Home » Recensie

Categoriearchief: Recensie

‘Dit boek kan mensen helpen die worstelen met vragen over hun identiteit’ – Bespreking ‘Een transgender komt thuis’

Dit boek is een ervaringsverhaal. Laura Perry vertelt over de grote verandering die zij doormaakte. Het verhaal van een christelijke vrouw die als puber het geloof vaarwel zegt. Ze leidt een losbandig leven en slaat de weg in van transitie tot ‘man’.

Negen jaar lang leeft ze als transman in relatie met een transvrouw. God laat haar echter niet los en ze komt tot de verbijsterende conclusie dat ze een leugen heeft liefgehad. Op eerlijke wijze doet de auteur verslag van haar ervaringen. Ze komt thuis als een verloren dochter en wordt liefdevol opgevangen door haar ouders en kerkelijke gemeente. Een levensverhaal dat laat zien hoe groot de kracht van Gods genade is.

Het boek bevat een aantal belangrijke lessen. De jeugd van Laura bevat duidelijk elementen die bijdragen aan de ontwikkeling van genderdysforie: misbruik op jonge leeftijd, het gevoel afgewezen te worden door haar moeder, overgewicht, medische problemen, buitengesloten worden. De auteur is in staat om het thema, zo verbonden met haar levensgeschiedenis, op heldere wijze te analyseren. Opvallend is dat ze op een bepaald moment uitspreekt nooit eerder iets gehoord te hebben over geestelijke strijd, behalve dat je de Bijbel moet lezen en naar de kerk gaan. Ze omschrijft zichzelf als een vat vol tegenstrijdigheden. Ze stelt de vraag: ‘Wat als ze de tijd genomen hadden om er met mij over te praten? Zou ik dan ook de transgenderweg zijn ingeslagen?’

Aanvankelijk is ze enthousiast over de transitie, maar dat is van korte duur. Ze schrijft: ‘Hoewel we het niet wilden toegeven, werd duidelijk dat chirurgen weliswaar het uiterlijk kunnen veranderen, maar nooit het ingewikkelde functioneren, zoals God dat ontworpen heeft’. Gaandeweg dringt het inzicht door dat ‘overgang’ een verkeerde benaming is. Waarom willen transgenders altijd hun lichaam veranderen om het bij hun geest te laten passen, waarom willen ze nooit hun geest aanpassen aan hun lichaam? Eerst ziet ze zichzelf als ‘man van God’, maar ook dat moet ze loslaten om weer als vrouw te gaan leven. De waarheid dringt tot haar door dat ze eens voor God komt te staan en dat Hij haar nog steeds Laura blijft noemen en niet haar zelfopgelegde identiteit erkent. Een getuigenis van de kracht van Christus’ bloed.

Om eerlijk te zijn was ik niet bij voorbaat positief bij het lezen van dit boek. Waarom toch dat gevoel, heb ik mij afgevraagd. Is het vanwege een bepaalde moeite met de wijze waarop de transgenderdiscussie wordt gevoerd? Het heeft het karakter van een ideologische strijd gekregen die vaak via de media wordt gevoerd. Wat is de goede toon van het gesprek, zonder daarbij iets af te doen van de scheppingsorde en bijbelse visie op het huwelijk? Gaandeweg het lezen van het boek werd ik positiever. Het was belangrijk voor Laura dat mensen om haar heen altijd de waarheid bleven spreken over haar identiteit. God heeft een liefdevolle houding van andere vrouwen voor haar willen gebruiken. Het is goed dat Bijbels Beraad M/V dit getuigenis doorgeeft. Dit boek kan mensen helpen die worstelen met vragen over hun identiteit. Transitie is geen begaanbare weg en er is altijd een weg terug. Van belang is wel om een dergelijk heftig boek niet zomaar aan kwetsbare mensen in handen te geven, maar altijd vanuit betrokken pastorale begeleiding.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit De Waarheidsvriend. De volledige bronvermelding luidt: Kruijmer, G.H., 2023, Boekbesprekingen, De Waarheidsvriend 111 (3): 16.

Vuur, maar weinig licht – Bespreking ‘Vuur dat nooit dooft’

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: ”Vuur dat nooit dooft” is een verwarrend boek. Hoewel aangeprezen als „onmisbaar”, een „must have” en getipt voor het beste theologische boek van het jaar, maakt het deze kwalificaties helaas niet waar. Het helpt christenen niet verder in de bezinning op de thema’s seksualiteit en gender. De reden? De auteurs luisteren te veel naar de cultuur en te weinig naar de Bijbel.

