Home » Archeologie

Categoriearchief: Archeologie

COLUMN: Wie was de Farao van (de) Exodus?

Wie was de Farao van (de) Exodus? Een vraag die geleerden al meer dan honderd jaar heeft beziggehouden. En nog steeds is het laatste woord er niet over gezegd. Dát de Exodus uit Egypte heeft plaats gevonden staat voor bijbelgetrouwe christenen uiteraard niet ter discussie, maar ook zij discussiëren flink over wie de wrede Farao was die de Israëlieten onderdrukte.

Afgelopen maand las ik een fictief jeugdboek over een gezin dat in Egypte allerlei avonturen beleeft. De auteur liet doorschemeren dat de Farao die beschreven wordt in het bijbelboek Exodus mogelijk Ramses II was. Geleerden zien deze farao als een van de grootste Farao’s aller tijden. Hij heeft grote bouwprojecten op zijn naam staan zoals de bekende en in de jaren ’70 verplaatste tempel Aboe Simbel. Hij overleed in 1213 voor Christus, uitgaande van de standaard Egyptische chronologie. De familie in het beschreven jeugdboek bezoekt enkele bouwprojecten van Ramses II. Was hij de Farao van de uittocht?

Ramses II

Wie een beetje thuis is in de Bijbelse tijdlijn die valt iets op: de uittocht vond plaats rond 1400 (of 1450) voor Christus. Ramses II leefde daarmee minimaal 200 jaar later. Als de jaartallen kloppen kan hij de Farao van de Exodus dus niet zijn. Wanneer je de uittocht verplaatst naar 1200 voor Christus kom je ook in de knoop met andere Bijbelse gegevens (de tempelbouw door Salomo bijvoorbeeld vond 480 jaar ná de uittocht plaats). Ramses II werd opgevolgd door Merenptah. Van Merenptah is een stele (een stuk steen) bekend met daarop een vermelding van Israël. Merenptah regeerde tot 1203 voor Christus. Stel dat de uittocht in 1213 voor Christus plaats vond, dan is het in strijd met de Bijbelse gegevens en daarom onmogelijk dat er tien jaar na de uittocht al een staat Israël bestond. Maar als Ramses II niet de farao van de Exodus was, wie dan wel?

Amenhotep II

Bijbelgetrouwe geleerden zoals dr. Petrovich denken dat de farao van de uittocht Amenhotep II is. De Studiebijbel Oude Testament (SBOT) laat van deze farao het volgende weten: ‘Hij was een sterke persoonlijkheid met grote lichamelijke kracht. Hij stond bekend om zijn wreedheid. Uit het onderzoek van zijn mummie bleek dat hij stierf in de kracht van zijn leven, op 45-jarige leeftijd. Zijn graf is in haast ingericht; er werd dus nog niet gerekend op zijn dood. Hij werd niet opgevolgd door zijn oudste zoon, maar door een jongere zoon, Thoetmoses IV’. Dit past goed bij de beschrijving die wij lezen in de Bijbel. Amenhotep II werd opgevolgd door enkele Farao’s die op zwakke wijze regeerden.

Dedumose II

Andere bijbelgetrouwe geleerden denken dat de standaard Egyptische chronologie niet klopt en dat de jaartallen in die chronologie rond de uittocht/intocht zo’n 150 jaar verschoven moeten worden. Deze geleerden opperen dat de Farao van de uittocht Dedumose II was. Volgens de bekende internetencyclopedie Wikipedia krijgt deze theorie niet veel steun van geleerden in dit vakgebied. Al met al is het lastig om de werkelijke farao van de uittocht te vinden. Uiteraard wil dit niet zeggen dat er nooit een uittocht heeft plaatsgevonden. Het ontbreken van bewijsmateriaal is niet het bewijs van het ontbreken van de Exodus. In het algemeen werd zo’n grote nederlaag als bij de Exodus niet opgeschreven en er veel is verloren gegaan of nog niet teruggevonden.

Dit artikel verscheen eerder in het gezinsblad ‘Om Sions Wil’ en is met toestemming van de redactie hier overgenomen. De volledige bronvermelding luidt: Meerten, J.W. van, 2021, Wie was de Farao van (de) Exodus, Om Sions Wil 2021 (23): 27. Hier is wat meer te lezen over ‘Om Sions Wil’.

