Home » 2021 » oktober

Maandelijks archief: oktober 2021

Marekvirus niet één op één gelijk te stellen met het coronavirus – Reactie op het artikel van donderdag over pathogeenevolutie

Afgelopen donderdag verscheen op deze website een artikel over pathogeenevolutie en het coronavirus. Ik wil daar in dit artikel kort op reageren.1

Coronavirus varieert snel

De basisopmerking van het artikel, dat het coronavirus zeer snel varieert en dat dit er toe leidt dat nieuwe varianten van het virus de bescherming door vaccinatie kunnen ontwijken is correct. Dit is algemeen bekend van coronavirussen.2 Om die reden ben ik ook positief verrast dat we er in geslaagd zijn om vaccins maken die nog zo goed werken, als ze doen.

Marekvirus

Toch zou ik wat terughoudend zijn met de opmerkingen van Richard Steenvoorden. Hij is geen deskundige. Hij denkt dat vaccinatie leidt tot resistentie, net zoals het geval is met antibiotica. Dat baseert hij op een artikel over het Marekvirus.3 Het Marekvirus is een kippenvirus. Het gaat in dat artikel erover dat er stammen zijn die heel pathogeen zijn: de kippen gaan dood. Zo’n virus verspreidt zich niet snel, want doordat de kippen zo snel dood gaan, kunnen die de andere kippen niet meer besmetten. Als in die situatie kippen worden ingeënt, overleven kippen wel en kunnen die deze zeer gevaarlijke virustypen wel verspreiden. Die kunnen dan wellicht muteren en besmettelijker worden. Je zou in dit specifieke geval kunnen zeggen dat vaccinatie leidt tot toename van spreiding van zeer gevaarlijke varianten. Dit is overigens ook voor het Marekvirus geen normale situatie. De realiteit is dat sinds de kippen tegen de ziekte van Marek gevaccineerd worden, de Ziekte van Marek in vele landen een zeldzame ziekte is geworden. De vaccins doen wereldwijd al tientallen jaren uitstekend werk. Uitzonderingen zijn niet de regel.

Marek is een compleet ander type virus dan Corona. Marek is een DNA-virus. Corona is een RNA-virus. Marek is een Herpesvirus net zoals het virus dat bij de mens koortslip veroorzaakt. Het Marekvrius veroorzaakt echter geen koortssnavels, maar neurologische verschijnselen en tumoren.4 Replicatie van herpesvirussen vinden plaats in de kern, replicatie van het coronavirus vindt plaats in het cytoplasma van de gastheercel. Opbouw van het capside van herpesvirus vindt plaats bij de kernmembraan, opbouw van het capside (de eiwitmantel)5 van Corona vindt plaats in het cytoplasma. Bij het herpesvirus wordt de kernmembraan gebruikt voor budding, bij Corona wordt gebruik gemaakt van het golgicomplex6 en het endoplasmatisch reticulum7. De verschillen tussen Marek en Corona zijn biologisch gezien groter dan die tussen een mens en een conifeer. Ook met betrekking tot de gastheer gaat de vergelijking niet op: De kip is een ander wezen dan de mens. Zo min als je kunt zeggen dat alle natuurregels die gelden voor een conifeer ook gelden voor een mens, zo min kun je zeggen dat regels die gelden voor de Ziekte van Marek bij de kip ook gelden voor Corona bij de mens. Maar wat het belangrijkste is: Corona is niet zo dodelijk, dat ieder mens er aan overlijdt. Dat is het grote verschil tussen de situatie van het Marekvirus in dit specifieke artikel en het coronavirus. Als iedereen die Corona had er ook snel aan overleed dan zou dit virus veel minder overgedragen worden. Als je dan met inenten ervoor zou zorgen dat Corona wel zou worden overgedragen, dan zou je door vaccinatie bijdragen aan verspreiding en mutatie. Dat is echter helemaal niet het geval. Veel ongevaccineerde mensen krijgen Corona en worden weinig ziek maar dragen het overvloedig over. Ook gevaccineerde mensen kunnen het krijgen, ziek worden en het virus overdragen. Corona heeft helemaal geen vaccinatie nodig om flink te muteren, dat doet hij van zichzelf al wel.