René Erwich en Almatine Leene beogen vier doelen met ”Vuur dat nooit dooft”. Ze willen de huidige maatschappelijke context duiden, een historisch overzicht geven, wetenschappelijke benaderingen bespreken en theologische inzichten delen. Ten dele slagen ze daar ook in. Het boek bevat verschillende interessante en leerzame gedeelten waar de lezer zijn winst mee kan doen. Zo biedt hoofdstuk 2 een overzicht van visies op gender en seksualiteit door de eeuwen heen, maakt hoofdstuk 3 inzichtelijk hoe de wetenschappelijke omgang met gender zich ontwikkeld heeft en biedt hoofdstuk 5 een nuttige bespreking van de geweldige impact van pornografie.

Maar naast de genoemde vier doelen hebben de auteurs nog een vijfde doel. Hoewel ze heel bescheiden stellen slechts een „beetje orde in de verwarring te willen scheppen”, worden ze gedreven door een heel duidelijke missie, een missie die als een rode draad door het boek loopt – en dat is het ter discussie stellen van gevestigde patronen binnen de christelijke traditie, zoals binair denken en heteronormativiteit. Dat maakt het vanaf het begin een gekleurd boek. Terecht merkte dr. Yme Horjus op dat de conclusies al van tevoren vaststonden. Wat betreft gender vinden de auteurs dat man en vrouw „geen binair en polair gegeven” is, maar een „continuüm waarbinnen ruimte voor diversiteit is.” Er bestaan volgens hen „veel meer geslachtsvariaties dan slechts de mannelijke en vrouwelijke vorm.” Het „krampachtige binaire denken rondom gender” zou opgegeven moeten worden. Die aanname –die uiteraard een keuze is– leidt ertoe dat de auteurs sympathiek staan tegenover gendertransitie en homoseksualiteit.

Helaas heeft ”Vuur dat nooit dooft” de nodige kritiekpunten. Allereerst ontbreekt het dit boek aan een duidelijke eigen visie. De uitgave had aan kracht gewonnen als de auteurs minder zouden zijn teruggevallen op andere schrijvers en gewoon hun eigen verhaal geschreven hadden. Te vaak heeft het boek het karakter van een omgevallen boekenkast waarbij zo veel mogelijk visies aan het woord moeten komen. Daarnaast is het lezen van deze studie bij tijden een vermoeiende exercitie. Geregeld zijn zinnen verwarrend geconstrueerd, zodat je je afvraagt wat er nu precies bedoeld wordt. Wat bijvoorbeeld te maken van deze zin op blz. 63-64: „De ‘regie’ van de man werd steeds minder onderworpen aan de vormgevingseisen, waarbij voorheen, voordat de biologie zich ermee bemoeide, altijd een of andere medische rechtvaardiging had bestaan”? Daarnaast worden er regelmatig balletjes opgeworpen die vervolgens niet uitgewerkt worden.

Veel bezwaarlijker dan deze stilistische mankementen zijn echter de inhoudelijke bezwaren die tegen het betoog van de auteurs ingebracht moeten worden. De auteurs gaan tamelijk kritiekloos en naïef mee in het huidige discours over gender en seksualiteit zonder de fragwürdige aannames die daaronder liggen bloot te leggen. Het is een verbijsterende lacune dat de magistrale studie van Carl Trueman –die dat wél deed– niet eens aangehaald wordt door de auteurs. Enige vorm van cultuurkritiek ontbreekt vrijwel geheel.

Wat ook ontbreekt, is een helder normatief kader. De auteurs zijn vuurbang voor het vingertje. Ze maken al gelijk aan het begin duidelijk dat ze vooral niet willen voorschrijven. Als je op zoek bent naar een ethisch kader „moet je elders zijn.” Voordat je het weet zijn we moralistisch bezig; het gaat immers zo vaak al over grenzen. Tja, als zelfs theologen het daar niet meer over mogen hebben, wie dan nog wel?!

