Ds. A.N. van der Wind wil dat de PKN niet samenwerkt met groepen zoals ‘Extinction Rebellion’ – Motie (helaas) verworpen

Op 8 november 2024 werd de notitie ‘Laat gerechtigheid stromen. In gesprek over de zorg voor het behoud van de schepping en ecologische gerechtigheid’ op de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland besproken. God is dé Schepper van hemel en aarde. De opdracht die hieruit volgt is om als rentmeester om te gaan met de schepping (‘bouwen en bewaren’).¹ De notitie werd door een ruime meerderheid van de synodeleden aanvaard. De notitie is hier te lezen.²

Naar aanleiding van deze notitie werd door ds. A.N. van der Wind (PKN Bruchem en Kerkwijk-Delwijnen-Nederhemert) een motie ingediend. In de motie verklaarde hij om als kerk niet samen te werken met organisaties zoals ‘Extinction Rebellion’, omdat hun acties (vaak) ontwrichtend en onwettig zijn.
De motie luidde³:

“Met deze motie willen de kerk oproepen om afstand te houden van organisaties als ‘Extinction Rebellion’. En daar niet mee samen te werken en niet te ondersteunen. De redenen staan genoemd in de overwegingen die met name urgent zijn geworden na de laatste klimaatmars. Nu wil ik eigenlijk vooral benadrukken dat het voor ons als kerk ook niet nodig is om met deze organisatie ons te associëren Soms is het goed samenwerking te zoeken. En soms is het beter om ervan af te zien. En aangezien de verbinding met ‘Extinction Rebellion’ bij kerkleden veel ophef en afkeuring oproept, moet je ook afvragen waarom dat nou eigenlijk per se nodig zou zijn. Wij hebben hun massaliteit niet nodig. Wij hebben hun PR niet nodig. Wij kunnen ons eigen geluid laten horen. Wat dat betreft vind ik het mooi wat er in deze notitie op pagina 12 staat. In paragraaf 4.1 wordt verwezen naar Zacharia 4: niet door macht of kracht, maar door Gods Geest. Om dat eventjes toe te passen, te gebruiken: oftewel niet door alliantie met het machtige ‘Extinction Rebellion’, maar door een helder evenwichtig eigen geluid van de kerk.”

Tijdens de bespreking van de moties kwamen vijf synodeleden aan het woord, waarvan er vier aangaven (absoluut) tegen deze motie te zijn. Drie van de vijf menen dat men organisaties als ‘Extinction Rebellion’ juist moet ondersteunen, vanwege de urgentie van klimaatverandering, al benadrukt ten minste één tegenstem dat zij absoluut tegenstander is van snelwegblokkades en het besmeuren van kunst. Een vierde spreker geeft aan dat hij ‘milieu erg belangrijk’ vindt, ‘maar dat wij niet zomaar het recht in eigen hand mogen nemen’. Hij spreekt daarom zijn steun uit voor deze motie. De vijfde spreker geeft aan dat, als de synode deze motie wil ondersteunen, dat men dan deze aanvult met andere organisaties zoals Farmers Defence Force, Shell of een andere soortgelijke organisatie. Tenslotte reageert scriba dr. R. de Reuver, namens het moderamen, op deze motie:

“Ja, twee/drie opmerkingen. Het eerste is natuurlijk heel erg terecht wat u in de motie aangeeft: Laten we als we iets doen naar buiten toe, vanuit onze eigen traditie dat doen. Als christelijke kerk, als christenheid, als christenen. Dat is de positieve inzet. Wat we in deze nota notitie doen is eigenlijk positief inzetten, dus niet van wat niet, wat niet, maar dit is onze grondhouding. Vandaaruit, en dat is het derde willen we dan ook dat in gemeente dit gesprek aangaan. Dit gesprek (ter synode, JvM) is natuurlijk al een illustratie van hoe verschillend individuele christenen daarin kunnen staan. Nou wij zijn er niet voor om te zeggen: Nou dit niet en dat niet, dat niet, want dan is het rijtje nog wel aan te vullen denk ik ook. Dat is nou net iets wat in de lokale gemeente gebeuren moet. Sta vanuit je eigen traditie waar je voor wil staan, ga daarover met elkaar het gesprek aan. Ook al maken individuele christenen soms hele verschillende keuzes, maar ga daarover het gesprek aan. Dan heb je ook in die lokale gemeente de ruimte om daar ook heel diep en fors met elkaar over in gesprek te gaan. Maar laat dat aan de lokale gemeente, daar moet dat gesprek plaatsvinden.”

Daarmee ontraden de moderamen deze motie. Voorzitter vraagt vervolgens of ds. Van der Wind de motie wil handhaven. De predikant geeft aan dat hij niet eindeloos wil doorgaan. Volgens de scriba moet het het gesprek in de plaatselijke gemeenten plaatsvinden. “Maar deze motie spreekt niets uit over wat kerkleden of plaatselijke gemeenten doen, maar doet een oproep naar het moderamen, de dienstorganisatie. Ik handhaaf mijn motie.” Daarna werd er gestemd vóór of tegen de motie. De motie kreeg 18 van de 60 stemmen en werd daarmee verworpen.⁴

Voetnoten

1. Hoe dit ingevuld kan worden vanuit het klassieke scheppingsgeloof is te lezen in de bijdrage van prof. dr. ir. Wim de Vries in de bundel ‘Inzicht’. Deze bundel is hier te bestellen: https://oorsprong.info/bestelformulier-bundel-inzicht-wetenschap-voor-gods-aangezicht/.
2. De synodevergadering met de vergaderstukken zijn hier te raadplegen en terug te kijken: https://protestantsekerk.nl/synodeagenda/generale-synode-november-2024/.
3. De motie en de discussie daarover is hier terug te kijken: https://www.youtube.com/watch?v=WMi1OUhiIoY&t=23175s (vanaf 6:26:08).
4. Met dank aan ouderling-kerkrentmeester Jan Smit die in De Waarheidsvriend hierop wees. Bron: Smit, Jan, 2024, Duurzaam denken en duurzaam doen, De Waarheidsvriend 112 (46): 5.