Home » Genealogie

Categorie archieven: Genealogie

Op zoek naar de exacte woonlocatie van Jan Willem van Meerten (1798-1845) in Opheusden met behulp van HisGIS Gelderland

Eind vorig jaar publiceerden wij een artikel over de samenstelling van het gezin van Jan Willem van Meerten (1798-1845) en Marrigje Verwoert (1797-1845) aan de hand van de volkstelling van 1829.1 We zagen toen dat dit gezin aan de ene kant de familie van Mozes van Brink (1771-1832) als buren had en aan de andere kant de familie van Gerrit Roelofsen (1768-1839). Tenminste, als er toen werd doorgenummerd.2 Waar woonde het gezin van Jan Willem van Meerten precies? Met behulp van HisGIS Gelderland is er een reconstructie te maken van Opheusden in 1832. Dit levert nieuwe informatie op.3

Op de kaart hierboven, die gemaakt is met HisGIS Gelderland, is Opheusden te zien in 1832. Deze reconstructie is gemaakt op basis van de kadastrale gegevens uit dat jaar.4 Het voordeel van HisGIS Gelderland is dat niet alleen de kaart wordt afgebeeld, maar ook te zien is wie de eigenaren zijn van de percelen. Zo is er een goede reconstructie te maken.

Helaas vinden we geen huis en erf met Jan Willem van Meerten als bezitter. Wel vinden we het huis van de verver Mozes van Brink terug (geaccentueerd in het plaatje hierboven). Conform de volkstelling van 1829 woont links naast Van Brink (nummer 172) het gezin van boomkweker Gijsbert Weijman (1770-1834) en Hendrina van Leijen (1772-1854). Dit komt ook overeen met de data van HisGIS. Het perceel naast dat van Mozes van Brink is ook in eigendom van deze verver en wordt aangemerkt als ‘tuin’. Grenzend aan het perceel ‘tuin’, zien we een huis en erf. Deze is op het plaatje hieronder geaccentueerd. Dit huis blijkt volgens HisGIS eigendom te zijn van ‘De polder van Opheusden’. Plaatselijk wordt dit stuk land, waar onder andere het huis op staat, ‘Het Kloosterland’ genoemd, om dat op deze plaats vroeger een klooster heeft gestaan. Wanneer we de volkstelling van 1829 volgen, zou dit het huis van het gezin van Jan Willem van Meerten kunnen zijn. Naast het huis is een stuk bos te vinden, eigendom van de winkelier Hendrik Jager (1774-1853). Dat geldt eveneens voor het pand achter het genoemde huis en erf. Waarschijnlijk is dit de winkel van Hendrik Jager. Naast het bos van Hendrik Jager zien we een huis met erf. Dit huis is eveneens in het bezit van ‘De polder van Opheusden’. Mogelijk zou daar dan het gezin van Gerrit Roelofsen wonen. In een van de huizen dáárnaast woont inderdaad, conform de volkstelling, de familie Sanders (kinderen van Jacob Sanders). Tussen Sanders en Roelofsen woonde echter de familie Van den Berg (weduwe Lubberdiena Gaasbeek (1790-1833) en haar kinderen). Dit laatstgenoemde huis is op de kaart van HisGIS niet terug te vinden.

Daarom de volgende gedachte, die ik geef voor een betere. Op het erf van Mozes van Brink zien we nog een gebouw staan. Is dit de schuur van Van Brink óf verhuurde hij dit gebouw als huis aan Jan Willem van Meerten? Indien dat laatste het geval is dan klopt de huizenrij Weijman, Van Brink, Van Meerten, Roelofsen, Van den Berg en Sanders wel. Een tweede optie zou kunnen zijn dat het geaccentueerde gebouw op het plaatje hierboven bestaat uit twee woonhuizen (een ‘twee onder een kap’-woning). Dan zou de familie Van Meerten in het linkse woongedeelte wonen en de familie Roelofsen in het rechtse woongedeelte.