Bij doorbraken niet vaccineren?

De stelling dat je bij doorbraken van een vaccinatie niet volledig moet vaccineren is in mijn ogen dan ook vreemd. Doorbraken bij vaccinaties zijn heel normaal. Heel veel vaccinaties werken nu eenmaal niet 100%. Ik zie geen logisch verband in de gedachte dat je bij een doorbraak het inenten zou moeten verminderen. Wellicht moet je van entingstrategie wisselen, zodat er een betere bescherming tot stand komt. Dat kan juist vaker enten zijn of enten met een beter vaccin. Maar dan moet dat wel beschikbaar zijn. De bottomline blijft echter dat het coronavirus snel muteert en dat we inderdaad kunnen verwachten dat het vaccineren van tijd tot tijd weer zal moeten worden aangepast om onze kwetsbare mensen te beschermen.

Voetnoten

Opname boekpresentatie ‘Wat is de mens? Adam of Aap?’ – Prof. dr. Edgar Andrews in Nederland (2018)

Op 23 februari 2018 was prof. dr. Edgar Andrews te gast op ‘De Bronckhorsthoeve’ te Brummen. Hij was daar op uitnodiging van Uitgeverij Maatkamp. Tijdens de boekpresentatie vertelde hij over zijn nieuwe boek ‘Wat is de mens? Adam, alien of aap?‘ Een boeiend boek om te lezen! Hieronder de opname van de presentatie die hij hield in Brummen. De presentatie is in het Engels opgenomen en voorzien van Nederlandse ondertitels. Veel zegen bij het kijken en luisteren!

Voordat prof. dr. Edgar Andrews zijn presentatie hield werd hij geïnterviewd n.a.v. het verschijnen van zijn boek. De afzonderlijke vragen in het interview zijn opgenomen door Geloofstoerusting en verschijnen de komende tijd afzonderlijk iedere zaterdag op deze website.

Artikel van ‘Oorsprong’ besproken in ‘This Week in Creationism’-serie van dr. Joel Duff

Twee weken geleden werd er op deze website een artikel geplaatst van mijn hand.1 Het artikel ging over nieuw onderzoek dat gepresenteerd werd op de conferentie van de Geological Society of America (GSA). Vorige week werd dit artikel besproken in de YouTube-serie ‘This Week in Creationism’ (TWiC)2 van de theïstische evolutionist dr. Joel Duff.

Dr. Joel Duff

Dr. Joel Duff is een botanist en professor biologie aan de University of Akron. Hij is gelieerd aan de theïstisch evolutionistische organisatie Biologos en een kritisch op ideeën van creationisten die uitgaan van een jonge aarde. Hij publiceert zijn kritische commentaren op het blog Naturalis Historia.3 Onlangs is hij begonnen met de YouTube-serie ‘This Week in Creationism’ (TWiC). Hoewel ik het op principiële punten met hem oneens ben, vind ik hem een van de meest sympathieke theïstische evolutionisten die ik ken. In mijn ogen is zijn ‘tone-of-voice’ de juiste manier voor het aangaan van een gesprek. Veel commentaar van hem heeft mijn instemming. Op veel punten dient creationistisch onderzoek aangescherpt te worden anders houdt het geen stand. Die waardering geldt ook voor zijn serie ‘This Week in Creationism’ en voor de aflevering waarin hij mijn artikel van de website ‘Oorsprong’ bespreekt.

This Week in Creationism #9

Platte aarde

Het negende deel van de serie begint met het geven van een compliment aan het adres van dr. Danny Faulkner. Deze astronoom schreef op 8 oktober 2021 een artikel voor Answers in Genesis waarin hij reageert op claims van mensen die denken dat de aarde plat is.4 Duff vraagt zich wel af of Faulkners kritiek op de platte-aarde-gelovigen ook niet van toepassing is op de jongeaardecreationisten zelf. Als laatste geeft Duff aan dat hij onder de indruk is van de manier van omgang van dr. Faulkner met andersdenkenden. De presentator verwijst hierbij naar het overlijdensbericht dat Faulkner plaatste op de website van Answers in Genesis rondom het overlijden van Rob Skiba, een prominente platte-aarde-gelovige.5

