De Zuiderkerk in Assen, bekend vanwege de Synode Assen 1926 van de Gereformeerde Kerken, staat te koop. Het gebouw met bijbehorende pastoriewoning en ondersteunende ruimten wordt aangeboden voor één miljoen euro. Op Funda staat de kerk momenteel ‘onder bod’.
De kerk werd gebouwd in 1924-1925 naar ontwerp van architect J. Smallenbroek en Zonen. Het gebouw is uitgevoerd in traditionalistische stijl naar voorbeeld van de Amsterdamse School. Redres verzorgt namens Stichting Instandhouding Zuiderkerk Assen de verkoop. De Zuiderkerk is een rijksmonument en valt onder de Erfgoedwet. Momenteel wordt het gebouw gebruikt door Life Church Assen, met gebruikmaking van een erfpachtconstructie.
De Zuiderkerk is vooral (wereldwijd) bekend geworden door de Synode van Assen van 1926. Daardoor staat het gebouw ook bekend als ‘de kerk van de sprekende slang’. De kern van het conflict was of het Paradijsverhaal uit Genesis 2-3 historisch waar was en dan vooral of de slang daadwerkelijk gesproken had. Men besloot dat de niet-letterlijkhistorische opvatting van het Paradijsverhaal in strijd was met Schrift en belijdenis. De slang had ‘zintuigelijk’ waarneembaar gesproken. Predikant dr. Johannes Gerardus Geelkerken (1879-1960), waar de kwestie vooral om draaide, weigerde zich aan de uitspraken van de synode te binden en werd daarop eerst geschorst en daarna afgezet als predikant. Dit veroorzaakte een kerkscheuring. Geelkerken en enkele medestanders vormden de Gereformeerde Kerken in Hersteld Verband. Twintig jaar later is dit kerkverband opgegaan in de Nederlandse Hervormde Kerk. Op de Synode van 1967 werd de synodale uitspraak van de sprekende slang teruggedraaid en niet langer als bindende leeruitspraak gehandhaafd.
Dat het Paradijsverhaal historisch waar is, daar zijn creationisten het onderling over eens. Hoe de slang (feitelijk de duivel) precies gesproken heeft daar is discussie over. Feit is dat de vorst der duisternis Eva door middel van een slang de woorden influisterde waarbij God verdacht gemaakt werd en waardoor de mensheid (door Adam) uiteindelijk ten val kwam. Of het zo stevig en solide vastgelegd moet worden in leeruitspraken daar verschillen creationisten van mening over, omdat het toch enigszins rationalistisch aandoet. Voor sommigen ging Assen echter niet ver genoeg, omdat men vond dat de synodeleden ook Genesis 1 (met de duur van de scheppingsdagen) erbij hadden moeten betrekken. Op de kwestie Geelkerken en de synode van Assen zullen we, als de Heere dat geeft, op deze website nog wel vaker terugkomen.1 Het is een markant punt in de Nederlandse Kerkgeschiedenis. Het laat zien dat de schepping en de zondeval óók als historisch gelezen moet worden, maar ook dat er gestreden moet worden tegen naturalistisch-evolutionaire standpunten of sterk en slechts rationele standpunten uit de tijd van de Verlichting. Dit komt evident niet uit Amerika overwaaien, maar speelde zeker al eeuwen daarvoor in Nederland en Europa. Immers heeft de Synode van Assen en het standpunt over de historiciteit van (dit deel van) Genesis een flinke voorgeschiedenis, wat zeker al sinds de (Nadere) Reformatie gehoord wordt.
Nu staat dit bekende kerkgebouw dus te koop. Het is verdrietig om te zien hoe de secularisatie, ook in Drenthe, heeft toegeslagen. Vroeger zat dit gebouw helemaal vol, nu staat het gebouw in de verkoop. De toekomst zal leren hoe de kerk verder ingericht zal worden en voor welke doeleinden deze gebruikt gaat worden. Een museum over de geschiedenis zoals beschreven in Genesis (maar ook toegepast op Nederlandse bodem) ervan maken, met een permanente tentoonstelling rond de sprekende slang, zou nu een mooie mogelijkheid zijn. Máár daarvoor is op zijn minst één miljoen euro nodig. Dat kloppen we niet even snel uit de zak.
Meer informatie over de (verkoop van de) Zuiderkerk is te vinden op Funda. Via deze link kunt u meer dan zestig foto’s van de kerk bekijken en wat meer informatie lezen over de verkoop.
Voetnoten
- Onlangs plaatsten we een gasbijdrage van theoloog drs. Hans Reinders: https://oorsprong.info/honderd-jaar-strijd-om-de-sprekende-slang-beeldspraak-of-werkelijkheid/.