Home » Feedback & Vragen

Categoriearchief: Feedback & Vragen

Feedback & Vragen 2022: Maar twee vulkanen in de Nederlandse ondergrond?

Heb je vorig jaar de nieuwe scheurkalender van Weet Magazine aangeschaft?1 Ik heb daar in het afgelopen jaar een tiental stukjes voor geschreven. Afgelopen maandag (3 januari) kon je het eerste stukje van mijn hand lezen. Het ging over vulkanen op Nederlandse bodem. Over dit onderwerp schreef ik al eerder een column voor Om Sions Wil, maar nu dus ook een scheurkalenderstukje.2 Op dit stukje kwam via de website van Weet Magazine commentaar. Hieronder het commentaar met daarop mijn reactie.3

Mount Scenery op het eiland Saba in de wolken. Bron: Wikipedia.

De reageerder laat het volgende weten. Hoofdlettergebruik en andere spelling zijn van de reageerder:

“Op de weet scheurkalander worden 2 dode vulkanen genoemd op nederlands grondgebied: .1 Zuidwal vulkaan .2 Mulciber. De derde ligt op het nederlandse eiland Saba in het caraïbisch gebied:
.3 Mount Scenery, zie ook https://g.co/kgs/jYhc5C.”

Het is een reactie op een zin uit de scheurkalender. Deze zin luidt: ‘Wist je dat er in de Nederlands ondergrond twee vulkanen gevonden zijn?’ De link van de reageerder verwijst naar Google waar we in de zoekbalk ‘Mount Scenery’ vinden. Mount Scenery is een slapende vulkaan op het eiland Saba. Saba behoort tot het Koninkrijk der Nederlanden. Met de gewraakte zin bedoelde ik echter niet de ondergrond van het ‘Koninkrijk der Nederlanden’, maar de ondergrond van Nederland. Nederland is één van de landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Wanneer geologen en taalkundigen spreken van de ‘Nederlandse ondergrond’ of de ‘Nederlandse bodem’ dan bedoelen ze daar vaak mee de bodem van het land ‘Nederland’ en niet de bodem van het ‘Koninkrijk der Nederlanden’.4

Overigens, wanneer we het uitbreiden naar de ondergrond van het Koninkrijk der Nederlanden dan zijn er meer (slapende of dode) vulkanen te noemen.5 Bijvoorbeeld de slapende stratovulkaan The Quill op Sint Eustatius. Verder bestaan sommige delen van Sint Maarten uit vulkanisch gesteente wat wijst op vulkanische activiteit in het verleden (Mount Flagstaff). Curaçao kent meerdere vulkanische heuvels en ook de Hooiberg op Aruba heeft een vulkanische oorsprong. Behalve Bonaire, waar discussie over is, bevatten alle landen van het Koninkrijk der Nederlanden (slapende of dode) vulkanen.

Voetnoten

Feedback & Vragen 2021: Is alles wat Borger zegt al weerlegd?

Afgelopen maand werd een interview met dr. Peter Borger uit het Reformatorisch Dagblad samengevat op de website ‘Oorsprong’.1 Ik deelde het artikel onder andere op mijn Linkedin-pagina.2 Daarop kwam zowel positieve als negatieve feedback. Graag reageer ik hieronder op één reactie.

Volgens de reageerder is evolutie even ‘waar’ als zwaartekracht. Op de foto een chihuahua (Canis lupus familiaris), een van de hondachtigen. Bron: Pixabay

Via Linkedin reageerde iemand op de samenvatting.3 Hieronder zijn commentaar met daaronder mijn reactie.

”(…) Borger preekt voor eigen parochie. Alles wat hij zegt is weerlegt [sic]. Evolutionaire biologie is de hoeksteen van de moderne wetenschap en even ‘waar’ als zwaartekracht. Natuurlijk mogen mensen in de Schepping geloven.”