Creation College Expo

In de tweede plaats verwijst dr. Duff in deze negende video van ‘This Week in Creationism’ naar een conferentie die Answers in Genesis van 4 tot 6 november 2021 hoopt te organiseren met als titel ‘Creation College Expo’. Deze conferentie is primair bedoeld voor (aankomende) studenten. Op deze conferentie worden ook hogescholen en universiteiten uitgenodigd om zichzelf te presenteren. Dit zijn hogescholen en universiteiten die sympathiek staan tegenover het creationistische gedachtengoed. Duff verwijst voor deze zogenoemde ‘creation colleges’ naar een artikel op de website NewCreation (een website gesponsord door de organisatie Is Genesis History?) waar de creationistische hogescholen en universiteiten op een rij staan.6 Het volgende artikel dat voorbij komt in deze negende aflevering is een artikel op de website van Institute for Creation Research.7 Duff plaatst hier wat kritische kanttekeningen bij.

Geological Society of America (GSA)

In het laatste deel van deze video wordt aandacht gegeven aan de presentatie van geologisch werk door creationisten op de conferentie van de Geological Society of America (GSA) en daaraan gekoppeld mijn artikel op deze website.8 Volgens dr. Duff gaat het bij de presentatie van data door creationisten slechts om posters. Dit is incorrect. Dr. Whitmore hield één keer een ‘oral presentation’. Vanwege de geldende coronamaatregelen moest deze presentatie van te voren opgenomen worden en werd deze tijdens de conferentiedag op de website afgespeeld. Dr. Duff bespreekt de posters en de presentatie op een nuchtere wijze. Dat siert hem! Hij geeft terecht aan dat als de Coconino Sandstone gevormd is in een woestijnachtige omgeving dit niet past bij een afzetting tijdens de wereldwijde zondvloed. Het bekritiseren van de claim dat het hier gaat om een eolische afzetting is inderdaad de ‘common ground’ van de besproken posters en de presentatie. Dr. Duff geeft aan dat hij er geen problemen mee heeft dat creationisten hun werk presenteren op een geologische conferentie. Vanuit (theïstisch) naturalistische hoek zijn maar al te vaak lobby’s ontstaan van verstokte naturalisten die koste wat het kost creationisten willen buitensluiten van dergelijke reguliere activiteiten. Bij Duff is dat gelukkig anders!9 Terecht geeft Duff aan dat de onderzoekers in de posters en presentatie de data niet vanuit creationistisch perspectief beschouwden, maar slechts de data (‘the facts’) presenteerden. In de video wordt de creationistische invulling van het onderzoek door Duff wel besproken door te verwijzen naar een artikel van Whitmore in Answers Magazine. Overigens had Duff beter kunnen verwijzen naar de 2018 ICC-paper dan het artikel uit 2015 in Answers Magazine.10 De bioloog bespreekt kort het stukje van hellingshoeken in zandsteen. Met zijn bespreking ben ik het helemaal eens. Alleen afgaande op de hellingshoeken kan de Coconino Sandstone onderwater zijn afgezet, maar hoeft dat niet zo te zijn. Uiteraard moeten we kijken naar alle data en niet alleen naar de data van de hellingshoeken.11 Volgens dr. Duff is alle hoop voor creationisten verloren als de Coconino Sandstone niet onder water is afgezet. Dit is geheel onterecht! In Nederland zijn verdedigers van het zogenoemde Rekolonisatiemodel actief.12 Zij plaatsen het Perm ná de zondvloed en hebben daar ook goede argumenten voor. Volgens creationisten die deze werkhypothese verdedigen zijn de zandstenen van het Perm vooral eolische afzettingen. Dit argument vormt zelfs een van de belangrijkste argumenten om het einde van de zondvloed dáár te plaatsen. God deed aan het einde van de zondvloed een wind (eolisch) over de aarde gaan én de aarde lag als het ware te roesten (rode kleur). Het werk van Whitmore et al. is wel belangrijk voor jongeaardecreationisten die de werkhypothese hanteren dat de Krijt/Paleogeengrens het einde van de zondvloed markeert. Wanneer zal blijken dat Permische zandstenen echt alleen eolisch kunnen zijn, heeft dat inderdaad gevolgen voor deze werkhypothese. Ik bedank dr. Joel Duff voor de op nuchtere wijze bespreken van de posters, de presentatie én mijn artikel op de website ‘Oorsprong’.

