Repertorium op de lenen van de Hofstede Culemborg (4) Leen 102A: twee derde deel van het leen ‘Een halve waard achter ’t Waal tot de Lek’

Op de website van de Hollandse Genealogische Databank wordt het repertorium op de lenen van de Hofstede Culemborg van 1251 tot en met 1648 gedeeld. Het repertorium is samengesteld door dr. J.C. Kort. De lenen buiten Gelderland werden eerder gepubliceerd in het tijdschrift ‘Ons Voorgeslacht’ jaargang 42 (1987). Dit repertorium omvat meer dan honderd namen ‘Van Meerten’ en is daarom zeer nuttig voor het genealogisch onderzoek. Na een korte introductie over de heren van Culemborg wordt ingegaan op de lenen. Ieder leen bespreken we afzonderlijk in deze serie. Deze serie willen we uiteindelijk, als de Heere het geeft, als springplank gebruiken naar de originele bronnen (als die er nog zijn). Hieronder een beschrijving van Leen 102A: twee derde deel van het leen ‘Een halve waard achter ’t Waal tot de Lek’.¹

Beschrijving

Het gaat bij Leen 102 om een halve waard achter ’t Waal tot de Lek. Rond 1527 wordt dit leen gesplitst in A en B. Twee derde deel van het leen komt op naam van ‘Van Abcoude van Meerten’. In 1466 wordt dit leen achter Everstein gelokaliseerd. In 1593 valt heet onder het gereecht van Hagestein aan de Stichtse zijde in Honswijk, genaamd Middelwaard, gemeen met de heren van Dom en Oudmunster te Utrecht met de andere helft. In 1527 wordt boven Adriaan Gerardsz gelokaliseerd en beneden de heren van Dom en Oudmunster met Jan van Zuilen. In 1514 beneden Gerard van Eveerdingen. In 1466 wordt het benedenstuk gebruikt door Dirk van der Weide.

Zestiende eeuw

Twee derde van het leen valt dus onder de familie ‘Van Abcoude van Meerten’. Op 14 december 1539 laat Ernst van Meerten dit leen komen op Cornelis, zijn tweede zoon.² Op 19 juli 1540 komt het leen definitief op Cornelis van Meerten. Dit bij dode van Ernst diens vader, met lijftocht van Geertruida diens moeder.³ Anton van Meerten⁴ staat hem hierin bij.⁵ staat hem hierin bij. Op 22 maart 1557 wordt hulde gedaan van Cornelis van Meerten.[notee]4776 folio 253.[/note] Op 11 mei 1557 wordt het leen door Cornelis van Meerten belast voor Jan Dirksz. Olieslager met 15 Karolus gulden en te lossen met 200 gulden.⁶ 16 april 1562 belast Cornelis het leen voor Jasper van Meerten, zijn broer, met 12 Karolus gulden en te lossen met 200 gulden. Op 14 maart 1593 komt Willem van Vianen op voor Margaretha van Meerten, bij dode van Cornelis haar vader. Na de dood van Anna van Meerten⁷ zal het leen komen op nicht Petronella Lanscroon, dochter van Gijsbert Lanscroon en Catharina van Abcoude van Meerten.⁸ Op 24 november 1618 is dat inderdaad het geval. Bartholomeus van Eck Corneliszoon was aanwezig bij de overdracht.⁹ Daarna verlaat het leen de familie op 3 april 1629.¹⁰

Leen 102B

Hier wordt in de beginjaren Van Meerten kort genoemd. Op 25 oktober 1527 komt het leen in bezit van Gerard van Everdingen, bij dode van Katharina de weduwe van Evert van Everdingen, zijn moeder. Dit wordt bevestigd door Margaretha van Culemborg (bastaard) die hertrouwd is met Willem Proost (ook wel Guillaume Provoost genoemd) en haar zonen Gerard (of: Gerrit) en Ernst van Meerten.¹¹

Voetnoten

1. Bron: https://www.onsvoorgeslacht.nl/wp-content/plugins/typify-databank/download.php?item_id=4280.
2. 4776 folio 252.
3. Dit is Geertruijt van Bilwijk.
4. Het gaat hier om Anthonius van Abcoude van Meerten, heer van Essesteijn, de neef van Ernst.
5. 4776 folio 252.
6. 4776 folio 253.
7. Vermoedelijk gaat het hier om zus Margaretha en wordt met Anna bedoeld, Anna van Herwijnen de vrouw van Cornelis. Het kan ook gaan om Anna van Abcoude van Meerten, de dochter van de tweede vrouw van Cornelis.
8. 4776 folio 218 een 254.
9. 4776 folio 218 en 221a.
10. 4776 folio 231a.
11. 4776 folio 14.