We zien ook een sloot achter het huis en erf van Mozes van Brink, bovendien bevond deze huizenrij zich aan een soort hofje (en niet aan de doorgaande weg). Dat Jan Willem een huis huurde, in plaats van als eigendom te hebben, is nu duidelijk. Maar van wie? Deze vraag zal, als de Heere het geeft, hopelijk in de toekomst beantwoord kunnen worden. Zodat we nog meer in detail kunnen gaan over de woonlocatie van Jan Willem van Meerten en Marritje Verwoert.

Opheusden is natuurlijk in de loop van de eeuwen veranderd. Het huis van Mozes van Brink heeft in de buurt van de hoek van de huidige Dalwagenseweg en Burgemeester Lodderstraat gestaan. Tegenwoordig staat daar het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente in Nederland/het Kerkelijk Bureau van dit kerkgenootschap en is daarnaast de Kerklaan gelokaliseerd. Het huis waar het gezin van Jan Willem van Meerten in woonde zou zich dan op het huidige parkeerterrein van kringloopwinkel De Oude Molen en Van den Dikkenberg Tweewielers bevonden hebben. Of als mijn gedachte klopt, aan het begin van de huidige Kerklaan.

Voetnoten

Huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) en Teunis Peters (1845-1919)

Eerste blad van de huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1919) en Teunis Peters (1845-1919) zoals weergegeven in de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.
Tweede blad van de huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1919) en Teunis Peters (1845-1919) zoals weergegeven in de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.

Hierboven wordt de huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) en Teunis Peters (1845-1919) weergegeven.1 Op 13 mei 1869 verscheen dit aanstaande echtpaar voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden om een huwelijk aan te gaan. De ambtenaar in functie was wethouder Jan van Ommeren.

Teunis Peters was vier en twintig jaar oud en dienstknecht van beroep. Hij was geboren en woonachtig te Lienden.2 Teunis was de meerderjarige zoon van wijlen Dirk Peters (1801-1868) en Alida3 Kapellen (1809-1877). Alida was zonder beroep en woonachtig te Lienden.

Tonia Hendrina van Meerten was drie en twintig jaar oud en dienstmeid van beroep. Zij was geboren te Echteld en woonachtig te Lienden.4 Tonia Hendrina was de meerderjarige dochter van Teunis Willem van Meerten (1819-1875) en Heiltje Jansen (1820-1898).5 Zij waren arbeidslieden en woonden te Lienden.

Het echtpaar heeft de volgende stukken overhandigd: 1) Een bewijs van voldoening aan de Nationale Militie door de bruidegom, 2) Een geboorteakte van de bruidegom, 3) Een geboorteakte van de bruid en 4) Een akte van overlijden van de vader van de bruidegom. De moeder van de bruidegom en de ouders van de bruid waren bij de huwelijksvoltrekking aanwezig en gaven toestemming tot dit voorgenomen huwelijk. De huwelijksafkondigingen zijn gedaan te Lienden op de zondagen 2 mei 1869 en 9 mei 1869 en daar zijn geen bezwaren tegen opgekomen. Na het ‘Ja’-woord tegenover de ambtenaar zijn zij in de huwelijkse staat verbonden.

Het echtpaar had vier getuigen meegebracht:

  1. Cornelis Maters (1846-1880), vier en twintig jaar oud, planter van beroep en woonachtig in de Gemeente Valburg.
  2. Gerrit van der Assen (1827-1911), vier en veertig jaar oud, planter van beroep en woonachtig te Elst.
  3. Willem Cornelis van Voorthuizen (1823-1888), negen en twintig jaar oud, landbouwer van beroep en woonachtig in de Gemeente Lienden.
  4. Andries Johannes Graber (1826-1884), twee en veertig jaar oud, veldwachter van beroep en woonachtig in de Gemeente Lienden.

De moeder van de bruidegom en de vader van de bruid konden de akte niet ondertekenen, omdat zij niet konden schrijven.