Voetnoten

Avond met dr. Peter Borger op 10 december 2021 geen promotieavond maar Fundamentum Studium Generale

Vandaag ontving ik de nieuwsbrief van Logos Instituut. Daarin wordt aandacht gevraagd voor de avond van Fundamentum met de moleculair bioloog dr. Peter Borger. Deze avond organiseren we in de regio Ede op 10 december 2021. We danken de creationistische organisatie voor de aandacht die zij wilden geven aan het evenement. Aanmelden voor de avond met dr. Peter Borger kan hier.

Helaas is er een fout geslopen in de nieuwsbrief van Logos Instituut. De nieuwsbrief noemt de avond een promotieavond voor de recent verschenen tweede editie van het boek van dr. Peter Borger.1 Hoewel Borgers komst naar Nederland wel verband houdt met het verschijnen van deze tweede editie is de avond van Fundamentum primair geen promotieavond voor het boek maar een Fundamentum Studium Generale. Dr. Borger zal hier een academisch onderwerp (soortvorming en baranomen) wat eenvoudiger uitleggen. Uiteraard zal er op de avond veelvuldig naar zijn boek verwezen worden en zal zijn boek ook te koop worden aangeboden via de boekentafel. Ook zal er in het openingswoord van Jan van Meerten aandacht zijn voor het verschijnen van het boek. Maar primair is de avond een Fundamentum Studium Generale. Net zoals de Fundamentum Studium Generale van 18 maart 2022 D.V. met dr. Peter van der Veen geen promotieavond is, maar een Fundamentum Studium Generale. Wij begrijpen dat deze avonden van Fundamentum nog geen begrip zijn in Nederland én daar willen wij hard aan werken. Komt u ook en helpt u mee?

Genesis deel 7: De Val – Bioloog Kees Fieggen houdt een bijbelstudie over het eerste Bijbelboek

Genesis, hoe alles begon. Bioloog ir. Kees Fieggen houdt een bijbelstudie over Genesis. Vandaag het zevende deel: De val. De video duurt ruim 22 minuten. Volgende week vrijdag het achtste deel. Veel zegen bij het kijken!

Pathogeenevolutie SARS-CoV-2: Mutatie in spike-eiwit van virus zorgt voor ontwijken vaccin geïnduceerde antilichamen

Het coronavirus is ondertussen een bekend verschijnsel in de wereld. Mensen hebben zich het afgelopen jaar massaal laten vaccineren om zich te beschermen tegen het virus. Nieuw onderzoek wijst uit dat een variant van het SARS-CoV-2-virus zich heeft aangepast aan deze vaccinatiegolf. Een mutatie in het spike-eiwit van het virus zorgt ervoor dat deze variant van SARS-CoV-2 de antilichamen met hoge efficiëntie ontwijkt.

Spike-eiwitten

Op de website van het RIVM kunnen we lezen dat ‘de belangrijkste antistoffen tegen het coronavirus, die antistoffen zijn die het zogeheten spike-eiwit herkennen’.1 Deze spike-eiwitten zijn de naamgevers van het virus. De S-eiwitten steken namelijk uit aan de buitenkant van het virus (zie de afbeelding hierboven). Daardoor lijkt het virus op een kroon (Latijns: corona). Door de antistoffen die het spike-eiwit herkennen wordt het virus geneutraliseerd. Nu zijn er mutaties waargenomen in deze spike-eiwitten die zorgen voor resistentie van het virus tegen deze antilichamen. Dit blijkt uit een artikel in Cellular & Molecular Immunology dat deze week gepubliceerd werd.2 De onderzoekers maken zich zorgen, want deze mutaties brengen de efficiëntie van de vaccins in gevaar. Variaties van het virus zijn ook beter overdraagbaar. Dit komt volgens de onderzoekers waarschijnlijk door veranderende interacties tussen het virus en de gastheercel.

