Home » Kosmologie

Categoriearchief: Kosmologie

Orion-capsule van Artemis 1 weer veilig op aarde teruggekeerd

De Orion-capsule van Artemis 1 is afgelopen zondag weer teruggekeerd naar de aarde. De raket heeft een rondje rond de maan gemaakt en is nu weer terug op aarde. Op YouTube heeft het NOS Jeugdjournaal er een aflevering over.

Op weg naar de maan en verder – Lancering Artemis 1 van NASA

Vandaag, woensdag 16 november 2022, is een belangrijke stap genomen in de Artemis-1-missie van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA. NASA wil uiteindelijk met de Artemis-missies weer mensen naar de maan brengen. De laatste bemande vlucht naar de maan was in 1972 (Apollo 17). In 2019 werd het Artemis-programma gestart. Na veel opstartproblemen de afgelopen maanden kan er, met de lancering van de raket, nu eindelijk een begin gemaakt worden aan de uitvoering van het programma. Het gaat met Artemis 1 om een onbemande vlucht die zo’n 26 dagen zal duren. Het doel van de missie is om het Space Launch System (SLS) en de Orion Ruimtecapsule te testen. De vlucht gaat om de maan heen en dan weer terug.1 Met Artemis 3 wil NASA mensen op de maan zetten, dit zal op z’n vroegst in 2025 gebeuren. Met dank aan NASA en het YouTube-kanaal VideosfromSpace voor het delen van deze video.

Voetnoten

De lifter en bruine dwergen – Bespreking ‘Hitchhiker’

“Mijn broer en zus lieten het er niet bij zitten. Ze hadden goed door dat ik hetzelfde luizenleven bij opa en oma had als zijn in Saskatoon hadden. Ze zonnen op wraak en haalden flauwe grapjes uit, zoals zout in mijn thee doen en kleefkruid tussen mijn lakens stoppen. Veel fantasie hadden ze niet, maar ik bleef erg op mijn hoede.”

In 2019 verscheen bij Uitgeverij De Banier het boek Hitchhiker. Een boek dat bedoeld is voor jongeren uit de bovenbouw van de middelbare school. De hoofdpersoon, Nadia, uit Canada is eenzaam en wordt na de scheiding van haar ouders door haar moeder als slaaf en ‘voetveeg’ gebruikt. Ze moet het hele huishouden doen en daar lijden haar schoolresultaten onder. Op school is ze eenzaam, maar ook thuis wordt ze vaak dwars gezeten door haar broer en zus. Na haar examen en na haar negentiende verjaardag besluit ze om zelf keuzes te maken en de wijde wereld in te trekken. Ze wil zo ver mogelijk bij haar familie vandaan wonen en besluit naar de stad Victoria, op Vancouver Island, te trekken. De tocht gaat het eerste stuk met de trein en daarna liftend, waarbij ze allerlei soorten mensen ontmoet en van alles meemaakt. Aangekomen in Victoria blijkt dat niet Utopia te zijn. Doordat het toeristenseizoen voorbij is, is er amper werk te vinden en de huur van de kamers is vrijwel onbetaalbaar. Nadia belandt in een zwerverstentenkamp en maakt daar allerlei dingen mee. Uiteindelijk na veel omwegen vindt Nadia werk en een eigen huurwoning en komt het allemaal weer goed.

Bruine dwergen

Op een avond zit Nadia samen met een andere zwerver, Brian, naar de sterren te kijken. Brian weet heel veel van sterren. Hij vertelt Nadia deze avond over bruine dwergen1 en gasreuzen. Ik citeer:

“’Bruine dwergen’, zei hij, ‘zijn kleiner dan sterren, maar groter dan gasreuzen. Bruine dwergen ontstaan door contractie van een wolk watergas, maar de massa van het samentrekkende gas is onvoldoende om fusie van protonen op gang te brengen. ‘Eigenlijk’, zei hij op vertrouwelijke toon, ‘zijn ze helemaal niet bruin, maar rood. Bruine dwergen en gasreuzen kun je van elkaar onderscheiden door de manier waarop ze ontstaan en door het formaat dat ze hebben.’ Ik knikte en wachtte tot hij verder zou gaan. ‘De eerste bruine dwerg werd in 1995 ontdekt. Wist je dat? ‘Nee’, zei ik, ‘vertel er eens meer over.’ Ik vond het leuk om naar hem te luisteren, hoewel zo midden in de nacht de helft van zijn geleerde praat langs mij heen ging. ‘De eerste bruine dwerg die niet in een sterrenhoop werd aangetroffen was de Kelu-1. Die ontdekten ze in 1997’, vervolgde Brian onverstoord. Hij vertelde over lithium en methaan dat aanwezig is in bruine dwergen en praatte over de temperatuur, gemeten in Kelvin. Ik had geen flauw idee hoe ik dat naar Celsius of Fahrenheit om moest rekenen, maar ik knikte weer.”