Het siert de auteur van deze reactie dat hij mensen vrijlaat om in Gods schepping te geloven. Volgens de reageerder preekt ‘Borger (…) voor eigen parochie’. Dit is volgens mij niet het doel van de bioloog. Hij schrijft en publiceert voor een breed publiek, zowel voor atheïsten als creationisten. Ziende op het grote aantal volgers (eens of oneens) en de discussie die gevoerd wordt is het geen (of in ieder geval niet alleen) preken voor ‘eigen parochie’. De hypothese van Borger inzake de baranomen en een alternatief voor universele gemeenschappelijke afstamming roept kennelijk discussie op. Een discussie die veel breder gevoerd wordt dan de ‘eigen parochie’. Volgens de reageerder zou alles wat Borger gezegd heeft weerlegd zijn. Dit is een sterke overdrijving en de criticus wordt weinig concreet. Borger blijft bouwen aan zijn hypothese en heeft in de herziene uitgave van ‘Terug naar de Oorsprong’ een nabeschouwing geschreven met nieuwe gegevens die onderdelen van zijn hypothese lijken te bevestigen.4 Uiteraard ben ik ermee bekend dat zijn hypothese veelvuldig wordt weersproken (onder andere door atheïsten en theïstisch evolutionisten), maar weersproken is nog niet hetzelfde als weerlegd.

Volgens de reageerder is ‘evolutionaire biologie de hoeksteen van de moderne wetenschap’ en ‘even ‘waar’ als zwaartekracht‘. Een compleet vakgebied kan nooit ‘even waar zijn’ als een bepaalde natuurwet, maar ik begrijp wat de reageerder wil zeggen. Evolutie is een natuurwet, evenals de zwaartekracht dat is.5 Evolutie is een feit!6 Dat diersoorten veranderen is mijns inziens onomstotelijk aangetoond door kruisingsexperimenten en fokprogramma’s. Maar ook in de natuur zijn (kleine) veranderingen waar te nemen.7 De discussie draait er echter niet om of evolutie een feit is, maar of Universele Gemeenschappelijke Afstamming daaruit volgt.

Voetnoten

Feedback & Vragen 2021: Waar komen de plaatjes vandaan en hoe zit het met bronvermelding daarvan?

Bij Fundamentum of Jan van Meerten persoonlijk komt geregeld feedback binnen over stukken die voor onze website geschreven zijn. Ook algemene vragen worden veel gesteld of vragen over onze werkwijze. We worden in meer of mindere mate ter verantwoording geroepen. Het is mooi dat mensen zo betrokken zijn! Vanwege de transparantie delen we de antwoorden op deze vragen via onze website. Vandaag bespreken we de vraag: ‘Waar komen de plaatjes vandaan en hoe zit het met bronvermelding?

“We gebruiken meestal rechtenvrije plaatjes van ‘Pixabay’, ‘Unsplash’ of ‘Wikipedia’. Ook gebruiken we screenshots of nemen we foto’s van de auteur over.” Bron: Pixabay.

De in de inleiding genoemde vraag werd gesteld op de persoonlijke Facebookpagina van Jan van Meerten. Het was naar aanleiding van het gedeelde artikel ‘Opvolgmail met alternatieven voor de geannuleerde bijeenkomst met dr. Peter Borger van 10 december 2021’.1 Iemand2 vond het plaatje in het artikel mooi en vroeg zich af waar deze vandaan kwam. Na even zoeken had hij de bron gevonden: Pixabay. Hij vroeg of dit niet minder omslachtig kon door de bron altijd in ondertitels te vermelden.