Pathogeenevolutie

Dat bacteriën en virussen zich snel kunnen aanpassen is algemeen bekend. We kennen bijvoorbeeld de bekende en in ziekenhuizen gevreesde antibioticaresistentie van diverse soorten bacteriën. Het beschrevene hierboven is ook zo’n voorbeeld van pathogeenevolutie. Het virus past zich aan de omgeving aan en overleeft (het floreert zelfs). Deze evolutie is uiteraard geen argument voor Universele Gemeenschappelijke Afstamming.3 Bioloog Richard Steenvoorden geeft op Twitter aan dat door de ‘hoge vaccinatiegraad en de QR-pas met doorbraaksuperevents en natuurlijke selectie deze variant een hogere fitness heeft gekregen (theory of virulence) en daardoor vooral nu in aandeel snel toeneemt’.4 In een volgende tweet gaat de bioloog verder: ‘Dit zal betekenen dat eind deze maand de meeste besmettingen bij gevaccineerden liggen, volgende maand zal dit ook het aandeel in ziekenhuizen zijn, zoals in Engeland is en Israël nu’.5 De geleerde geeft aan dat massaal vaccineren bij doorbraakinfecties nooit slim is, vanwege de versnelde pathogeenevolutie die het veroorzaakt. Dit schreef de bioloog overigens voordat hij bovengenoemde publicatie onder ogen kreeg. Steenvoorden minder dan een uur later: ‘Hele snelle update. M’n hypothese lijkt al bewezen te zijn in dit onderzoek dat op nature [sic] staat. Deze variant kan inderdaad beter de vaccins omzeilen door mutaties in het spike-eiwit’.6 De bioloog adviseert om de vaccins ‘louter voor de mensen’ in te zetten ‘die echt risico hebben in het ziekenhuis te belanden’.7 Verder wil Steenvoorden dat er meer ingezet wordt op een gezondere leefstijl. Deze variant zal de gemoederen nog wel bezig blijven houden. Pathogeenevolutie is door deze mutatie nog weer eens een keer bevestigd. We moeten daar niet te naïef over doen of te ongenuanceerd over denken.

Dr. ir. Erik van Engelen reageerde hier op het bovenstaande artikel. In dit verband is ook de congresbijdrage van dr. ir. Adriaan van Beek en zijn interview met CIP interessant.

Voetnoten

Maak de dinopuzzel – Tafels oefenen met dino’s

In groep 4 en 5 van de basisschool worden bij rekenen de tafels aangeleerd. Op internet zijn talloze manieren en spelletjes te vinden die kinderen kunnen helpen om de tafels aan te leren en deze te automatiseren. Het kind heeft daar levenslang profijt van, tafels horen namelijk bij de basisvaardigheden van een volwassene en worden (onbewust) iedere dag gebruikt. Wat is leuker voor het kind dan tafels te oefenen met behulp van het eigen interessegebied? Vandaag tafels oefenen met dinopuzzels.

Digitaal bestaat er een ruim aanbod van tafelspelletjes. Op spelletjesplein.nl is zelfs een complete rubriek met tafelspelletjes.1 Wat is leuker dan tafels te oefenen met dino’s? Op spelletjesplein staat een link naar een spel waar kinderen, door een tafelsom naar het juiste antwoord te slepen, een dinofotopuzzel compleet kunnen maken.2 Wanneer we de fotopuzzel’s compleet maken zien we dino’s als Kentrosaurus, Pachyrhinosaurus, Carnotaurus3, Diplodocus, Brachiosaurus, Coelophysis en Protoceratops. Ook kun je foto’s compleet maken van vliegende reptielen. Vliegende reptielen zijn overigens geen dino’s. Het is jammer dat de bovengenoemde namen niet bij de foto vermeld worden. Zou prima kunnen door in de foto de namen van de dino te noemen. Zo leren de kinderen naast de tafels ook nog eens de dinonamen. Deze dinopuzzels zijn door het ontbreken van de miljoenen jaren en het naturalistische wereldbeeld ‘neutraal’ te noemen richting de verschillende oorsprongsmodellen. Dino’s passen namelijk goed binnen een creationistisch wereldbeeld. Laten we daarom niet te bang zijn voor deze beesten en ze, met de kinderen, interpreteren vanuit creationistisch perspectief.