Maar hoe kan het anders als je de theologische vooronderstellingen aanhangt die Erwich en Leene aanhangen? Daar liggen de grootste vragen. God, geloof, theologie en seksualiteit hebben „met elkaar te maken”, maar over het hoe blijft veel onduidelijk. Dat is volgens de auteurs dan ook „niet eenvoudig” en veel hangt daarbij af van de „bril waarmee we de Bijbel lezen.” De auteurs geven aan dat ze de Bijbel niet willen lezen als een „wetboek” (wie wel? vraag je je af). In plaats daarvan stellen ze voor de Bijbel te lezen vanuit het kader van „verlangen”: het verlangen van God naar de mens en het menselijk verlangen naar relationaliteit.

Mijns inziens wordt de Schrift zo in een jas gestopt die slecht past. Niet dat verlangen niet belangrijk is, maar het is een thema dat in het geheel van de Schrift een bescheiden rol speelt en zeker geen kernthema is. Erger nog is dat met behulp van deze benadering de inhoud en zeggingskracht van Bijbelteksten gerelativeerd of geherinterpreteerd worden. Dat wordt duidelijk zichtbaar bij de behandeling van homoseksualiteit. Bij de zonde van Sodom zou het niet zozeer om homoseksualiteit gaan, maar om gebrek aan gastvrijheid. Deze exegese deugt beslist niet. In het licht van de heiligheidscode uit Leviticus (hoofdstuk 17-26) en de interpretatie hiervan bij Ezechiël wordt duidelijk dat het wel degelijk om seksuele zonde ging, in het bijzonder homoseksuele handelingen. Bovendien blijkt dat God al voor het betoonde gebrek aan gastvrijheid van plan was Sodom en Gomorra te verdelgen.

Als het gaat om Paulus’ visie op homoseksualiteit wordt weer eens de bewering gedaan dat het hier niet om homoseksualiteit als zodanig zou gaan, maar vooral om misbruik en exploitatie (van bijvoorbeeld jongens, zogenoemde pedasterie). Maar er is niets in Romeinen 1 wat aanleiding geeft tot de gedachte dat er sprake is van machtsmisbruik; alles wijst erop dat het seksuele handelen plaatsvindt in een sfeer van gelijkwaardigheid en wederzijdse instemming. Het zijn exegeses die al lang grondig weerlegd zijn; ook Ad de Bruijne –die zelf geen bezwaar heeft tegen homoseksuele relaties– is er in zijn recente studie over homoseksualiteit duidelijk over dat de Schrift alle vormen van homoseksueel gedrag veroordeelt.

Selectief

De auteurs geven er geen blijk van op de hoogte te zijn van hoogwaardige studies als die van Robert Gagnon, gaan vrijwel niet in interactie met andere stemmen, maar zijn heel selectief in hun literatuurkeuze. Zo wordt een echt debat uit de weg gegaan en wordt het preken voor eigen parochie. Je vraagt je af wat er zo nog overblijft van de helderheid (”claritas”) en vooral het gezag van de Schrift. In plaats van de wat vreemde keuze voor ”verlangen” als leidend motief, hadden de auteurs beter in kunnen steken met de klassieke trits schepping-val-verlossing. Echter, de schepping wordt gerelativeerd en het effect van de (zonde)val wordt compleet genegeerd. Dan zijn we mijlenver verwijderd van de klassiek-christelijke visie en is het niet vreemd dat dit boek zo weinig zeggingskracht heeft.

Je zou graag willen dat er iets minder aandacht was voor diversiteit en iets meer voor de zo broodnodige normativiteit. Daarvoor moet je niet bij Erwich en Leene zijn. Volgens de auteurs gaan we nu eenmaal struikelend door het leven – en ik kan helaas niet anders dan toestemmen dat er in dit boek heel wat gestruikeld wordt. Ja, het is waar, bij een complex thema als seksualiteit en gender zijn „antwoorden niet altijd te geven”, maar ik ben ervan overtuigd dat er in het licht van de Bijbel heel wat meer te zeggen is dan Erwich en Leene doen.

Dit boek draagt niet bij aan een helder getuigenis over Gods bedoeling met gender en seksualiteit, maar vergroot de verwarring veeleer. Het geeft wel vuur, maar weinig licht. Hooguit zal het hen die al ‘om’ waren, bevestigen in hun gelijk. We snakken ondertussen naar een boek in Nederland dat ons met kennis van zaken en trouw aan de Schrift en de christelijke traditie wel de weg kan wijzen.