Voetnoten

Parenteel van Teunis Willem van Meerten (1819-1875) en Heiltje Jansen (1820-1898)

Teunis Willem van Meerten werd op 7 september 1819 geboren te Meerten1 als zoon van Jan Dirk van Meerten (1786-1871) en Antonia Brouwer (1789-1875). Het parenteel van zijn ouders is hier te vinden. Hij is overleden op 24 november 1875 te Lienden.2 Hij trouwde op 7 november 1845 te Echteld3 met Heiltje Jansen. Heiltje Jansen werd op 14 november 1820 te Echteld4 geboren als dochter van Gijsbert Jansen (1778-1848) en Cornelia Derksen (1785-1870). Zij is overleden op 24 januari 1898 te Lienden.5

Kinderen

Uit dit huwelijk werden de volgende acht kinderen geboren:

  1. Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918).
  2. Gijsbert van Meerten (1848-1890).
  3. Janna van Meerten (1851-1938).
  4. Cornelia van Meerten. Zij is geboren op 30 maart 1853 te Lienden6 en overleden op 1 november 1937 te Rhenen.7 Zij is ongehuwd overleden.
  5. Dirkje van Meerten (1855-1926).
  6. Teuntje van Meerten (1858-1920).
  7. Heiltje van Meerten (1861-1929).
  8. Maria van Meerten (1863-1949).

Meer informatie over dit echtpaar

Dit parenteel wordt nog verder compleet gemaakt. Hieronder volgen tijdelijk de linkjes naar artikelen op deze website die onder meer dit echtpaar vermelden. Later, als de Heere leven geeft, willen we dit omwerken tot een overzichtelijk en leesbaar geheel.

Voetnoten

Van Meertens in het ‘Archive Nordrhein Westfalen’ – Een overzicht

De Grote Markt in Wesel, Duitsland. Bron: Wikipedia.

In het ‘Archive Nordrhein Westfalen’ bevinden zich enkele documenten met daarop informatie over de vroegere Van Meertens. De originele documenten heb ik nog niet gezien, dit overzicht is slechts een weergave van de documenten en alles wat er over deze documenten beschreven is.

Johanniter Orde

De Johanniter Orde is een Ridderlijke Orde. De orde werd in 1099 gesticht als ‘Ridderlijke Orde van het Hospitaal van Sint Jan’.1 Document 498 van de Johanniter Urkunden bevat twee namen van telgen uit het geslacht van Meerten. Het gaat om enige Pachters uit de Betuwe die 108 oude Schilden aan pachtkwantum moeten betalen aan het huis van de Johanniter Orde in Wezel. Het document is gedateerd op 25 oktober 1484 en is bezegeld door Ghevert (van) Meerten, Johan van Meerten en Johan van Eck. Mogelijk is Ghevert dezelfde als degene die getrouwd was met Christina van Cuyck. Johan van Meerten is mogelijk dezelfde als de broer van Dirck van Meerten (getrouwd met Christina van Eck). Het zou daarbij of daarnaast ook goed mogelijk de broer van Ghevert kunnen zijn. Johan van Eck zou de toekomstige schoonvader van Dirck van Meerten (getrouwd met Bertha van Eck) kunnen zijn.2

Medezegelaar

In document 209 van de Johanniter Urkunden wordt melding gemaakt van de verkoop van een ‘Kamp te Oemeren’ door Wouter Splynter van Grotevelt en zijn vrouw Gertrud aan de Commanderie van de St. Jan. Het stuk land wordt Haverschaer genoemd. De oorkonde is mede bezegeld door Dyrc van Aelst, Gosen van Meerten en Ott Lamp op st. Peters dach ad cathedram. De oorkonde wordt gedateerd op 22 februari 1405. 3

Berthold van Meerten

In document nummer 259 doet Berthold van Meerten, Willemszoon afstand van alle aanspraak om het land uit te breiden ten gunste van de Balier van Westfalen en de commandeur van Wezel, Johan Cruyze. Als medezegelaars worden Steven Doys van Voire en Ott Lamp genoemd. De oorkonde wordt gedateerd op 15 juni 1419. 4