Voetnoten

Novohrad-Nograd Geopark – Geologische activiteit na de zondvloed

In 2019 organiseerden we samen met Lorens Knap van Hongarije Holidays een geologiereis naar Hongarije. We bezochten onder andere enkele locaties in het Novohrad-Nograd Geopark. Enkele van deze locaties staan ook in de planning voor de Cultuur- en geologiereis naar Hongarije van 2022 D.V. Hieronder een promotievideo van dit Geopark. In de video komt één keer ‘the last 30 million years’ voor. Creationisten denken daar uiteraard anders over. Deze geologiereis gaat uit van de werkhypothese dat de Krijt/Paleogeen-grens het einde van de zondvloed markeert, als komen ook andere hypothesen aan bod. Het Pannoonse bekken is daarmee ná de zondvloed gevormd. Als we uitgaan van een gesloten chronologie is dit bekken meer dan vierduizend jaar geleden ontstaan. Kijk en geniet van het Novohrad-Nograd Geopark.

‘De Bijbel is een sprookjesboek’ – Jan Rein de Wit aan het woord

Is de Bijbel een sprookjesboek? Jan Rein de Wit aan het woord over dit atheïstische ‘bezwaar’. Met dank aan Geloofstoerusting voor de opname.

Een dringend gebed om het herstel van de kerk

Toen ik als eenvoudige rechtzinnige hervormde op de middelbare school zat, die toentertijd werd gedomineerd door de Gereformeerde Kerken in Nederland, werd mij regelmatig te verstaan gegeven, dat mijn kerk vrijzinnigen kende en dat er geen tucht was. De gereformeerden van de zojuist genoemde kerk waren de ‘beati possidentes’, de gelukkige bezitters. Zij hadden in godsdienstig opzicht alles dik voor elkaar. Hoe anders zou het aflopen! De in een vorige bijdrage genoemde prof. G.C. Berkouwer (1903–1996) was een theoloog van groot kaliber. Hij had nog meegewerkt aan de veroordeling van de latere vrijgemaakten, maar hij ging om. Hij, die eerst “nee” had gezegd tegen K. Barth, zei nu “ja”. Hij ging om van gereformeerd naar ethisch. Men mag ook zeggen midden-orthodox of de grote middenstroming in de huidige Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Valt hier niet veel te leren? En is dit geen reden tot grote bezorgdheid?

Twee Christelijke Gereformeerde Kerken

De artikelenserie gaat over de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) en komt dus ook terug in het volgende voorbeeld. Het is tegelijkertijd echter ook voor andere kerken bedoeld. In mijn jeugd waren er mensen die in de oude Nederlandse Hervormde Kerk aan de hand van bepaalde uitwendige zaken, zoals de liturgie, konden vertellen of een predikant gereformeerd, confessioneel, ethisch of vrijzinnig was.

Hieraan moest ik denken toen ik bij verschillende gelegenheden twee Christelijke Gereformeerde Kerken in mijn omgeving bezocht. In een Christelijke Gereformeerde Kerk een dorp verder zag ik de predikant en de andere ambtsdragers in zwart pak gekleed. In een Christelijke Gereformeerde Kerk een dorp verder in een andere richting zat bij een gastprediker de plaatselijke predikant in vrijetijdskleding in de kerk. Van de andere ambtsdragers had er één een niet-zwart pak aan, de rest vrijetijdskleding. Zou nu naar analogie van de oude Nederlandse Hervormde Kerk ook bij de Christelijke Gereformeerde Kerken verandering in uiterlijke kenmerken samengaan met verandering in inhoud van de prediking?

In de Christelijke Gereformeerde Kerken is er sprake van invloed van het wereldse gelijkheidsbeginsel. In alle opzichten moeten volgens dit beginsel man en vrouw gelijk zijn, dus —volgens sommige Christelijke Gereformeerde Kerken en personen — ook waar het gaat om de ambten en zelfs bij het huwelijk, dat burgerlijk nu tussen twee personen is.