ANDERE COLUMNS UIT 'OM SIONS WIL' JAARGANG 2021

Programma Fundamentum Studium Generale 2022 – Vier sprekers en vier onderwerpen

Fundamentum heeft de intentie om vier keer per jaar een lezing aan te bieden in de vorm van Fundamentum Studium Generale. Het programma voor 2022 is ondertussen bekend. Locaties worden nog toegevoegd. Wanneer de coronamaatregelen in die mate zijn dat er géén live-event gehouden kan worden, proberen we (mits met toestemming van de spreker) een livestream op te zetten. Voor alle data geldt D.V.

10 december 2021: Dr. Peter Borger – Terug naar de Oorsprong – Over baranomen en soortvorming. (Aanmelden voor deze avond is hier mogelijk).
18 maart 2022: Dr. Peter van der Veen – Bijbelse archeologie en de koningentijd – Welke historische en archeologische aanwijzingen zijn er voor de koningen van Juda en Israël? (Aanmelden is nog niet mogelijk).
27 mei 2022: Dr. ir. Erik van Engelen – Het langdurige experiment van Richard Lenski met Escherichia coli bacteriën. Wat hebben de uitkomsten van dit experiment ons te vertellen over evolutie en Universele Gemeenschappelijke Afstamming? (Aanmelden is nog niet mogelijk).
18 november 2022: Thomas Bakker (MA) – Schrift en scheppingsval. Een presentatie over de gevolgen van de zondeval voor de schepping volgens Gods Woord. (Aanmelden is nog niet mogelijk).

SPREKERS
Thomas Bakker (MA) is theoloog en predikant.
Dr. Peter Borger is moleculair bioloog.
Dr. ir. Erik van Engelen is bacterioloog en dierenarts.
Dr. Peter van der Veen is (bijbels) archeoloog.

Op zoek naar goud en de Bijbelse farao – Bespreking ‘Goudkoorts aan de Nijl’

“Maar Heinz is zich niet bewust van de aanwezigheid van de krokodil. Dat de schuifsporen die hij als eerste ontdekte van een krokodil zouden kunnen zijn, is nog niet in zijn hoofd opgekomen, en het zand is inmiddels bedekt met andere soortgelijke sporen die hij zelf gemakt heeft (…). Maar de krokodil ziet hem wel. Het vliegtuig is hij allang vergeten. Behoedzaam glijdt het dier naar de oever en komt langzaam het water uit. De bek opent zich in wat op een gemene grijns lijkt. Talloze scherpe tanden, klaar om te verscheuren.”

In 1996 verscheen bij Uitgeverij De Vuurbaak het boek ‘Goudkoorts aan de Nijl’ van Bert Wiersema. Het eerste deel van de tiener-serie ‘Logboek Lammers’. Het boek was nog slechts tweedehands te koop. Nog niet zo lang geleden, in 2019, werd het boek (na kleine herschrijvingen door de auteur) opnieuw uitgegeven bij Uitgeverij Mes. Helaas zijn de tekeningen van Jaap Kramer uit het boek verdwenen, het verhaal is er echter niet minder spannend op geworden.

Egypte

De hoofdpersonen van de serie zijn de familie Lammers. Vader Lammers is hoogleraar geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Omdat hij christen is verdiept hij zich speciaal in Bijbelse Archeologie. Een andere hoogleraar, zijn Joodse collega professor Goldstein, nodigt het gezin uit om naar Egypte te komen om daar op zoek te gaan naar (bouwwerken van) de farao van de uittocht. Wat ze op dat moment niet weten is dat er twee twintigers met radicale ideeën ook onderweg zijn naar Egypte. Niet vanwege Bijbelse archeologie maar vanwege het zoeken naar een goudschat om een radicale Duitse partij op te richten. De verhalen komen samen in een spannend avontuur dwars door de woestijn en naar het ziekenhuis. Uiteindelijk komt alles weer goed en is er vergeving en verandering bij beide partijen. Daarvoor moet je het boek zelf maar lezen.

Bijbelse archeologie

Het is erg mooi dat de schrijver gekozen heeft voor een hoogleraar geschiedenis als hoofdpersoon en dat hij Bijbelse noties in deze serie verwerkt. Na het lezen van ‘Het geheime logboek van topnerd Tycho’ zou je kunnen denken dat de niet-academisch geschoolde christenen creationisten zijn en de academisch geschoolde christenen theïstische evolutionisten zijn. Dit is in werkelijkheid natuurlijk niet slechts het geval en Wiersema laat in dit boek ‘Goudkoorts aan de Nijl’ merken dat dit ook anders het geval kan zijn. Lammers gaat op zoek naar de farao van de uittocht en vermoedt dat dit Ramses II is. De verwoording van de auteur is hierin voorzichtig. Zelf denk ik dat Ramses II niet de farao van de uittocht was, omdat hij in de verkeerde tijdsperiode regeert en de beschrijving vanuit de Bijbel over die tijd daar niet bij hem lijken te passen.1 Dat neemt niet weg dat ik het erg goed vind dat Wiersema de worsteling van een Bijbels archeoloog met de Egyptische chronologie goed weet te beschrijven. Op zoek gaan zonder het uiteindelijk zeker te weten.