Brian heeft vroeger in een laboratorium gewerkt en vertelde Nadia ook over het nieuwsfeit dat in Californië de kleinste bacterie is gevonden. Brian gaf gastlessen aan de universiteit van Californië. Hoe hij in het tentenkamp was beland wist Nadia niet. Volgens Brian had dat lesgeven allemaal geen zin. Hij zegt: “Kijk naar de sterren (…), hoe groot ze zijn. Kijk naar die kleine bacterie, hoe klein die is. Kijk dan naar jezelf en vraag je af wat we nu eigenlijk betekenen in het grote geheel dat we heelal noemen. Kijk hoe we lopen te ploeteren en te sloven voor een beetje geld en comfort en dan gaan we dood.

Nadia kan niet helemaal meekomen in dit negatieve beeld dat Brian schetst maar stelt hem een vraag:

“Als het heelal zo oneindig groot is en bacterieën [sic] zo onnoemelijk klein, denk je dan niet dat er Iemand is Die alles in Zijn hand houdt en de boel regelt?”

Tegelijkertijd denkt Nadia aan de zondagschooljuffrouw van de kerk van haar opa en oma. Daar leerde Nadia het lied ‘He’s got the whole world in His hands’.1 Brian gelooft dat er wel ergens een God is maar geeft aan dat Die God hem dan vergeten is. Dat zet Nadia aan het denken: Is dit tentenkamp werkelijk een Godverlaten plek? Het boek eindigt gelukkig niet in deze mineur. In de epiloog lezen we van iemand die het manuscript van Nadia’s tekst (dit boek) gelezen heeft: “Ik keek omhoog. De lucht was helder en er pinkelden duizenden lichtjes boven me. Ik dacht aan Brians worsteling met de betekenis van zijn leven. Verwonderd vroeg ik me af waarom een God Die bij machte was dat enorme heelal te scheppen, aan ons, kleine mensjes, dacht en onze zelfs onuitgesproken gebeden verhoorde.

Nettie Leeflang heeft een indrukwekkend boek geschreven en mijn gedachten gingen ook uit naar de vluchtelingen op Lesbos en overal ter wereld die in tentenkampen, met de nodige ontberingen, moeten leven. Mooi dat Leeflang ook aandacht heeft voor de wetenschap en dit koppelt aan God de Schepper. De laatste zin in het citaat hierboven doet denken aan Psalm 8 de verzen 4 en 5 (SV): “Als ik Uw hemel aanzie, het werk Uwer vingeren, de maan en de sterren, die Gij bereid hebt; Wat is de mens, dat Gij zijner gedenkt, en de zoon des mensen, dat Gij hem bezoekt?

Dit artikel werd geschreven in 2020.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Congres over ‘Bijbel & Wetenschap’ 2022 – 3. dr. Peter Korevaar – Onze aarde: een speciale planeet voor leven en onderzoek

Op 22 oktober 2022 organiseerden Fundamentum, Geloofstoerusting en Logos Instituut een congres over ‘Bijbel & Wetenschap’.1 Astrofysicus dr. Peter Korevaar gaf een lezing met als titel ‘Onze aarde: een speciale planeet voor leven en onderzoek’. Veel zegen bij het kijken en luisteren! Vragen kunnen gesteld worden via het contactformulier: https://oorsprong.info/contact/.

Voetnoten

De pyromaan en het heelal – Bespreking ‘De pyromaan’

“Wat nou? Er is niemand. Hij kan zo z’n gang gaan. Het hooi ruikt heerlijk. Hij pakt z’n aansteker en zoekt, voelt. Dit hooi hier is lekker droog. Hij steekt het hooi aan de onderkant aan. Het vat geen vlam. Hij trekt er wat sprieten uit, maakt een stuk losser en probeert het nog een keer. Zo gaat het beter.”