Nu is er in Nederland vrijheid van meningsuiting. Men mag dus op correcte wijze zijn mening zeggen. Er is ook godsdienstvrijheid. Men mag dus ook nog een godsdienstige mening uitdragen. Dat er af en toe frictie is, daar is de overheid zelf schuldig aan. Tot aan de Franse Revolutie was het huwelijk een kerkelijke aangelegenheid, met een uitwijkmogelijkheid voor wie dat niet wilde. In het revolutionaire gedachtengoed is het huwelijk ontdaan van zijn godsdienstige kanten en een louter civielrechtelijke zaak geworden. De naam werd echter gehandhaafd.

Universiteit en kerk bij Voetius

De reeds eerder genoemde Gisbertus Voetius was hoogleraar aan de universiteit van Utrecht en tegelijk predikant in Utrecht. Hij leerde aan de universiteit en in de gemeente naar Schrift en belijdenis met de toepassing, dat ieder het gepredikte woord met zijn of haar geloofsbevinding mocht beamen: dus ja zeggen met zijn of haar hart. De wetenschap van Voetius is dus geen wereldse, neutrale wetenschap, maar een wetenschap die uitgaat van gereformeerde beginselen. Dat geldt niet slechts voor de theologische wetenschap, maar voor alle wetenschap. Die kan niet anders worden bedreven dan vanuit de drieslag van de Heidelbergse Catechismus: ellende, verlossing en dankbaarheid. Daarmee is geen oplossing voor vele problemen gegeven, maar wel het enige juiste uitgangspunt.

Zaaien en maaien

De reeds genoemde hoogleraar Berkouwer heeft een theologische omslag gemaakt en met hem de (toen gereformeerde) Vrije Universiteit in Amsterdam. Dat had grote gevolgen. De verlossing door Christus ging van tafel, want plaatsbekleding kon niet. Een theologisch opschuifproces begon.

Aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) wordt al jaren aandacht aan de ethische theologie geschonken. Dat gaat uitwerking hebben op de studenten en op de kerk. Er wordt onderzoek gedaan naar theologie die de verzoening in Christus afwijst en er een ontmoetingspunt voor in de plaats stelt. Het gaat daarbij om een theologie die naar believen stukken van de Bijbel als mythe afdoet. Is het dan verbazingwekkend dat er binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken een opschuiving gaande is?

Bijbelvervalsers

Nu zijn er wellicht ‘echte’ wetenschappers, die mij als ondeskundige oordeelsprofeet wegzetten. Laat ik dan eens professor Klaus Berger (1940–2020) noemen. Hij was hoogleraar in de theologie in Heidelberg. Hij was een groot wetenschapper, met name op het gebied van het Nieuwe Testament maar ook op andere gebieden. Ik was daar zelf getuige van toen ik zijn colleges in Leiden volgde, waar hij enkele jaren heeft gewerkt. Hij hoorde niet tot de gereformeerde gezindte. Berger beschouwde zichzelf als half-Luthers en half-rooms. Professor Berger heeft in verband met de Duitse Bijbelwetenschap een boek geschreven, waarvan de vertaalde titel luidt: ‘Bijbelvervalsers: Hoe wij om de Waarheid bedrogen worden’. Dat zijn niet mis te verstane woorden. Waarom zou men die niet, ook in Apeldoorn, ter harte nemen? Dat de Bijbel Gods heilig en onfeilbaar Woord is, dat moet onze overtuiging zijn, die ook in het theologisch onderwijs in praktijk moet worden gebracht.

Universiteit

De Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) is maar een heel kleine universiteit. Wil men dan wetenschappelijk wat betekenen, dan moet men zich op een zeer beperkt aantal onderwerpen concentreren. Daarbij geldt ook nog: schoenmaker blijf bij je leest. Het ligt veel meer voor de hand om gereformeerde onderwerpen te kiezen dan ethische theologie of erger te bedrijven. Bij dat gereformeerde onderwerp is het verstandig wereldwijd samenwerking met andere gereformeerde instituten te zoeken. De synode van de CGK heeft de TUA duidelijk een wenk gegeven door niet verder te willen met eenwording met de Theologische Universiteit Kampen (TU Kampen) van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt). Het lijkt er nu op dat die wenk genegeerd is.

