Begin jaren zestig werd in Jeruzalem een opmerkelijke ontdekking gedaan: een prachtig kapiteel – het bovenste deel van een zuil – dat normaal alleen in koninklijke gebouwen voorkomt. Zou dit een overblijfsel zijn van het paleis van koning David?
Over koning David is lang discussie geweest. Veel historici en archeologen twijfelden of hij werkelijk een machtig rijk bestuurde. Volgende de Bijbel beleefde Israël onder David en zijn zoon Salomo een gouden eeuw, maar waar bleven de bewijzen? Opvallend genoeg was er in het hele Midden-Oosten geen inscriptie gevonden die Davids bestaan bevestigde. Van latere koningen zoals Omri en Hizkia, zijn wél archeologische sporen bekend. Bestond David echt, of is hij een mythische figuur, zoals koning Arthur?
Opwinding
In 1993 werd een ontdekking gedaan die de discussie voorgoed veranderde. In Tel Dan kwam een oude inscriptie aan het licht waarop het ‘Huis van David’ werd genoemd. Ik studeerde toen theologie aan de Universiteit Utrecht en herinner me de opwinding binnen de vakgroep Oude Testament. Voor het eerst was er een buiten-Bijbelse bron die Davids bestaan bevestigde. Daarna volgden meer ontdekkingen: zijn naam bleek ook op een tempel in Karnak (Egypte) en op de Stèle van Mesa voor te komen. Davids bestaan en zijn dynastie waren niet langer te ontkennen.
Watergang
De vondst had grote gevolgen voor hoe opgravingen in Jeruzalem worden geïnterpreteerd. Het oudste deel van de stad blijkt inderdaad verbonden met koning David. Dit gebied, nu bekend als de Stad van David, ligt ten zuiden van de huidige Oude Stad. Wie vanaf de Olijfberg naar Jeruzalem kijkt, ziet het als de heuvel links van de Tempelberg. Hier lag ooit de Kanaänitische stad Jebus, die David veroverde (1 Kron. 11:4-8). In 2008 werd er een watergang ontdekt die mogelijk de route was waardoor zijn legeraanvoerder Joab de stad binnendrong (2 Sam. 5:8).
Gebouwencomplex
Waar lag het paleis van David? In de Stad van David wordt intensief archeologisch onderzoek gedaan, maar lange tijd zonder bevredigend resultaat. De Israëlische archeologe dr. Eilat Mazar vond in de Bijbel een aanwijzing die eerder over het hoofd was gezien. In 2 Samuel 5:17 staat dat David, toen hij hoorde dat de Filistijnen eraan kwamen, ‘afdaalde naar de vesting’. Mazar concludeerde dat het paleis dus niet in de vesting Jebus lag, maar op de hoger gelegen heuvel ten noorden daarvan. In 2005 begon haar team daar te graven en ontdekte een groot gebouwencomplex met aardewerk en kostbaarheden uit Davids tijd. De heuvel ligt boven de plek waar het koninklijke kapiteel werd gevonden, en Mazar vond er ook een fragment van een tweede kapiteel. Dat maakt het waarschijnlijk dat dit het paleis van David was.
Verkiezing
Met de bouw van dit paleis maakte David van Jeruzalem de residentie en hoofdstad van Israël. Waar juist deze stad? Nu de stammen van Israël tot één koninkrijk verenigd waren, was er behoefte aan een centrale hoofdstad. Jebus, het latere Jeruzalem, lag midden in het rijk, tussen rivaliserende stammen, en behoorde tot geen van de twaalf – daardoor was het voor allen aanvaardbaar. Maar de diepere betekenis is dat de God van Israël – via David – Jeruzalem uitkoos als hoofdstad van het heilige land. Hier wilde Hij Zijn Naam laten wonen (2 Kron. 6:6), en hier voltrokken zich de heilsdaden van Davids grote Zoon, Jezus Christus.
Dit artikel is met toestemming overgenomen uit De Waarheidsvriend. De volledige bronvermelding luidt: Heikoop, D.M., 2025, Het paleis van David, De Waarheidsvriend 113 (46): 11.
- Aflevering 1: De Stèle van Merenptah.
- Aflevering 2: De verovering van Tel Hazor.
- Aflevering 3: Silo, plaats van de tabernakel.
- Aflevering 4: Het paleis van David.