruisvaders in de twaalfde eeuw gebouwd. Dit gebouwencomplex is nu een labyrint van op en aan elkaar gebouwde kerken en kapellen, en met zijn veelheid aan altaren, geestelijken en iconen maakt het een chaotische indruk.
Nieuw onderzoek
Dat Jezus’ graf zich op deze plaats bevindt, wordt ook door nieuw onderzoek ondersteund. Opgravingen na 1967 hebben aan het licht gebracht dat de locatie van de Heilig Grafkerk in de tijd van Jezus namelijk wél buiten de stad lag. Verder heeft onderzoek uitgewezen dat de rotondevormige ruimte van de kerk is gebouwd op een steengroeve die in de eerste eeuw als begraafplaats werd gebruikt. In de kapel van de Jakobieten, aan de westkant van de rotonde, is een rotsgraf uit die tijd te zien.
In 2016 is de ruimte onder de rotonde voor het eerst sinds eeuwen geopend. Onderzoek heeft bevestigd dat hier de Venustempel uit het jaar 136 heeft gestaan. Toen die boven het graf werd gebouwd, zullen er nog kinderen en kleinkinderen zijn geweest van degenen die Jezus’ sterven en opstanding hebben meegemaakt.
Maar boven alles telt wat de vrouwen en de discipelen op Paasmorgen zagen: het graf was leeg. De Heere is waarlijk opgestaan!
Dit artikel is met toestemming overgenomen uit De Waarheidsvriend. De volledige bronvermelding luidt: Heikoop, D.M., 2026, Het graf van Jezus, De Waarheidsvriend 114 (5): 15 (artikel).
- Aflevering 1: De Stèle van Merenptah.
- Aflevering 2: De verovering van Tel Hazor.
- Aflevering 3: Silo, plaats van de tabernakel.
- Aflevering 4: Het paleis van David.
- Aflevering 5: Tel Megiddo.
- Aflevering 6: De Cyruscilinder.
- Aflevering 7: Qumran.
- Aflevering 8: Kapernaüm.
- Aflevering 9: Het graf van Jezus.