Het gebeurde niet vaak, maar een enkele keer vroeg iemand mij in de spreekkamer om een gebed te doen. Tijdens mijn sollicitatiegesprek was het me gevraagd: “Wat zou jij dan doen?” Mijn antwoord kan ik me niet meer herinneren. Waarschijnlijk iets met doorvragen naar waarom iemand dat zou willen, terughoudendheid en iets van de juiste voorwaarden. Wat ik voelde als een patiënt dat vroeg, weet ik nog wel: een zeker ongemak.
Wanneer je geestelijke gezondheidszorg verleent in een christelijke instelling, is zo’n vraag misschien niet zo bevreemdend. Toch vroeg ik me af hoe collega’s met dit soort situaties omgingen. Ik deed een klein onderzoekje.
De meeste behandelaren in de ggz zijn terughoudend, net als ik. Het ligt gevoelig, bidden met iemand. Het kan zo nauw luisteren welke woorden je gebruikt. Bovendien: waarom wil iemand dat? Wil iemand het gebed uitspelen tegen de behandeling? Of stelt iemand zich claimend en afhankelijk of misschien manipulatief op?
Veel verpleegkundigen waren welwillend, met name degenen die betrokken waren bij de zorg van alle dag. Als iemand depressief is en het zelf niet kan, dan hoort het bij goede zorg, vonden ze. Daarnaast ervoeren ze een gedeeld belang: de kracht van gebed.
Precies dat was ook wat veel patiënten noemden. De ervaren kracht en de rust die gebed – juist ook in de context van zorg – kan geven. Ze herkenden die belemmeringen die behandelaren zagen niet altijd. Gebed kan zo bemoedigend zijn. Ze ervoeren het als een bevestiging van de gedeelde basis, van de plek waar je samen je hulp van verwacht. Een uitspreken van je afhankelijkheid en een gebed om zegen over de behandeling. Hoe waardevol kan dat zijn.
Al met al leek dat onderzoekje wel weer een kleine ‘religiosity gap‘ te tonen: er zijn verschillende visies op dit godsdienstige aspect van de behandeling. Is de kloof te overbruggen? In ieder geval is een vorm van bezinning wenselijk. Wanneer en waarom zou je wel of niet bidden in de spreekkamer?
Eigenlijk is het geen vraag of we mogen bidden of niet. De Heere spoort ons aan om altijd te bidden en niet te vertragen (Lukas 18). Daarbij is er een grote Hogepriester, van Wie de Hebreeënschrijver zegt dat wij vrijmoedig tot Hem mogen gaan (Hebreeën 4). Of je dat nu zelf doet, of met anderen… de toegang is vrij.
Dr. Joke van Nieuw Amerongen-Meeuse promoveerde op 9 juli 2021 aan de Universiteit voor Humanistiek op dit onderwerp. Ze schreef er al eerder een artikel over, deze is ook op onze website te lezen.
Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit de GezinsGids. Bronvermelding: Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C. van, 2025, Bidden in de spreekkamer, GezinsGids 77 (16): 41. Meer informatie over het gezinsblad de GezinsGids is hier te vinden.