Volgens het Van Dale woordenboek is een pyromaan een ‘brandstichter die handelt uit ziekelijke aandrang’.1 In het boek van Lenze Bouwers, De pyromaan, gaat het over een jongen (uit groep 8) die deze ziekelijke neiging heeft. Het boek verscheen in 1996 bij uitgeverij Kok Voorhoeve en is geschikt voor de bovenbouw van de basisschool.2 In de donkere avond loopt een jongen met zijn hond Snuffel langs een stoffeerdersbedrijf. Hij heeft een krant onder zijn jas en een aansteker in zijn zak. Hij steekt de krant aan en legt deze bij een bank in de stoffeerderij. De deur was kennelijk open gelaten. Al snel staat het gebouw in lichterlaaie. Dat is het begin van een reeks van brandstichting onderbroken door soms ene dromen van de jongen. Totdat hij op een avond er genoeg van heeft en de politie tipt. Hij wordt gearresteerd.

Een spreekbeurt over het heelal

Tegelijkertijd met het verhaal van de brandstichting lezen we van dezelfde jongen een verhaal ter voorbereiding van zijn spreekbeurt. De spreekbeurt gaat over het heelal. De leerlingen die dit boek lezen, leren zo ook dingen over het heelal. Op bladzijde 20 is dat voor het eerst. Daar staan namen als ‘Grote Beer’ en ‘Orion’ en leren ze dat wanneer de maan de vorm van de ‘p’ van première heeft dat wil zeggen dat de maan gaat ‘groeien’.3 Op bladzijde 22 leren de kinderen dat de zon een bol is met een hitte van wel 6000 graden aan de buitenkant en dat een zonnevlam wel een half miljoen kilometer hoog kan komen. “De zon is eigenlijk een ster. Sterren schijnen minder sterk dan de zon omdat ze zo ver weg staan. Sirius is wel zo fel als 31 zonnen. Die staat wel 500.000 keer zo ver weg als de zon. En er zijn wel sterren die 3000x de middellijn van de zon hebben. Wat een vlammen, wat een vuurkracht, wat een warmtebronnen.” Op bladzijde 25 leren de lezers over het bepalen van de afstand van sterren. “Hoe bereken je dat? Z’n boek brengt de oplossing. Het licht legt in één seconde 300.000 km af. Het licht van de zon doet er 8 minuten over om bij ons te komen en de maan anderhalve seconde. Maar de dichtstbijzijnde ster heeft vierenhalf jaar nodig om bij de aarde te komen. Het oog kan 5000 sterren zien, maar het melkwegstelsel waar we bij horen telt 100 miljard sterren. Eén lichte ruimte. En de reuzentelescopen hebben al 100 miljoen van die stelsels ontdekt.” De afstand van de sterren en de lichtsnelheid kan later nog een probleem vormen voor de leerlingen, daarom had de auteur er goed aan gedaan om voor dit schijnprobleem een oplossing te verwerken in het boek. Er zijn namelijk verschillende oplossingen mogelijk hiervoor.4 Op bladzijde 56 wordt nog kort gesproken over het Melkwegstelsel.

Het boek noemt ook nog de Schepper tegenover de zogenoemde oerknal:
“Vanavond heeft hij echt gebeden om kalmte, om diepe slaap. Hij heeft niet z’n gebed opgezegd dat hij al jaren afraffelt, maar met eigen woorden gezocht naar… Ja, naar wat? De Schepper? Die moet er wel zijn. Voor een oerknal is alles te geordend: de sterren, de planeten, zon en maan, dag en nacht. Na zo’n knal kan alles toch niet zo lopen als het loopt.”

Het is goed dat de auteur aangeeft dat een oerknal in strijd is met Gods schepping. Deze theorie is ook in strijd met Genesis 1 waar de zon, maan en sterren pas geschapen werden op de vierde dag. De schrijver maakt met de laatste zin echter een karikatuur van de oerknal. Er was namelijk geen geluid te horen of sprake van een knal, maar eerder van een (snelle) uitdijing waarbij gigantisch veel energie vrij kwam. Er zijn christenen die in de oerknal juist Gods scheppende hand zien. Op grond van Genesis 1 moeten we hier afstand van nemen. Jammer dat de auteur dit argument niet opvoert tegen de oerknal. Overigens is de geschiedenis van Genesis 1 de auteur niet onbekend. Op bladzijde 38 schrijft hij namelijk “Was er voor de schepping alleen duisternis, nu had je nog wat zon.

In hoofdstuk 12 houdt de jongen zijn spreekbeurt. Hij laat allerlei tekeningen en plaatjes zien aan de klas. Aan het einde van de spreekbeurt stelt hij de klas voor dat ze wel een club kunnen oprichten van sterrenkijkers. “Die kunnen dan samen alle sterren opsporen en boeken erover lezen.” Hij krijgt uiteindelijk een negenenhalf voor zijn spreekbeurt, het beste cijfer van de klas.