Wat zijn de bronnen voor onze plaatjes? Meestal halen wij onze plaatjes van websites voor ‘Freestock’-fotografie. Het betreft dan vooral Pixabay of Unsplash. Daarnaast halen we rechtenvrije foto’s van Wikipedia, maken we screenshots van besproken video’s of vragen we de auteur om zelf een foto aan te leveren. Hoe zit dat met bronvermelding in de ondertiteling van plaatjes? Soms vinden we het niet passen en dan ondertitelen we de plaatjes niet. Om toch aan te geven waar het betreffende plaatje vandaan komt wordt in het plaatje de naam van de bron vermeldt. In dit geval werd de titel van het plaatje ‘kolibrie_nectar_bloem_vliegen.pixabay-1024×682’. U ziet in de titel ‘.pixabay’ staan. Zo kunt u zien dat dit plaatje van Pixabay komt. In een ander artikel, bijvoorbeeld ‘Respecteer traditionele waarden in conservatieve landen3, bevat het eerste plaatje wel ondertiteling. Wanneer dat het geval is dan vermelden we ook altijd de bron onder het plaatje. Onder de foto van het VN-gebouw staat bijvoorbeeld ‘Bron: Pixabay.’ In ieder geval delen we altijd de bron met u, zodat u weet waar het materiaal vandaan komt.

Voetnoten

Vragen over het VZM-overzicht (2): Waarom verwerk je in het overzicht ook kritiek van niet-creationisten?

Op 17 augustus 2021 werd op deze website een overzicht van het zogenoemde Vulkanisch Zoutmodel (VZM) gepubliceerd. Het is een (nog niet helemaal compleet) overzicht van alle activiteiten en publicaties rondom het VZM van ing. Stef Heerema. Sindsdien krijg ik regelmatig vragen van creationisten en niet-creationisten over dit overzicht. In een drieluik wil ik ingaan op deze vragen.1

Interieur van de zoutmijn ‘Salina Turda’ in Durgău-Valea Sărată (Roemenië). Bron: Wikipedia.

De eerste bijdrage is een toelichting van de motivatie om een overzicht te maken. Deze bijdrage is hier te vinden.2 De tweede bijdrage in dit drieluik gaat over de vraag waarom ik in het overzicht aandacht geef aan theïstische evolutionisten, naturalistische geologen en/of niet-creationisten. De derde en laatste bijdrage in dit drieluik gaat over mijn eigen positie in het debat over het ontstaan van de wereldwijde zoutlagen.

Eerlijk

Mijn wens met het VZM-overzicht is om een totaaloverzicht te krijgen van de sterktes en de zwaktes van dit model. Uiteraard is het verleidelijk om alleen de positieve bijdragen te delen en de negatieve bijdragen te negeren. Maar in mijn ogen is dat niet eerlijk. Een model heeft inderdaad erkenning nodig en de grootte van het applausvolk zal de onderzoeker zeker stimuleren om door te gaan met zijn werk hieraan. Toch ben ik ervan overtuigd dat juist kritiek op het model zorgt voor een betere fijnafstemming van het model. De open einden worden daardoor ingevuld en de fouten eruit gefilterd. Met deze kritiek wordt het model alleen maar sterker. Als een model de kritiek niet aankan dan zal het bezwijken. Dat is terecht en ook na te volgen, niemand wil verder werken aan een niet-werkend model. Spreekwoordelijk zou dat water naar de zee dragen zijn. Waarom ook de kritiek van niet-creationisten delen? Doordat niet-creationisten vanuit een ander kader of vooronderstelling werken zien zijn vaak sneller zaken die creationisten over het hoofd zien. Een modelbouwer, niemand uitgezonderd, kan al snel blind worden voor eigen fouten. Verder bestaat de verleiding om alleen die feiten te presenteren die passen binnen het model en feiten die niet daarin passen te negeren, te masseren óf in de spreekwoordelijke ijskast te plaatsen. Juist niet-creationisten hebben oog voor feiten die niet lijken te passen en zullen deze logischerwijze ook aandragen. Oók van (het inpassen van) die feiten dient de creationistische onderzoeker rekenschap te geven. Het is eerlijk om binnen het overzicht ook aandacht te geven aan de kritiek van niet-creationisten. In het debat rond het VZM komen vaak aan beide kanten drogredenen en andere holle retoriek naar voren. Ik ben ervan overtuigd dat de meelezer hier doorheen prikt en dat hij of zij in staat is om alleen de feiten eruit te filteren.