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het Reformatorisch Dagblad. De volledige bronvermelding luidt: Klaassen, M., 2022, Vuur, maar weinig licht, Reformatorisch Dagblad 52 (201): 26-27 (artikel).

‘Wonderlijke ontmoetingen en dito uitreddingen’ – Bespreking ‘Gedenkstenen’

In de Bijbel lezen we dat God vraagt gedenkstenen op te richten om zo de grote daden van de Heere niet te vergeten en Hem alleen de eer te geven. In Gedenkstenen brengt Kees van Helden dit in praktijk.

Samen met zijn vrouw Anne-Mieke was Van Helden zestien jaar lang betrokken bij het werk voor stichting Schreeuw om Leven. Eerst als vrijwilliger, later als directeur. In Gedenkstenen blikt hij terug op deze bijzondere periode in zijn leven, waarin hij heeft ervaren dat God grote dingen deed. Regelmatig mocht hij zien hoe helend het Evangelie van Jezus Christus is en hoe God ingrijpt in mensenlevens.

Wanneer er sprake was van felle tegenstand, werden soms wegen gebaand; als er een rekening moest worden betaald terwijl er geen geld was, kwam er soms zomaar uitkomst. Ontroerend zijn de getuigenissen van ongewenst zwangere vrouwen die, ondanks de weerstand, ervoor kozen om hun kindje te houden en daarbij de hulp kregen die nodig was. In dit boek krijgen ruim veertig persoonlijke herinneringen een plaats. Ze schetsen wonderlijke ontmoetingen en dito uitreddingen. Het gaat onder andere over: het verspreiden van een huis-aan-huis-folder, een sponsorplan, een spreekbeurt, wakers en een hulpverlenersbus, de jaarlijkse ‘Mars voor het Leven’, bidden om een auto en een huilende smiley.

De auteur neemt de lezer gemakkelijk mee in de wereld van het ongeboren leven, van moeders in nood en van jongeren die vastlopen op moreel gebied. Doordat het persoonlijke herinneringen zijn, is de tekst meestal geschreven in de ik- en wij-vorm. De hoofdstukken zijn kort en los van elkaar te lezen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit de GezinsGids. De volledige bronvermelding luidt: Bruin-Palland, D. de, 2022, Persoonlijke herinneringen. Gedenkstenen, GezinsGids 75 (8): 73.

“Het leven is niet zonder strijd” – Bespreking ‘Strijd!’

“’Het is een wolf! Hij vreet ons op!’ roept Dave benauwd. De wolf komt langzaam dichterbij. Zijn tong hangt uit zijn kwijlende bek. Dave en Willem fietsen voor hun leven. ‘Help!’ roept Willem gesmoord. Hij kijkt om zich heen of hij iemand ziet, maar er is niemand in de buurt, lijkt het.”

C. van der End schreef het mooie kinderboek Strijd voor kinderen vanaf 8 jaar. Het boek is uitgegeven bij Om Sions Wil. En gaat over twee jongens die in groep 8 zitten en op kamp gaan. Ze beleven van allerlei grappige en spannende avonduren. Het boek is geschreven vanuit reformatorisch perspectief. Het is ook een ernstig boek omdat Dave worstelt met een oma die ziek is.

Schepping

In het boek wordt twee keer positief verwezen naar de schepping. De eerste keer op bladzijde 97. Als Dave met zijn familie oma wil bezoeken dan reizen ze over de dammen naar het Zeeuwse Walcheren. Bij de stormvloedkering in de Oosterschelde1 kijkt Dave naar buiten: “Dave heeft dit al vaker gezien, maar blijft toch geboeid naar buiten staren. Zoveel ruimte, zoveel water! Dave bedenkt hoe klein hij is. Wat is God toch groot dat Hij dat alles gemaakt heeft.” Wanneer het gezin weer terugrijdt dan zingt Dave in gedachte psalm 121 in de berijming van 1773: “Mijn hulp is van de Heere alleen, Die hemel zee en aarde, eerst schiep en sinds bewaarde”.2

Heel goed dat de schrijver aandacht heeft voor God de Schepper en dit alledaags in het boek laat voorkomen. Water kent inderdaad wonderlijke eigenschappen. De chemicus dr. Jonathan Sarfati schreef daar ooit voor Weet Magazine een mooi artikel over. Het boekje wordt aanbevolen voor kinderen vanaf 8 jaar.

