In enkele bijdragen komt het onderwerp homoseksualiteit ter sprake. Het gaat daarbij niet over homoseksualiteit louter als gerichtheid, maar over homoseksualiteit als beleving van seksuele gerichtheid. In de klassiek gereformeerde Schriftuitleg, die ook met de belijdenisgeschriften is verbonden, wordt de praktijk van de homoseksualiteit afgewezen. Dit standpunt wordt in onze maatschappij afgewezen. Het is immers in strijd met het burgerlijke gelijkheidsbeginsel. Overeenkomstig dat beginsel is het burgerlijk huwelijk niet alleen een man-vrouwverbintenis, maar ook man-man- of vrouw-vrouwverbintenis.
Het burgerlijke gelijkheidsbeginsel is ook kerken binnengedrongen. Dat is duidelijk geworden bij de vrouw in het kerkelijk ambt en bij de kerkelijke bevestiging van elk burgerlijk huwelijk. Het is eveneens duidelijk dat er dan sprake is van een veranderde Schriftuitleg vergeleken met de klassiek-gereformeerde. Met nadruk wil ik in dit verband wijzen op het goed onderbouwde boek van dr. M. Klaassen, waarin onder andere homoseksualiteit in het kader van de scheppingsorde wordt behandeld.1
De klassiek-gereformeerde opvatting over de beleving van homoseksualiteit ontmoet in onze maatschappij veel weerstand. Is het wel mogelijk de genoemde klassiek-gereformeerde opvatting uit te spreken in verband met de vrijheid van meningsuiting? Deze vraag speelt niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen. In deze bijdrage komt Finland aan de orde.
Homoseksualiteit en vrijheid van meningsuiting in Finland
In de Finse zaak moeten twee personen worden genoemd: mevrouw P.M. Räsänen (geb. 1959) en bisschop J.M. Pohjola (geb. 1972).2 Zij is arts en sinds 1995 lid van het Finse parlement voor de Christendemocraten. Lange tijd leidde zij die partij en was ze minister van binnenlandse zaken (2011-2015). Zij is gehuwd met een Lutherse predikant. J.M. Pohjola, bisschop van het Evangelisch-Lutherse Missiebisdom van Finland. Hij is voorzitter van The International Lutheran Council, de confessionele tegenhanger van de Lutherse Wereldfederatie.
Mevrouw Räsänen heeft haar standpunt over praktische homoseksualiteit nooit onder stoelen of banken gestoken. Zij schreef al in 2004 een theologisch boekje over aan seksualiteit gerelateerde onderwerpen. In 2010 nam zij deel aan een televisiedebat over het gelijke-sekse-huwelijk. Als protest tegen haar optreden verlieten duizenden leden de Evangelisch Lutherse Kerk. Mevrouw Räsänen was met anderen voorstander van het heteroseksuele boven het homoseksuele huwelijk. Zij denkt dat een homoseksuele handeling een zonde is. Zij laat overigens haar confessioneel-Lutherse levensovertuiging ook over anders onderwerpen blijken. Bij het toetreden van Finland tot de NAVO citeerde zij Psalm 127:1: “zo de HEERE de stad niet bewaart, tevergeefs waakt de wachter.” Ook is zij tegen abortus en van mening dat de wet op de bescherming van dieren het dier beter beschermt dan de wet op abortus het ongeboren kind.
In 2019 werd mevrouw Räsänen onderzocht, omdat zij kritiek had geuit op een evenement over seksuele oriëntatie. Ook haar boekje uit 2004 werd bij het onderzoek betrokken. De Finse procureur-generaal kondigde in 2021 drie aanklachten tegen haar aan. Het zou gaan om “misdaden tegen de menselijkheid”. Behalve zij werd ook bisschop Pohjola aangeklaagd. Het proces trok internationale aandacht. De vervolging van mevrouw Räsänen en bisschop Pohjola werd als onderdrukking geclassificeerd.
De districtsrechtbank vond in 2022 mevrouw Räsänen niet schuldig aan alle aanklachten. De grenzen van de vrijheid van meningsuiting waren niet overschreden. De aanklager was het daarmee niet eens en ging in hoger beroep. Het Hof van beroep verklaarde in 2023 alle aanklachten tegen haar nietig. De aanklager ging tegen de uitspraak van het Hof van beroep in beroep bij het Hooggerechtshof. Dat besliste in 2024 dat het beroep zou worden behandeld. Op vrijdagavond 3 mei 2024 sprak mevrouw Räsänen in de Sint-Janskerk in Gouda voor de Christian Council International (CCI, Christelijke Raad Internationaal).3 Zij stelde dat het ging om een belangrijke vraag: Is het toegestaan de leer van de Bijbel te delen en er publiekelijk mee in te stemmen? De vrijheid van meningsuiting om de Bijbelse leer te spreken is in gevaar. Ook was zij gastspreker op het congres van Bijbels Beraad M/V op woensdag 26 juni 2024 in Lunteren.4
Een overwinning voor vrijheid van meningsuiting in Finland
De zaak van mevrouw Räsänen is weliswaar nog niet beslist door het Finse hooggerechtshof, maar tot nu toe is door alle rechterlijke instanties in haar voordeel beslist. De Finse wetgeving inzake vrijheid van meningsuiting en godsdienst met bijbehorende jurisprudentie is niet op toegankelijke wijze beschikbaar. Toch kan worden gesteld dat in Finland er vrijheid van meningsuiting is voor zaken uit de traditionele Lutherse leer en leven. Met haar parlementaire ervaring heeft mevrouw Räsänen in niet geringe mate bijgedragen aan een welsprekende en ter zake kundige verdediging van haar standpunt.
© Gereformeerd Venster. Dit artikel is met toestemming overgenomen uit de digitale nieuwsbrief Gereformeerd Venster. Abonneren kan via info@gereformeerdvenster.nl of www.gereformeerdvenster.nl. Een abonnement op deze nieuwsbrief is gratis!
- M. Klaassen, 2024, Gods goede orde. Lichaam, gender, huwelijk, seksualiteit en gezin in het licht van de schepping (Apeldoorn: De Banier). Dr. M. Klaassen (geb. 1981) is hersteld hervormd predikant.
- Reformatorisch Dagblad van 12 juli 2013 tot 28 oktober 2024; 29 artikelen. Wikipedia. Voor het literatuuronderzoek dank ik de heer J. Kersbergen.
- Red.: De livestream van deze avond is hier terug te kijken: https://oorsprong.info/livestream-cci-avond-in-de-sint-janskerk-te-gouda-met-onder-anderen-paivi-rasanen-3-mei-2024/. Haar toespraak is hier te lezen: https://oorsprong.info/mijn-standpunten-wijken-niet-af-van-het-klassieke-christendom-speech-van-paivi-rasanen-te-gouda/.
- Red.: Haar lezing is hier terug te kijken/luisteren: https://oorsprong.info/the-right-and-need-to-speak-and-believe-paivi-rasanen-sprak-op-een-congres-van-bijbels-beraad-m-v/.