‘Wetenschappelijke waarheid’

We hebben maar één waarheid en dat is de Bijbel. Deze wereld is Gods wereld en we mogen aan wetenschap doen voor Gods aangezicht (Coram Deo). Ons begripsvermogen is (te) beperkt, de puzzelstukjes (te) weinig én de werkelijkheid (te) complex. Dat moet ons manen tot voorzichtigheid. Wetenschap zoekt niet naar waarheid, maar naar de best mogelijke verklaring voor fenomeen X op dit moment. Het is heel goed mogelijk dat deze best mogelijke verklaring van fenomeen X op een gegeven moment, bijvoorbeeld na vijftig jaar, totaal anders ligt. Naturalisten zoeken naar de best mogelijke verklaring voor fenomeen X zonder God. Creationisten zoeken naar de best mogelijke verklaring voor fenomeen X mét God(s openbaring). De feiten liggen hetzelfde, de verklaring is anders. Het is daarom goed om niet-creationisten ook feiten te laten aandragen. Zij zien de feiten met andere ogen en het is goed om dan het kind (de feiten) niet met het badwater (de interpretatie van de niet-creationist) weg te gooien, maar het kaf (de naturalistische interpretatie) van het koren (de feiten) te scheiden. Wij hebben deze werkelijkheid niet in onze broekzak en omdat ons begripsvermogen beperkt is dienen wij ons bescheiden op te stellen naar onze tegenstanders, zonder daarbij onze eigen uitgangspunten te verloochenen. Wetenschappelijke waarheid is namelijk een contradictie.3

Marekvirus niet één op één gelijk te stellen met het coronavirus – Reactie op het artikel van donderdag over pathogeenevolutie

Afgelopen donderdag verscheen op deze website een artikel over pathogeenevolutie en het coronavirus. Ik wil daar in dit artikel kort op reageren.1

Coronavirus varieert snel

De basisopmerking van het artikel, dat het coronavirus zeer snel varieert en dat dit er toe leidt dat nieuwe varianten van het virus de bescherming door vaccinatie kunnen ontwijken is correct. Dit is algemeen bekend van coronavirussen.2 Om die reden ben ik ook positief verrast dat we er in geslaagd zijn om vaccins maken die nog zo goed werken, als ze doen.

Marekvirus

Toch zou ik wat terughoudend zijn met de opmerkingen van Richard Steenvoorden. Hij is geen deskundige. Hij denkt dat vaccinatie leidt tot resistentie, net zoals het geval is met antibiotica. Dat baseert hij op een artikel over het Marekvirus.3 Het Marekvirus is een kippenvirus. Het gaat in dat artikel erover dat er stammen zijn die heel pathogeen zijn: de kippen gaan dood. Zo’n virus verspreidt zich niet snel, want doordat de kippen zo snel dood gaan, kunnen die de andere kippen niet meer besmetten. Als in die situatie kippen worden ingeënt, overleven kippen wel en kunnen die deze zeer gevaarlijke virustypen wel verspreiden. Die kunnen dan wellicht muteren en besmettelijker worden. Je zou in dit specifieke geval kunnen zeggen dat vaccinatie leidt tot toename van spreiding van zeer gevaarlijke varianten. Dit is overigens ook voor het Marekvirus geen normale situatie. De realiteit is dat sinds de kippen tegen de ziekte van Marek gevaccineerd worden, de Ziekte van Marek in vele landen een zeldzame ziekte is geworden. De vaccins doen wereldwijd al tientallen jaren uitstekend werk. Uitzonderingen zijn niet de regel.