Dit artikel werd geschreven in 2020.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Vergelding en het paradijs – Bespreking ‘Vergelding’

“Als de drie wagons helemaal tot stilstand zijn gekomen, klimmen Ivar en Zoro ervanaf. Plotseling klinkt in de verte weer het aanzwellend gebrom van een helikopter. Ivar kijkt naar de lucht, maar in het duister zijn geen boordlichten te ontdekken. Hij heeft de boordlichten uit, denkt Ivar. Het geluid komt snel dichterbij en Ivar herkent de Hind. In de directe omgeving is geen schuilplaats te ontdekken. ‘Snel onder een wagon!’ roept hij.”

Jeugdboekenschrijver Adri Burghout heeft al verschillende boeken op zijn naam staan. Hij kan mooi schrijven (en ook mooi tekenen). Dat geldt ook voor het boek ‘Vergelding’. Dit boek is geschreven naar aanleiding van de nasleep van de ramp met het passagiersvliegtuig MH-17, de Syrische burgeroorlog en het zogenoemde IS-kalifaat. Ivar, de hoofdpersoon, krijgt van de legerleiding de opdracht om de verantwoordelijke van het neerschieten van de vlucht MH-17 op te sporen. De legerleiding weet niet dat Ivar ook met wraakgevoelens loopt en vergelding wenst. Een goede vriendin was namelijk aan boord van het vliegtuig. Na een spannend avontuur door Irak, Turkije en Syrië komt hij de dader op het spoor. Ondertussen spreekt het geweten en komt hij de dochter van de dader tegen (die precies op de omgekomen vriendin lijkt) en die vertelt Ivar dat haar vader nog maar twee tot drie weken te leven heeft. Ivar vindt vrede in zijn hart en voert zijn wraakplannen niet uit. Het boek is uitgegeven door uitgeverij Den Hertog en is geschikt voor tieners vanaf 12 jaar.

Paradijs

Burghout heeft in zijn boek ook aandacht voor het paradijs en de verschrikkelijke geschiedenis van de zondeval. Hij vermoedt dat Syrië en Irak eens het land van het paradijs is geweest en schrijft dat de eens zo vredige paradijswereld radicaal veranderde na de zondeval. Of het paradijs ook werkelijk gelegen heeft op de plaats tussen de huidige Tigris en de Eufraat valt te bediscussiëren. Creationisten denken dat de zondvloed alle geografische aanwijzingen van de wereld voor de zondvloed heeft uitgewist en dat het slechts de namen zijn die ons herinneren aan de wereld voor de zondvloed. Hoe het ook zij, het is goed dat Burghout in zijn boek de paradijsgeschiedenis en de gevolgen van de zondeval verwerkt.

Dit artikel werd geschreven in 2021.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Maaike en Marijke en verwondering over de schepping in Amerika – Bespreking ‘Maaike en Marijke naar Amerika’

“O, verschrikkelijk, de kajak slaat om. De meisjes gillen het uit en ze komen onder de kajak terecht. Oom Koos en vader zijn het eerst weer boven water. Maar waar zijn de meisjes? Verschrikt kijken vader en oom Koos over het water of ze de meisjes ook kunnen zien. O, waar zullen ze zijn?”

Maaike en Marijke naar Amerika’ is een vervolgdeel op ‘Maaike en Marijke krijgen een brief’. De, in Reformatorische deel van Nederland, bekende ‘Maaike en Marijke’-serie werd geschreven door Jannie Koetsier-Schokker en dit deel verscheen in 1994 bij uitgeverij De Banier. Het deel is alleen nog tweedehands te verkrijgen.1 Er is wel een luisterboek verkrijgbaar met dit verhaal. Ook is het kinderboek in 2015 vertaald in het Engels onder de titel ‘Maaike and Marijke’s trip to America’ en uitgegeven door uitgeverij Om Sions Wil. Dit deel is nog steeds wel verkrijgbaar.