Veel informatie

Het boek bevat veel informatie over het Oude Egypte met haar piramides, tempels en koningsgraven. Dit wordt voor de jongeren op een smeuïge wijze beschreven zodat het geen saaie opsomming is van feiten. De schrijver probeert ook de woorden van de Heere Jezus bij te brengen, om je vijanden lief te hebben en als iemand vraagt één mijl mee te gaan zelfs twee mijl mee te lopen. Heel goed dat ook aan dit vraagstuk aandacht is besteedt. Het boek is een aanrader om te lezen! Een spannend avontuur met veel informatie over het Oude Egypte.

Dit boek wordt binnenkort in onze webshop te koop aangeboden.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2027’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken

Voetnoten

Bestseller-dvd ‘Is Genesis History?’ krijgt een vervolg – ‘Mountains After the Flood’ zoomt in op de tijd ná de zondvloed

Is Genesis History?’ is een bestseller-dvd en (daarmee) een belangrijke creationistische documentaire die gaat over onder andere het bijbelboek Genesis in relatie tot theologie, biologie, geologie en archeologie.1 Het is een bestseller geworden en rond de film is een organisatie ontstaan. Onlangs meldde deze organisatie dat ze bezig zijn met een opvolger van de bovengenoemde documentaire: ‘Mountains After the Flood’. Als alles volgens planning verloopt dan wordt deze film in februari 2022 uitgebracht.2

De film zoomt in op de wereld na de zondvloed. De hoofdvraag is: ‘Hoe zag de wereld eruit toen Noach uit de ark kwam?’ Volgens de filmmakers was deze wereld geologisch dynamisch. “Als we naar de aardlagen kijken is het duidelijk dat daar nog steeds een aantal ongelofelijke geologische gebeurtenissen gaande waren. De continenten verschoven, er waren oprijzende bergen, grote aardbevingen, regionale overstromingen en orkanen ter grootte van een continent.” Na een tijd kwam daar de opbouw bij van een reusachtige ijskap.

De ‘host’ van de film is net zoals bij de vorige dr. Del Tackett. Hij zal een groot aantal creationistische wetenschappers interviewen. Meer nog dan bij de vorige documentaire zal de nadruk liggen op nieuw creationistische onderzoek. Het idee voor deze film werd geboren tijdens een rafttrip naar en door de Grand Canyon, waarbij dr. Andrew Snelling zijn nieuwe onderzoek naar het plooien van aardlagen etaleerde.3 In eerdere interviews met dr. Kurt Wise en dr. Steven Austin, voor het ‘Beyond Is Genesis History?’-project, gaven deze geologen aan dat er na de zondvloed een ‘exponentiële achteruitgang’ in geologische activiteit plaatsvond.4 Direct na de zondvloed kwamen er op aarde nog grote rampen voor, veel groter dan degenen die we in het heden waarnemen. De plooien van dr. Snelling legden voor de filmmakers een link naar deze geheel nieuwe wereld ná de zondvloed.

Zoals in de inleiding aangegeven zal de film in het voorjaar van 2022 uitkomen.5 Ik hoop dat deze film, voor diegene die minder goed Engels kunnen, daarna ook vrij snel in Nederland met Nederlandse ondertiteling beschikbaar zal zijn. De wetenschappers achter de film staan bekend als ‘the new creationists’.6 Zij houden zich bezig met eigen creationistisch onderzoek en niet (of vrij weinig) met het ‘bashen’ van de naturalistische evolutietheorie.7 Hoe is deze werkelijkheid in overeenstemming met de Bijbel? Gods Woord (de Schriften) en Gods Vinger (het werk van Zijn hand, de werkelijkheid) horen namelijk bij elkaar en spreken elkaar ten diepste niet tegen. De filmmakers roepen tenslotte op om te bidden voor het slagen van dit project. Want aan ‘s Heeren zegen is alles gelegen.

Voetnoten