Een interessant boek over een pyromaan die graag sterrenkundige zou willen worden. Het boek is wel wat verouderd. We lezen dat de jongen zijn spreekbeurt bijvoorbeeld houdt met een ‘overheadprojector’. Tegenwoorden gebruiken jongens en meisjes van groep 8 een digitaal schoolbord en een beamer. We kunnen kinderen helpen met het voorbereiden van een spreekbeurt over bijvoorbeeld het heelal. Meer informatie over spreekbeurtmateriaal is te verkrijgen via info@oorsprong.info.

Dit artikel werd geschreven in 2020.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. Dit opvoedings- en onderwijsproject is onderdeel van het jaarplan ‘Fundamentum 2022’. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Wetenschap kan raadsel schepping niet oplossen

Hoe kan het licht van verre sterren reeds na enkele duizenden jaren de aarde bereikt hebben, gezien de eindige snelheid van het licht? Het Reformatorisch Dagblad (13-7) schonk aandacht aan deze vraag. Toch is de oplossing niet bevredigend.

In zijn zoektocht naar een antwoord gaat Jason Lisle uit van de veronderstelling –zelf spreekt hij van een ”conventie”– dat het licht naar de aarde tóe, in de richting van de waarnemer, met oneindige snelheid reist. Dat zou inhouden dat de aanblik van het heelal ook de werkelijke situatie van dat moment weerspiegelt. In de omgekeerde richting zou dan de helft van de algemeen aanvaarde lichtsnelheid gelden, dus 150.000 kilometer per seconde.

Hoewel deze curieuze opvatting door enkele creationisten wordt omarmd, heb ik er toch moeite mee. Immers, wat gebeurt er als bron en waarnemer van plaats zouden wisselen? Lisle beweert ook hierop een antwoord te hebben. Zelfs geeft hij aan dat je pas kritiek mag uiten als je een aantal van zijn, nogal wiskundige, publicaties hebt gelezen!

Tijdsverschil

Er zijn waarnemingen gedaan van zogeheten gravitatiegolven. Deze zijn afkomstig van een energierijke gebeurtenis in het heelal, zoals het samensmelten van twee zwarte gaten. Die golven gaan met de lichtsnelheid. Men zou dan verwachten dat deze golven twee verschillende plaatsen op aarde met een klein tijdsverschil zullen bereiken. Dat blijkt inderdaad zo te zijn. Bij een PET-scan gaat het ook om stralen die tegelijk worden uitgezonden maar, omdat ze verschillende afstanden moeten afleggen, niet op hetzelfde moment worden geregistreerd. Dat is zelfs essentieel voor een juist resultaat van het onderzoek. Het lijkt echter in strijd met de conventie van Lisle. Maar deze reageert daarop in de trant van: „wie zegt dat de klokken op de plaatsen van registratie echt gelijklopen?”

Kortom, aan de opvatting van Lisle zitten nogal wat haken en ogen en, eerlijk gezegd, weet ik ook niet wat je ermee aan moet.

Lichtshow

Anderen hebben voorgesteld dat God de wereld in ”volwassen vorm” heeft geschapen, inclusief het licht dat zich vanaf de sterren naar de aarde spoedt. Die laatste mogelijkheid wordt gelukkig ook door Lisle afgewezen. Immers, het sterrenlicht bevat ”informatie” – de ster zelf kan variaties in helderheid vertonen en het licht kan onderweg een donkere nevel passeren. Dat heeft gevolgen voor de op aarde waargenomen straling. Deze variaties moeten we blijven interpreteren als het gevolg van werkelijke gebeurtenissen. Anders moet de conclusie zijn dat de Schepper (bij wijze van spreken) ”fake news” zou verspreiden, dus ons gebeurtenissen zou voorspiegelen die nooit hebben plaatsgevonden. En dat alles wat we aan de hemel waarnemen deel uitmaakt van een kosmische lichtshow. In een creationistisch werk las ik zelfs dat de bomen in de hof van Eden gewoon jaarringen hebben gehad…

De gevestigde wetenschap heeft sterk de neiging te extrapoleren naar het verleden. Veel wetmatigheden die we nu kennen, moeten dan óók in het verre verleden hebben geheerst. Maar wees voorzichtig: de natuurwetten dateren van een voltóóide schepping. Niemand weet hoe en in welke volgorde die wetten zijn gemaakt. In de woorden van prof. dr. Marc de Vries: „De wording van hemel en aarde bevindt zich buiten het bereik van ons natuurwetenschappelijk instrumentarium.” Ook volgens wijlen Robert Jastrow van de NASA is de mens niet in staat de sluier over de schepping op te lichten. Over de natuurwetenschapper zei hij: „Hij heeft de bergen van onwetendheid beklommen, hij staat op het punt de hoogste top te bereiken, en als hij zich over de laatste rotspunt hijst, wordt hij begroet door een horde theologen die daar al eeuwenlang hebben gezeten.”