Wraak

In de Assener Urkunden nummer 297 beloven de broers Johan en Arnt van Beynhem, bastaarden, aan jonker Werner van Palant, die hun zoon vanwege een geschil had gevangen genomen en op hun verzoek aan hen hadden vrijgelaten, eisen te stellen en wraak te nemen van deze gevangenschap. Op verzoek zijn Johan van Meerten en Johan van Leynden medezegelaars. Deze oorkonde wordt gedateerd op 27 april 1440 (‘op den zuevenendetwyntichsten dach van der maent Aprille’). 5

Commanderie van Wesel

In document 538 doet Derick van Meerten afstand het land dat toebehoort aan de Commanderie van Wesel in de Neder-Betuwe. Deze Johanniter Urkunde wordt gedateerd op 12 januari 1500 (‘sondaigs post epiphanie’). Vermoedelijk gaat het hier om Derick van Meerten die getrouwd was met Christian van Eck van Panthaleon. 6

Gebroeders Van Meerten

In document 268 van de Johanniter Urkunden wordt melding gemaakt van de gebroeders Van Meerten die 19 morgen land, samen met enkele goederen, in het Kerspel Ommeren overdragen aan het huis van de Johanniter Orde in Wesel. Het stuk land wordt Hasenscuer genoemd. Deze oorkonde wordt gedateerd op 15 april 1422 en bevat ook een zegel van de richter Jan van Wyc. 7

Feodale heren

In document nummer 109 van de Hueth Urkunden komt Gherit van Meerten voor. Heinrich van der Molen en hij verklaren als leenmannen dat de leen van Alyt van Baersdonck, weduwe van Brant van Brede te Zoelen vroeger aan Arnt van Arkel behoorde. De oorkonde wordt gedateerd op 25 maart 1420. 8

Kerstyn van Merten

In document 262 uit de Stadt Unna wordt Kerstyn van Merten, pastoor te Wickede genoemd. Hij treedt op als getuige bij de verkoop van een vicarie aan Johan Deymele door Albert Halinck en zijn vrouw. Het document dateert van 7 mei 1501. 9

Voetnoten

Overlijdensakte van Teunis Peters (1845-1919)

Overlijdensakte van Teunis Peters (1845-1919) uit de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.

Hierboven wordt de overlijdensakte van Teunis Peters (1845-1919) weergegeven.1 Op 16 april 1919 verscheen Willem Knuivers (1865-1941) voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden om aangifte te doen van het overlijden van Teunis. Willem was drie en vijftig jaar oud en klompenmaker van beroep. Hij deed de aangifte samen met Jan Willem van Voorst (1857-1940), een en zestig jaar oud en rijksveldwachter van beroep. Zij verklaarden dat Teunis op 15 april 1919 om vijf uur in de ochtend is overleden in de leeftijd van vier en zeventig jaar. Teunis was landbouwer van beroep, geboren en woonachtig te Lienden.2 Hij was weduwnaar van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) en een zoon van wijlen de echtelieden Dirk Peters (1801-1868) en Alida3 Kapellen (1809-1877).

Voetnoten

Geboorteakte van Teunis Peters (1845-1919)

Geboorteakte van Teunis Peters (1845-1919) uit de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.

Hierboven wordt de geboorteakte van Teunis Peters (1845-1919) weergegeven.1 Op 17 januari 1845 verscheen Dirk Peters (1801-1868) voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden om aangifte te doen van de geboorte van zijn zoon. De ambtenaar in functie was burgemeester Willem Jakob van Brakell (1818-1902). Dirk was vier en veertig jaar oud, arbeider van beroep en woonachtig te Lienden. Hij verklaarde dat Teunis op 17 januari 1845 om vier uur in de nacht is geboren. Zijn moeder was Alida2 Kapellen (1809-1877). Dirk had twee getuigen meegebracht: (1) Jan Hendrik de Haas (1795-?), acht en veertig jaar oud en zonder beroep, en (2) Aart van Ommeren (1809-1894), vijf en dertig jaar oud en bakker van beroep. De comparant verklaarde niet te kunnen schrijven, omdat hij dat niet geleerd heeft.

Voetnoten

Overlijdensakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918)

Overlijdensakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) uit de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.