Verwondering

Maaike en Marijke gaan, met de ouders van Maaike, op vakantie naar Amerika en brengen een bezoek aan oom Koos en tante Annie. Ze beleven allerlei avonturen, zoals het omslaan van de kajak. Ze gaan ook op roadtrip en bezoeken daar allerlei bezienswaardigheden in de natuur: Columbia River, Multnomah Falls, Salt Lake, Snake River, Shoshone Falls en ze brengen een bezoek aan Arches National Park. Wanneer ze dit alles bezichtigen dan raken ze in scheppingsverwondering. Zo zelfs dat ze in Arches National Park gaan zingen uit de psalmberijming van 1773: Psalm 19:1.2

Het ruime hemelrond
Vertelt met blijden mond,
Gods eer en heerlijkheid;
De held’re lucht en ’t zwerk
Verkondigen Zijn werk,
En prijzen Zijn beleid.
Dus kan ons dag bij dag.
Tot roem van Gods gezag,
Zijn wonderen verhalen;
Dus weet ons nacht bij nacht
Zijn onbegrensde macht
En wijsheid af te malen.

Evaluatie

Heel mooi hoe de auteur de kinderen door middel van deze verhalen leert om zich te verwonderen over Gods schepping. Toch had er naast verwondering nog meer gezegd kunnen worden over Gods almacht. Bijvoorbeeld kan er bij Arches National Park gewezen worden op de zondvloed (of de turbulente periode er direct na). Recent werd er in het blad Weet Magazine nog een vertaling geplaatst van een artikel Michael Oard (MSc.) over deze natuurlijke bruggen.3Bron: Oard, M.J., 2018, Natuurlijke bruggen. Maak kennis met het raadsel van Amerika’s vrijstaande bogen, Weet 54: 16-20. Zie hier voor de pdf: https://weet-magazine.nl/wp-content/uploads/2019/11/Weet-54-natuurlijke-bogen.pdf.4 Inderdaad een prachtig gezicht en het brengt je in stille verwondering.

Dit artikel werd geschreven in 2021.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Evangeliseren bij een asielzoekerscentrum – Bespreking ‘Fatima en Naomi’

“’O Fátima, wat is er toch met jou gebeurd?’ Lieke voelt de tranen in haar ogen branden als ze naar haar vriendin kijkt. Ook haar vader kijkt ontzet naar Fátima. Haar ene oog zit helemaal dicht en haar gezicht is opgezwollen en er loopt een beetje bloed uit haar mond. ‘Fátima, kun je opstaan?’ vraagt Liekes vader.”

Van schrijfster Jannie Koetsier-Schokker verscheen in 2020 het boek ‘Fátima en Naomi’ bij uitgeverij De Banier. De hoofdpersoon is Lieke die met haar vader gaat evangeliseren bij een asielzoekerscentrum. Ze ontmoeten Fátima en Naomi. Lieke geeft hen allebei een kerstfolder. Dat zorgt voor een wending in het leven van deze twee meiden. De ene een bewoonster van het asielzoekerscentrum, de ander een kind uit een wat armer gezin. De beide meiden beleven van alles, met als dieptepunt dat de vader van Naomi in de gevangenis terecht komt omdat hij steelt en Fátima door familieleden in elkaar geslagen wordt omdat zij uit de Bijbel leest. Het hoogtepunt is dat beide meisjes de Heere Jezus leren kennen.

Vroegste geschiedenis

In dit boek wordt twee keer verwezen naar onze vroegste geschiedenis. Dat gebeurt op bladzijde 42 wanneer Fátima voor het eerst uit haar Bijbel leest: “Ze begint te lezen in Genesis. Ze leest over de schepping en dat alles zo goed was. Ze leest ook over Adam en Eva die ongehoorzaam waren. Over Abraham, Izak en Jakob”. Daarna op bladzijde 79 wanneer het gaat over de dominee die met de vader van Naomi in de gevangenis praat: “De dominee vertelde waarom de zonde in de wereld is gekomen”. Goed dat de auteur aandacht heeft voor de vroegste geschiedenis en aangrijpend om te lezen wanneer het niet mogelijk is om de Bijbel als richtsnoer voor het hele leven te kunnen handhaven omdat het thuis onveilig is. Laten wij christenen in asielzoekerscentra gedenken in onze gebeden en gezinnen die het moeilijk hebben ondersteunen.

Dit artikel werd geschreven in 2021.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

De Bunker en de evolutietheorie – Bespreking van ‘De Bunker’

“De ontploffing van de verlossende handgranaat veroorzaakt in het trappenhuis grote verwarring. De Sik is met twee handlangers bezig met de inspectie van de laatste deur die hen nog van de jongen scheidt. Plotseling worden ze bijna omver gegooid door de explosie. De deur staat in één keer bol van de klap en alles siddert. Verwilderd kijken de mannen elkaar aan. “Zijn de jongens gewapend?” vraagt een tengere, donkere man die naar de naam Jack luistert. Met een verbeten gezicht kijkt de Sik naar de deur, die zo ontzet is dat hij met een koevoet waarschijnlijk wel op te krijgen is. “Haal het breekijzer”, bitst hij.”