Prof. dr. A. Huijgen

Het levende bewijs van wat ik naar voren breng, is prof. dr. A. Huijgen. Aan zijn grote wetenschappelijke kwaliteiten twijfel ik niet, zoals al eerder gezegd. Dat hij zich bezighoudt met Calvijn, Schleiermacher en roomse Mariologie getuigt niet van veel onderzoeksbeleid. Zijn Schleiermacher en roomse Mariologie nu juist wat de CGK nodig hebben?

Vroomheid als ‘mantel der liefde’

Is versterking van gereformeerde leer en leven niet van veel groter belang? Professor Huijgen vestigt in zijn boek Lezen en laten lezen: Gelovig omgaan met de Bijbel de aandacht op persoonlijke vroomheid. Hij lijkt daarmee theologische tegenstellingen te willen overwinnen. Ik zeg niets kwaads over vroomheid, maar die is geen mantel der liefde om wezenlijk uiteenlopende leerstellige meningen te bedekken, laat staan een dekmantel voor leerafwijkingen. Ik herinner nog eens aan de ‘vrome Gunning’ met zijn leerafwijkingen. Bij persoonlijke vroomheid denk ik aan nadere reformatoren. Die namen zag ik niet in de literatuurlijst van laatstgenoemd boek, wel de namen van Bonhoeffer en Noordmans.

De in een vorige bijdrage genoemde midden-orthodoxe professor H. Berkhof kon qua voordracht prachtig preken. Hij geloofde echter niet in de goddelijke natuur van Christus, de opstanding van Christus en de Drie-eenheid. Hij was een groot theoloog, maar hij was geen geestelijke leidsman voor gereformeerden.

Gesprek?

In het Friesch Dagblad van vrijdag 17 september 2021 stelt professor Huijgen zich op als tegenstander van de ‘traditionalisten’. Die willen volgens hem ‘geen gesprek’. Huijgen wil zich ‘scherp’ gaan opstellen. Het kan geen kwaad zich te spiegelen aan het verleden. De raadpensionaris — te vergelijken met onze minister-president — Van Oldenbarnevelt vergaderde in de zeventiende eeuw vele ochtenden met remonstrantse en contra-remonstrantse predikanten om een bestuurlijke oplossing voor een theologisch geschil te bereiken. Dat lukte niet. In de vroegere Nederlandse Hervormde Kerk was de verhouding van de verschillende modaliteiten als schepen die elkaar in het donker passeerden. Is het gereformeerd, te leven in een kerk waar een spectrum aan geloofsvarianten is toegestaan, waaronder de gereformeerde, terwijl die laatste in de belijdenis is vastgelegd?

CGK op tweesprong

Het is de vraag of men zich binnen de synode van de CGK realiseert wat er in Apeldoorn gaande is. Die synode wil niet de weg van de TU Kampen inslaan. Echter, wat er in Apeldoorn gebeurt, is hetzelfde of erger. Uit Kampen heb ik nog nooit een lofzang op de kosmische betekenis van Maria gehoord, die elke rechtgeaarde roomse in dank kan aanvaarden. De CGK staan op een tweesprong. Willen zij gereformeerd blijven? Of gaat het de oude hervormde kant op? Dat laatste betekent dat de Bijbel niet meer Gods heilig en onfeilbaar Woord is en dat de gereformeerde belijdenis van haar kracht wordt ontdaan.

Zijn de ogen geopend?

De theologie is de ‘regina scientiarum’, de koningin der wetenschappen. Gaat het fout met de theologie, dan gaat het verkeerd met veel, ja met alles. Velen, ook buiten de CGK, delen zorgen over de vraag welke kant het opgaat met de CGK. Moge ons aller aanhoudende gebed zijn, dat het de kant van Schrift en belijdenis zal zijn. Ja, een gebed om het herstel van de kerk.

Tenslotte moet echt nog worden opgemerkt dat een ieder ook naar zijn eigen kerk moet kijken. Het gaat namelijk niet alleen om de CGK. Het gevaar van afglijden is overal aanwezig. Men dient dus niet slechts naar een ander te kijken, maar ook de hand in eigen boezem te steken.

© Gereformeerd Venster. Dit artikel is met toestemming overgenomen uit de digitale nieuwsbrief Gereformeerd Venster. Abonneren kan via info@gereformeerdvenster.nl of www.gereformeerdvenster.nl. Een abonnee op deze nieuwsbrief is gratis!