Hierboven wordt de overlijdensakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) weergegeven.1 Op 19 april 1918 verscheen Willem Knuivers (1865-1941) voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden om aangifte te doen van het overlijden van Tonia Hendrina. Willem was twee en vijftig jaar oud en klompenmaker van beroep. Hij deed de aangifte samen met Jan Willem van Voorst (1857-1940), zestig jaar oud en rijksveldwachter van beroep. Hij verklaarde dat Tonia Hendrina is overleden op 18 april 1918 om drie uur in de middag in de leeftijd van twee en zeventig jaar. Zij was zonder beroep, geboren te Echteld en woonachtig te Lienden.2 Tonia Hendrina was echtgenote van Teunis Peters (1845-1919) en een dochter van wijlen de echtelieden Teunis Willem van Meerten (1819-1875) en Heiltje Jansen (1820-1898).3

Voetnoten

Geboorteakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918)

Geboorteakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) uit de Burgerlijke Stand van de Gemeente Echteld.

Hierboven wordt de geboorteakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) weergegeven.1 Op 30 maart 1846 verscheen Derk Jan Jansen (1809-?)2 voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Echteld om aangifte te doen van de geboorte van Tonia Hendrina. De ambtenaar in functie was Hubartus Dideric van Riemsdijk (1809-1882). Derk Jan was zes en dertig jaar oud, arbeider van beroep en woonachtig in de Gemeente Echteld. Hij verklaarde dat Tonia Hendrina geboren is op 30 maart 1846 om vijf uur in de ochtend. Zij was een dochter van Teunis Willem van Meerten (1819-1875) en Heiltje Jansen (1820-1898).3 Derk Jan deed de aangifte samen met (1) Cornelis Dirk van Eldik (1815-1897), dertig jaar oud en planter van beroep, en (2) David de Vries (1814-1864), twee en dertig jaar oud en volmachter van beroep.

Voetnoten

Overlijdensakte van Cornelia van Meerten (1853-1937)

Overlijdensakte van Cornelia van Meerten (1853-1937) uit de Burgerlijke Stand van de Gemeente Rhenen.

Hierboven wordt de overlijdensakte van Cornelia van Meerten (1853-1937) weergegeven.1 Op 3 november 1937 verscheen Marinus Clasinus van den Berg (1887-1966) voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Rhenen om aangifte te doen van het overlijden van Cornelia. Marinus Clasinus was vijftig jaar oud, manufacturier van beroep en woonachtig te Rhenen. Hij verklaarde dat Cornelia op 1 november 1937 om kwart voor negen in de avond is overleden in de leeftijd van vier en tachtig jaar. Zij was zonder beroep, geboren te Lienden en woonachtig te Rhenen.2 Cornelia was de ongehuwde dochter van wijlen de echtelieden Teunis Willem van Meerten (1819-1875) en Heiltje Jansen (1820-1898).3

Voetnoten

Geboorteakte van Cornelia van Meerten (1853-1937)

Geboorteakte van Cornelia van Meerten (1853-1937) uit de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.

Hierboven wordt de geboorteakte van Cornelia van Meerten (1853-1937) weergegeven.1 Op 31 maart 1853 verscheen Teunis Willem van Meerten (1819-1875) voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden om aangifte te doen van de geboorte van zijn dochter. De ambtenaar in functie was burgemeester Willem Jakob van Brakell (1818-1902). Teunis Willem was drie en dertig jaar oud, arbeider van beroep en woonachtig te Lienden. Hij verklaarde dat Cornelia op 30 maart 1853 om drie uur in de nacht is geboren. Haar moeder was Heiltje Jansen (1820-1898)2, zonder beroep. Teunis Willem had twee getuigen meegebracht: (1) Abraham Knuivers (1780-1866), twee en zeventig jaar oud en wever van beroep, en (2) Bart Augustinus (1796-1862), zes en vijftig jaar oud en voerman van beroep. De comparant kon de akte niet tekenen, omdat hij niet kon schrijven.

Voetnoten