Leendert van Wezel heeft in 2000 een spannend boek geschreven met als titel ‘De Bunker’.1 Het boek werd uitgegeven door De Banier die toen nog in Utrecht gevestigd was. De Bunker gaat over twee vrienden die op het eiland Goeree-Overflakkee wonen en daar van alles meemaken. Er blijkt namelijk een bende actief en dat is niet ongevaarlijk. Wanneer de jongens op zoek gaan naar een vergeten bunker uit de Tweede Wereldoorlog, vinden ze deze inderdaad maar het hele zaakje stinkt. Ze gaan op onderzoek uit en blijken gelijk te hebben. Er blijkt een bende actief in de duinen en deze gebruiken de bunker als uitvalsbasis en opslag. Ze doen dat in opdracht van de Grote Leider in Irak. Deze Grote Leider wil kernraketten maken om zo Israël van de kaart te vegen. De actieve bende heeft een zware kist met plutonium te pakken gekregen en moet deze via Nederland vervoeren naar Irak. De jongens gooien echter roet in het eten en dat leidt tot een spannend avontuur. Ik zal niet teveel verklappen, daarvoor moet je het boek zelf maar lezen.

Schepping of evolutie

In het boek komt ook kort de discussie over schepping of evolutie naar voren. Op bladzijde 20 wordt de natuur Gods schepping genoemd. Dit komt ook op bladzijde 107 waar God in het gebed ‘de almachtige Schepper’ wordt genoemd. Op bladzijde 36-38 lezen we over John (een van de hoofdpersonen) die een concert bezoekt in een kerk. Hierbij wordt verwezen naar de mens en de schepping. De auteur schrijft:

”John voelt zich klein. Een klein mensje op een klein klapstoeltje in een grote toren die op een immense aardbol staat, die in een oneindig heelal zijn baan trekt. Zijn gedachten komen vanzelf bij God terecht, die dit alles geschapen heeft. Iets wat al zijn voorstellingsvermogen te boven gaat. Toch geeft deze gedachte hem rust. Stel je voor dat je moet denken dat alles toeval is, en dit leven ontstaan is uit evolutie en biologische grillen. Zou dat niet leeg zijn, en beangstigend?”

Goed dat de auteur de jongeren laat nadenken over de zin van het leven en over de schepping. Dit boek is een aanrader om te lezen. Soms worden er wel oudere woorden gebruikt, het is ook 21 jaar geleden dat het boek geschreven werd. Zouden de jongeren nog weten wat een fax is?2 Tegenwoordig gaat vrijwel alles via de e-mail of social media. Het boek is geschikt voor jongeren vanaf 12 jaar.

Dit artikel werd geschreven in 2020.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Sporen van de schepping in het dal van de zilverberken – Bespreking ‘Sporen in het dal van de zilverberken’

“Opperhoofd Bruine Bever en zijn vriend Adelaarsoog zetten hun ontdekkingstocht voort. Het bos hield hier boven op de heuvel op. De glooiende helling voor hen was met gras begroeid. Aan de voet van de heuvel klaterde een beek. Een paar vriendelijke berken omzoomden de oever aan beide kanten.”

Josh, uit Weston, gaat samen met zijn zusje Sara logeren bij zijn vriend Mattie en het zusje van Mattie, Louisa. Op een nacht gaan Josh en Mattie kamperen in het dal van de zilverberken. Ze zien midden in de nacht haastig een vrouw langslopen. Ze besluiten de tent uit te komen en de vrouw achterna te gaan. De vrouw lijkt niets kwaads in de zin want ze blijft staan bij een oude boerderij, snuffelt wat aan de bloemen, staat een poosje in gedachten en verdwijnt dan weer. Sara en Louisa komen er later achter dat het ging om mevrouw Appleby. Ze is weer teruggekomen in het dorp en wil het oude boerderijtje weer gaan bewonen. In het verhaal helpen Sara en Louisa mee om het boerderijtje op te knappen en schoon te maken. Het viertal bereidt zich ook voor op het grote indianenfeest en beleven allerlei avonturen. Naast dit verhaal krijgt het christelijk geloof grote aandacht.

