Emeritus predikant Klaas de Groot wil niet meegaan met de suggestie dat de slang in Genesis 3 niet gesproken zou hebben. ‘Er staan immers meer teksten in de Bijbel over de slang.’
In het blad Onderweg schreef dominee Ulbe van der Meer een artikel met de opvallende uitspraak: de slang heeft niet gesproken, en het ND heeft daar uitgebreid aandacht aan besteed (ND 26 mei). Toch staat er duidelijk in Genesis 3 dat de slang wel gesproken heeft. Van der Meer houdt een uitvoerig betoog waarin hij zegt dat hier geen historie wordt beschreven, het is een ‘profetische vertelling’. Met andere woorden: dat is niet echt gebeurd. Staat het spreken van de slang in Genesis 3 op zichzelf? Is het een zwerfkei? Nee, het behoort als een hoeksteen tot het hele gebouw van de echte geloofswaarheid.
De grote draak
Er staan immers meer teksten in de Bijbel over de slang, waar Van der Meer opvallend genoeg niet naar verwijst. Zoals in 1 Korinte 11 vers 3: ‘Alleen vrees ik dat, zoals Eva door de slang op sluwe wijze bedrogen werd …’ Ook in 1 Timothëus 2 vers 14 komt dat naar voren: ‘En niet Adam werd misleid, maar de vrouw; zij overtrad Gods gebod.’ Hoe moeten we dat zien? Schreef Paulus dit naar de kennis van toen en zou hij het nu wel beter weten? Ook in Openbaring 12 vers 9 wordt de slang genoemd: ‘De grote draak werd op de aarde gegooid. Hij is de slang van weleer, die duivel en satan wordt genoemd en die de hele wereld misleidt.’
Ik ga er vanuit dat de Schrift zichzelf uitlegt. Wat in het ene gedeelte niet helemaal duidelijk is, wordt op een andere plek verklaard. Dat is hier ook het geval. Het spreken van de slang is dus historisch (toen gebeurde het) en de slang heeft alles te maken met de satan. Door de slang sprak Gods grote vijand.
Diepere betekenis
Is het nu zo belangrijk of dit al of niet echt gebeurd is? Laten we nog eens naar Genesis 3 kijken. Daar verschijnt de Heere en Hij roept de mensen tot verantwoording. Hij vervloekt de slang en plaatst die buiten het volle leven. Het is zonder meer duidelijk dat het hier niet gaat om een slang of heel die soort. Daar ligt een diepere betekenis achter, het gaat om het nageslacht van beide. De Heere haalt hen uit elkaar door hen vijanden van elkaar te maken. Niet tussen mens en slang, maar tussen Gods kinderen en alles wat tot de satan behoort. Dat is de profetische prediking van deze geschiedenis. Wij moeten goed de consequenties zien als we de zondeval geen historische gebeurtenis vinden, maar enkel de fluisterstem van de zonde die mensen elke dag horen.
Drieslag onder vuur
Geen zondeval? Dan komt Romeinen 5 vers 12 in de lucht te hangen: ‘Zoals door de ongehoorzaamheid van één mens alle mensen zondaars werden, zo zullen door de gehoorzaamheid van één mens alle mensen gerechtvaardigd worden.’ Tegenover Adam komt Christus te staan. Maar als Adam niet gezondigd heeft, hoe moeten we dan de redding door Christus zien? Was die dan nog wel nodig? En de opstanding? In 1 Korinthe 15 vers 22 staat: ‘Zoals wij door Adam allen sterven, zo zullen we door Christus allen levend worden gemaakt.’
In Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken, staat hierover ter introductie: ‘De drieslag van de Heidelbergse Catechismus “ellende-verlossing-dankbaarheid” wordt hier openlijk bevraagd of op een nieuwe manier ingevuld.’ Wat houdt de ondertekening van Gods Woord en de daarop gegronde belijdenis nog in, als die betwijfeld wordt of zelfs ontkend?
Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het Nederlands Dagblad. De volledige bronvermelding luidt: Groot, K.H. de, 2026, Leer over zondeval geen zwerfkei maar hoeksteen, Nederlands Dagblad 82 (22.303): 16. (artikel).