Bovendien zien velen –intuïtief– de tijd als een soort vast ”decor” waartegen de gebeurtenissen zich afspelen. Alsof in het heelal een fictieve klok hondstrouw de seconden wegtikt. Dan zou er dus één tijd gelden voor het hele universum. Einstein heeft radicaal met deze gedachte afgerekend. De loop van de tijd wordt beïnvloed door bewegingen en de aanwezigheid van massaconcentraties (zoals in de buurt van een zwart gat, waar de tijd zeer sterk vertraagt). Wie weet hoe de constellatie van het heelal was tijdens of direct na de schepping? Is één dag op aarde gelijk te stellen aan een dag elders in het universum? Sommige creationisten hebben met dit idee gespeeld en er zelfs aan gerekend!

Verwondering

De biologische evolutietheorie drijft vooral op interpretaties en ”wishful thinking”. Echter, in de astronomie moeten we veel duidelijke observaties uiterst serieus nemen. Toegegeven, kosmologische theorieën hebben vaak grote problemen. Denk aan de oerknal of de onvolledig verklaarde draaiing van sterrenstelsels. Maar kunnen Bijbelgetrouwe christenen die wel in een handomdraai oplossen? Meer leren we van Job (weergave van P. Oussoren): „Zie, dit zijn de uitlopers van Zijn weg, en wat een flard woord maar horen wij van Hem! – een donderslag van Zijn kracht, wie kan die verstaan?” (Job 26:14)

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het Reformatorisch Dagblad. Bronvermelding: Ligtenberg, H., 2022, Wetenschap kan raadsel schepping niet oplossen, Reformatorisch Dagblad 52 (104): 22-23 (artikel).

Eerste ‘Deep Field’ van de James Webb Space Telescope (JWST) – “De hemelen vertellen Gods eer”

De hemelen vertellen Gods eer, en het uitspansel verkondigt Zijner handen werk. De dag aan den dag stort overvloediglijk spraak uit, en de nacht aan den nacht toont wetenschap.” (Psalm 19:2-3, SV)

Vanmorgen presenteerden geleerden van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuwe infrarode composietfoto van de verste uithoeken van het heelal. De James Webb Space Telescope (JWST)1 produceerde ‘het diepse en scherpste infraroodbeeld van het verre heelal’. We kunnen nu duizenden sterrenstelsels zien die we eerder niet of nauwelijks konden waarnemen. De telescoop heeft slechts een zeer klein deel van het heelal te pakken, vergelijkbaar met een zandkorrel die op armlengte wordt gehouden. De composietfoto staat nu bekend als Webb’s First Deep Field.2 Duizelingwekkend! Woorden schieten tekort, verwondering blijft over.

Voetnoten

Melancholia: wat zal er gebeuren als ons zonnestelsel door een exoplaneet wordt verstoord?

Jaarlijks worden er tientallen exoplaneten rond andere sterren gevonden.1 Daar zitten grote gasreuzen bij die zelfs groter zijn dan ‘onze’ Jupiter. Wat zal er gebeuren als zo’n gasreus uit de baan rond zijn ster wordt gestoten en richting ons zonnestelsel afreist? Recent keek ik de speelfilm Melancholia. Deze film gaat hierover. Omdat alle christelijke normen en waarden met de voeten getreden worden zal ik deze film overigens niet nog een keer kijken.

Melancholia gaat over een gasreus die uiteindelijk in botsing komt met de aarde en onze planeet compleet vernietigd. De film is vernoemd naar de gasreus: Melancholia. De hoofdpersoon, Justine, is depressief. In het eerste deel van de film gaat Justine trouwen met Michael. Het is maar een vreemde bruiloft met weglopen, ontrouw, gevloek en afpersing. Uiteindelijk loopt het huwelijk van Justine en Michael dezelfde dag nog op de klippen. Ondertussen nadert de planeet Melancholia de aarde.

Op haar bruiloft ziet Justine een rode ster. Ze vraagt aan haar zwager John wat dat voor een ster is. Zwager John die veel weet van sterrenkunde en vaak door een telescoop naar de nachtelijke hemel tuurt, geeft aan dat het Antares is, een rode superreus en de helderste ster in het sterrenbeeld Schorpioen. Maanden na de bruiloft ziet Justine dat de ster verdwenen is en vraagt zich af wat dat te betekenen heeft. Later blijkt dat de planeet Melancholia het zicht op de ster heeft weggenomen. Hoe dichter de planeet bij de aarde komt, hoe banger Claire, de zus van Justine en de vrouw van John, wordt. John geeft aan dat ze niet bang hoeft te zijn en de doemdenkers niet teveel aandacht moeten geven. John laat haar weten het vertrouwen te stellen in de wetenschap.

Grenzeloos vertrouwen in de wetenschap

John, de zwager van Justine, is een echte sciëntist. Hij heeft alle vertrouwen in de wetenschap. De wetenschap heeft aangegeven dat Melancholia de aarde zal passeren en daarna voorgoed uit het zonnestelsel zal verdwijnen. Hij zegt tegen Claire: “De echte geleerden zijn het eens: Melancholia gaat ons passeren. En het wordt een schitterend schouwspel.” Als de planeet nog wat dichterbij vraagt Claire aan John of de geleerden geen fouten gemaakt hebben. John: “Ze hebben geen fouten gemaakt. (…) Ik beloof het je. Hij komt weer op. Dat komt door de rotatie van de aarde. Precies zoals ze hadden voorspeld.” Op de avond van de flyby kijken het gezin en Justine naar het passeren van de planeet. Na het verstrijken van de tijd wordt Melancholia weer kleiner en kleiner. Claire is gerustgesteld, de wetenschap had gelijk. De volgende dag echter is Melancholia toch nog erg groot. John zit al vroeg bij zijn telescoop en is er niet gerust op. Als de planeet steeds groter wordt verdwijnt John uit beeld en pleegt zelfmoord in de paardenstal. Het vertrouwen in de wetenschap is beschaamd. In de extra beelden geeft de astrofysicus dr. Michael J.D. Linden-Vørnle in het kader van deze gebeurtenis het volgende aan:

“Wetenschap onthult de meest waarschijnlijke blik op de wereld. We weten wel iets, maar leren steeds meer. Dus onze blik verandert. We kunnen niet alles bewijzen, maar kunnen wel bewijsmateriaal vinden hoe de wereld functioneert. Aangezien bewijsmateriaal slechts een deel van het antwoord is, weten we niets 100% zeker. Dingen kunnen veranderen of anders uitpakken, dus wetenschap is niet het absolute antwoord. Besef dat goed.”

In een tijd van grenzeloos vertrouwen in het menselijke kunnen, is dat een mooi antwoord.

Ramkoers

Het blijkt dat Melancholia helemaal niet uit het zonnestelsel verdwijnt. Op een gegeven ogenblik wordt zelfs duidelijk dat hij de aarde zal treffen. Omdat Melancholia veel groter is dan de aarde zal het de aarde vernietigen. Daar is niets meer aan te doen. Deze voorspelling komt nu ook daadwerkelijk uit. We zien Claire nog een pogingen doen om de ramp te ontvluchten. Maar door een botsing tussen het magnetisch veld van Melancholia en die van de aarde is het stroom uitgevallen en werken de accu’s van de auto’s en de golfkarretjes niet meer. We zien in beeld Melancholia steeds dichterbij komen totdat deze gasreus de aarde treft en het beeld daarna zwart wordt. In de extra beelden zien we dat, voordat de film in de première ging, dit ook met computerbeelden gesimuleerd is.

Mogelijk?

Is een scenario zoals hierboven geschetst realistisch? De filmmakers vroegen het aan de astrofysicus dr. Michael J.D. Linden-Vørnle. Hij heeft daarover nagedacht en geeft in de extra’s van de film het volgende aan:

“De kans dat een planeet de aarde zou raken, is héél klein. Maar de kans is niettemin aanwezig, als hij uit koers raakt en ons Melkwegstelsel zou betreden. Het zou kunnen. Maar de mogelijkheid is gering. Sinds 1995 kennen we pas andere planeten die om sterren draaien. Daarvoor wisten we niet dat ze bestonden. Nu kennen we er al 500 [rond het jaar 2010] en vinden er dagelijks meer. En ja, er bestaan gaswolkplaneten, zoals Melancholia. Als een planeet ons stelsel betreedt, hangt veel van de grootte af, dan hebben pas we de kans om hem voldoende te ontdekken. Als hij groot genoeg is, zien we hem al vele jaren vóór hij ons bereikt. Komt hij echter vanachter de zon vandaan, dan hebben we minder tijd. Een grote planeet als Melancholia zou een sterk magnetisch veld hebben, dan zou het onze energie en magnetische velden beïnvloeden.”

Tijdens het schrijven van deze recensie moet ik denken aan het spreken van de Heere Jezus over de eindtijd in relatie met de zondvloed. Hij zegt in Mattheüs 24:37-39 (SV):

“En gelijk de dagen van Noach waren, alzo zal ook zijn de toekomst van den Zoon des mensen. Want gelijk zij waren in de dagen voor den zondvloed, etende en drinkende, trouwende en ten huwelijk uitgevende, tot den dag toe, in welken Noach in de ark ging; En bekenden het niet, totdat de zondvloed kwam, en hen allen wegnam; alzo zal ook zijn de toekomst van den Zoon des mensen.”

Seculier

De film is op veel fronten in strijd met de christelijke normen en waarden. Zo wordt er veel gevloekt in de film en zijn er naaktscenes te zien. In de interviews wordt over dat laatste nogal onbeschaamd gesproken. Verder zien we dat de hoofdpersoon vreemd gaat, nota bene op haar eigen bruiloft en de gevolgen van een zelfmoord. Ook het denken over de dood en de eeuwigheid is totaal seculier. Voor het geweten is het beter deze film niet te kijken. Sommigen volgers van deze website zullen het kijken van speelfilms overigens helemaal afkeuren.2

BEDREIGD DOOR KOSMISCH RUIMTEPUIN
Op deze website publiceren we een serie besprekingen van speelfilms waarin kosmisch ruimtepuin de aarde bedreigt. Alle besprekingen zijn hieronder weergegeven. In de volgorde waarin ze op deze website zijn verschenen.

Melancholia: ‘Melancholia: wat zal er gebeuren als ons zonnestelsel door een exoplaneet wordt verstoord?’.

LEGO IDEAS draagt met Saturn V bij aan een rijke leeromgeving voor kinderen

Het is 20 juli 1969. Voor Neil Armstrong en Edwin Aldrin is het een bijzondere dag. Ook voor de mensheid is het een bijzondere en memorabele dag. Armstrong en Aldrin zullen als eerste mens een voet op de maan zetten en daar een tijdje verblijven. De derde astronaut, Michael Collins, is achtergebleven in de commando-module en cirkelt rond de maan. De landing op de maan lukt en ook het verlaten van de maan verloopt goed. De astronauten keren weer veilig terug naar de aarde.1 Een huzarenstukje van de ruimtevaart.2

Voor- en achterkant van de Saturn-V-doos van LEGO IDEAS. Bron: LEGO.

Vijftig jaar later, in 2019, hebben diverse LEGO-designers opnieuw een huzarenstukje geleverd. Zij bouwden met dit speelgoed de raket Saturn V, de maanlander en de landingsmodule na. De doos bevat 1969 stukjes waarmee de raket opgebouwd kan worden en maakt onderdeel uit van LEGO IDEAS. Met deze raket krijg je een kleine indruk van het verlaten van de aarde, de landing op de maan én de terugkeer naar de aarde. Dit omdat de raket net als de oorspronkelijke raket bestaat uit verschillende ‘trappen’. Je kunt zo laten zien hoe de maanlanding te werk ging. Eerst verloor de raket trap-X, daarna gebeurde er dit en daarna dat. Dit staat ook goed uitgewerkt in het bijgeleverde boekje met bouwinstructies van de raket.

Verschillende basisschooldocenten, zeker van de bovenbouw, nemen de maanlanding als thema. Of denken met hun leerlingen na over het heelal. Ook gebeurt het wel eens dat dit tijdens een projectweek als thema wordt genomen. Het is dan belangrijk om een rijke leeromgeving voor de kinderen te creëren. Om de leerlingen zoveel mogelijk te ondersteunen de werkelijkheid te begrijpen, denk je als docent goed na over de inrichting van de leeromgeving (bijvoorbeeld het klaslokaal). Tijdens de uitvoer kies je passende werkvormen. Wanneer je uitlegt hoe het er bij de maanlanding er aan toe ging is de LEGO-raket zeer geschikt als voorbeeldmateriaal. De les kan ook verrijkt worden door bijvoorbeeld de recent verschenen documentaire Apollo 11 te bekijken met de kinderen (zie voor de trailer hieronder). Deze documentaire bevat de maanlanding van A tot Z. Samen met de raket Saturn V van LEGO krijgen de kinderen een uiterst goed beeld van de maanlanding. De LEGO-raket is helaas wel prijzig, maar wanneer het project afgelopen is, kan de raket worden afgebroken en bij een volgend project met een andere klas opnieuw ingezet worden. Je kunt de raket ook door een aantal (meer)begaafde kinderen laten opbouwen tijdens een (plus)klassenactiviteit. De raket is ook geschikt voor een tentoonstellingsruimte in een museum.3

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het jaarplan ‘Fundamentum 2022-2023’.

Voetnoten

Playmobil laat kinderen fantaseren over rondrijden op Mars – Leven op de rode planeet vooralsnog onmogelijk

In een landschap dat lijkt op een woestijn rijdt een wagentje rond. Af en toe stopt het. De man die op het wagentje zit stapt af en raapt een edelmetaal op en stopt het in de bak voorop de wagen. Daarna stapt hij weer op en rijdt verder. De man heeft een ruimtepak aan met een beschermende laag tegen schadelijke straling. Hij is namelijk niet op aarde maar rijdt rond op Mars. Dit is voorlopig nog toekomstmuziek. Kinderen kunnen er met Playmobil alvast aan wennen en hun fantasie erop loslaten.

Mensen op aarde willen heel graag naar Mars toe. Voorlopig is een reis naar Mars een enkele reis die gelijk staat met een zelfmoordmissie. Op Mars is het onleefbaar en met de huidige techniek kunnen we ook niet terug naar de aarde. Wel rijden er diverse Amerikaanse wagentjes rond op de rode planeet. Onlangs vierde de Marsrover Perserverance haar eerste verjaardag op onze geschapen buurplaneet.1 Het bestaan van deze rover en ook de activiteiten die het al ondernomen heeft zijn huzarenstukjes. De video’s die gemaakt zijn door de camera van de rover spreken tot de verbeelding en maken, ook bij kinderen, een fantasiewereld los. Want hoe zou het zijn als wij, mensen, op deze rode planeet zouden wonen? Laat kinderen daar maar eens over nadenken Al ben ik wel van mening dat de aarde is geschapen voor de mensen én niet Mars of een andere aardachtige planeet. De Schepper had daar Zijn wijze bedoelingen mee. Zo ligt de Aarde bijvoorbeeld in een gunstigere baan rond de zon dan Mars en heeft het een speciaal geschapen maan.2 Gegevens die Mars moet missen. Mogen we naar Mars? Daar zal onder bijbelgetrouwe christenen verschillend over gedacht worden.

Playmobil

Playmobil speelt handig in op de fantasiewereld van kinderen rond (het leven op) Mars. De doos met artikelnummer 9491 bevat een Marswagen (of Marstrike) met een astronaut. De wagen is voorzien van de meest moderne snufjes, zoals een digitaal navigatiesysteem die verbonden is met een satelliet (al zit deze laatste niet in de doos). De astronaut is ook voorzien van de modernste technieken en krijgt uiteraard zuurstof via zijn helm en een kleine zuurstoffles anders zou hij het niet overleven. Verder heeft hij een soort gamecontroller en een laserpistool. Wat hij ook tegen zal komen, het is in ieder geval geen leven. Op Mars is ondanks de uitgebreide zoektochten nog geen (eencellig) leven ontdekt. Het artikel is geschikt voor kinderen van 6 tot en met 12 jaar.

Geen informatieboekje

De doos bevat een instructieboekje voor de opbouw van het vehikel, maar geen informatieboekje over de mogelijkheid van leven op onze rode buurman. Het kind kan daarom al zijn fantasie kwijt in dit stuk speelgoed. Het is ook maar goed dat er geen informatieboekje bij zit, dit zou de neutraliteit vermoedelijk opheffen omdat er dan hoogstwaarschijnlijk gesproken zal worden over miljoenen en miljarden jaren. Naar aanleiding van dit Playmobil-speelgoed kunt u met uw kind spreken over de mogelijkheid van leven op Mars, waarom de mensheid eigenlijk naar Mars zouden willen en de uniciteit van de aarde, als de door God geschapen en voor de mensheid zo ingerichte en bedoelde aarde. Vermoedelijk ontstaat er dan een boeiend gesprek en kunt u werken aan begeleide confrontatie en zo ook opvoedkundige sturing aanbrengen. Eerdere artikelen op deze website zouden u hierbij kunnen helpen.3

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2022’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het jaarplan ‘Fundamentum 2022-2023’.

Voetnoten