Informatie

Het hierboven kort beschreven verhaal is te lezen in het boek Sporen in het dal van de zilverberken. Het boek is uitgegeven door Stichting Uit het Woord der Waarheid en is geschreven door Heidi Ulrich. Het betreft een vertaling vanuit het Duits van het boek Spuren im Tal der Silberbirken dat verscheen in 2009.

Schepping

In het boek is ook aandacht voor de schepping. Lees hieronder maar:

“’God woont in de hemel’, zei hij, ‘en Hij heeft alles gemaakt. De aarde met de mensen , de dieren, de planten. Ook het heelal met de planeten en sterren. God is groot en machtig’. Joey leerde die zondag veel over die God.”

Goed dat de auteur aandacht heeft voor de schepping en het christelijk geloof. Het boek is een aanrader om te lezen. Sommige lezers uit onze achterban zullen de zogenoemde toe-eigening van het heil anders verwoorden of daar een andere visie op hebben. Deze serie telt nog twee boekjes ‘De jongen met de cowboyhoed’ en ‘Het geheim van oude Jim’. Het eerste boekje behandelt heel summier onze vroegste geschiedenis. Door slechts te laten zien dat Josh uit de Bijbel onder andere over Noach leest. Het tweede boekje heeft geen verwijzingen naar onze oergeschiedenis.

Dit artikel werd geschreven in 2021.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Spanning en scheppingsgeloof aan de Ganges – Bespreking ‘Spanning aan de Ganges’

“Layla volgde hen moeiteloos. ‘We zijn er,’ riep ze plotseling. Joachim en Ernesto klommen in de schacht weer eens tukje naar boven. Ze volgden Layla; die klom een ronde, ongeveer één meter hoge opening in die in de wand van de schacht van de bron gaapte. Op dat moment werd de bronschacht van boven geopend en de straal van een zaklamp tastte de wanden af. De jongens hielden de adem in. Het deksel van de put werd er weer opgelegd. Beckett en de andere man legden enkele zware stenen op het houten deksel. ‘Nu zitten wij in de val,’ kreunde Ernesto.”

Bettina Kettschau schreef voor stichting Uit het Woord der Waarheid een prachtige serie over vier vrienden. Oorspronkelijk verschenen de boeken in het Duits, maar ze werden door de bovengenoemde stichting vertaald naar het Nederlands. Stichting Uit het Woord der Waarheid is momenteel erg actief in het uitgeven van creationistische werken. Vanzelfsprekend zijn wij hen daar erg dankbaar voor! Terug naar de serie: We kennen onze vrienden Ilka, Joachim, Jan en Ernesto al vanuit een eerdere bespreking.1 Ze getuigen van een levend geloof in de Heere Jezus Christus en nemen de scheppingsgeschiedenis als uitgangspunt. In het vierde deel (‘Spanning aan de Ganges’) worden de vader van Ernesto uitgenodigd om een zendingspost in India te bezoeken. Zijn vrienden, de broers Jan en Joachim en hun zus Ilka, mogen ook mee. Wanneer ze in India aankomen brengen ze een bezoek aan een steengroeve waar de omstandigheden erbarmelijk zijn. Ze zijn diep onder de indruk. Later trekken ze verder India in en bezoeken een bevriende arts. Daar aangekomen staat hun een spannend avontuur te wachten: de dochter van de arts is ontvoerd, het medicijnentransport is overvallen én er is morfine gestolen. Hoe loopt het af? Daarvoor moet je het boek zelf lezen.

Schepping

De vier vrienden belijden het scheppingsgeloof vaak in het boek. Daarnaast is er aandacht voor de geschiedenis van Kaïn en Abel, waarbij vooral de tekst ‘ben ik mijns broeders hoeder’ aangehaald wordt. Ook wordt er aandacht besteedt aan het hindoeïsme en daar het christelijke geloof tegenover gezet. Mooi dat de auteur dit keer op keer het scheppingsgeloof wil verwerken in haar boeken. Dit spannende boek ook weer warm aanbevolen.

Dit artikel werd geschreven in 2021.

Ook het tweede deel van deze serie met als titel ‘Gevaar op het wad’ bevat verwijzingen naar onze oergeschiedenis. De bespreking daarvan is hier te vinden.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten