‘Nieuw onderzoek opent de weg naar nieuwe therapieën om hartfalen om te keren’, zo luidt de ondertitel van een persbericht van de University of Sydney (Australië). Tot nog toe werd gedacht dat hartcellen na een hartinfarct afsterven waardoor delen van het hart onherstelbaar beschadigd raken. Hierdoor is het hart minder goed in staat om bloed naar de organen te pompen. Nieuw onderzoek laat zien dat dit geen gegeven is, het hart kan na een infarct nieuwe hartspiercellen vormen.
Het onderzoek werd gepubliceerd in Circulation Research. De titel van de paper luidt: ‘Human Hearts Intrinsically Increase Cardiomyocyte Mitosis After Myocardial Infarction’. Het betreft baanbrekend onderzoek door experts van de University of Sydney, het Baird Institute en het Royal Prince Alfred Hospital in Sydney. Het onderzoek laat zien dat het hart weliswaar littekenweefsel krijgt na een hartinfarct, maar dat het ook nieuwe spiercellen aanmaakt. Dit gebeurt als reactie op het zuurstoftekort. Dit natuurlijke herstelvermogen (regeneratievermogen) is niet groot genoeg om alle verloren cellen na een infarct te vervangen, maar nu wordt er wel volop onderzoek gedaan naar manieren om deze celgroei medisch te stimuleren en zo hartfalen te genezen. Eerste auteur dr. Robert Hume legt het in het persbericht uit. “Hoewel deze nieuwe ontdekking van opnieuw aangemaakte spiercellen veelbelovend is, is het niet voldoende om de verwoestende gevolgen van een hartinfarct te voorkomen. Daarom hopen we op termijn therapieën te ontwikkelen die het natuurlijke vermogen van het hart om nieuwe cellen te vormen en zich na een infarct te herstellen, kunnen versterken.” Eerder was deze toegenomen mitose (het proces waarbij cellen zich delen en vermenigvuldigen) al waargenomen bij muizen. In een publicatie uit 2001 werd al gesuggereerd dat er celdeling plaatsvond van menselijke hartspiercellen. Dit is de eerste keer dit door onderzoek overtuigend wordt aangetoond.
Een hartinfarct heeft grote gevolgen voor het hart, waardoor wel tot een derde van de hartspiercellen kan afsterven. Dankzij moderne behandelingen zijn de overlevingskansen menselijkerwijze gesproken gestegen. Toch ontwikkelen veel mensen alsnog hartfalen waarvoor uiteindelijk vaak alleen een harttransplantatie uitkomst biedt. In Nederland zijn er naar schatting 240.000 Nederlanders met hartfalen, maar hiervan bevindt zich slechts een kleine groep in het eindstadium waardoor medisch gezien een harttransplantatie de enige uitweg is. In 2024 werden er 79 harttransplantaties uitgevoerd.
Het doel van deze ontdekking is, volgens seniorauteur van het onderzoek prof. dr. Sean Lal, om nieuwe hartcellen te laten maken die hartfalen kunnen omkeren. Dit willen ze doen door een techniek te ontwikkelen om levende weefselmonsters, daarmee nieuwe behandelingen te ontsluiten om het menselijk hart te regenereren na een hartinfarct. Het feit dat het hart beperkt zelfherstellend vermogen heeft, in plaats van helemaal geen, maakt het wonder van ontwerp des te groter.
Dit artikel is hoofdzakelijk gebaseerd op het persbericht dat werd verstuurd door de University of Sydney. Voor geïnteresseerde medische studenten en cardiologen onder ons vindt u hier het originele wetenschappelijke artikel. Voor een verdere beschouwing vanuit het perspectief van het wonder van ontwerp verwijs ik u naar dit artikel.