Marek is een compleet ander type virus dan Corona. Marek is een DNA-virus. Corona is een RNA-virus. Marek is een Herpesvirus net zoals het virus dat bij de mens koortslip veroorzaakt. Het Marekvrius veroorzaakt echter geen koortssnavels, maar neurologische verschijnselen en tumoren.4 Replicatie van herpesvirussen vinden plaats in de kern, replicatie van het coronavirus vindt plaats in het cytoplasma van de gastheercel. Opbouw van het capside van herpesvirus vindt plaats bij de kernmembraan, opbouw van het capside (de eiwitmantel)5 van Corona vindt plaats in het cytoplasma. Bij het herpesvirus wordt de kernmembraan gebruikt voor budding, bij Corona wordt gebruik gemaakt van het golgicomplex6 en het endoplasmatisch reticulum7. De verschillen tussen Marek en Corona zijn biologisch gezien groter dan die tussen een mens en een conifeer. Ook met betrekking tot de gastheer gaat de vergelijking niet op: De kip is een ander wezen dan de mens. Zo min als je kunt zeggen dat alle natuurregels die gelden voor een conifeer ook gelden voor een mens, zo min kun je zeggen dat regels die gelden voor de Ziekte van Marek bij de kip ook gelden voor Corona bij de mens. Maar wat het belangrijkste is: Corona is niet zo dodelijk, dat ieder mens er aan overlijdt. Dat is het grote verschil tussen de situatie van het Marekvirus in dit specifieke artikel en het coronavirus. Als iedereen die Corona had er ook snel aan overleed dan zou dit virus veel minder overgedragen worden. Als je dan met inenten ervoor zou zorgen dat Corona wel zou worden overgedragen, dan zou je door vaccinatie bijdragen aan verspreiding en mutatie. Dat is echter helemaal niet het geval. Veel ongevaccineerde mensen krijgen Corona en worden weinig ziek maar dragen het overvloedig over. Ook gevaccineerde mensen kunnen het krijgen, ziek worden en het virus overdragen. Corona heeft helemaal geen vaccinatie nodig om flink te muteren, dat doet hij van zichzelf al wel.

Bij doorbraken niet vaccineren?

De stelling dat je bij doorbraken van een vaccinatie niet volledig moet vaccineren is in mijn ogen dan ook vreemd. Doorbraken bij vaccinaties zijn heel normaal. Heel veel vaccinaties werken nu eenmaal niet 100%. Ik zie geen logisch verband in de gedachte dat je bij een doorbraak het inenten zou moeten verminderen. Wellicht moet je van entingstrategie wisselen, zodat er een betere bescherming tot stand komt. Dat kan juist vaker enten zijn of enten met een beter vaccin. Maar dan moet dat wel beschikbaar zijn. De bottomline blijft echter dat het coronavirus snel muteert en dat we inderdaad kunnen verwachten dat het vaccineren van tijd tot tijd weer zal moeten worden aangepast om onze kwetsbare mensen te beschermen.

Voetnoten

Artikel van ‘Oorsprong’ besproken in ‘This Week in Creationism’-serie van dr. Joel Duff

Twee weken geleden werd er op deze website een artikel geplaatst van mijn hand.1 Het artikel ging over nieuw onderzoek dat gepresenteerd werd op de conferentie van de Geological Society of America (GSA). Vorige week werd dit artikel besproken in de YouTube-serie ‘This Week in Creationism’ (TWiC)2 van de theïstische evolutionist dr. Joel Duff.

Dr. Joel Duff

Dr. Joel Duff is een botanist en professor biologie aan de University of Akron. Hij is gelieerd aan de theïstisch evolutionistische organisatie Biologos en een kritisch op ideeën van creationisten die uitgaan van een jonge aarde. Hij publiceert zijn kritische commentaren op het blog Naturalis Historia.3 Onlangs is hij begonnen met de YouTube-serie ‘This Week in Creationism’ (TWiC). Hoewel ik het op principiële punten met hem oneens ben, vind ik hem een van de meest sympathieke theïstische evolutionisten die ik ken. In mijn ogen is zijn ‘tone-of-voice’ de juiste manier voor het aangaan van een gesprek. Veel commentaar van hem heeft mijn instemming. Op veel punten dient creationistisch onderzoek aangescherpt te worden anders houdt het geen stand. Die waardering geldt ook voor zijn serie ‘This Week in Creationism’ en voor de aflevering waarin hij mijn artikel van de website ‘Oorsprong’ bespreekt.

This Week in Creationism #9

Platte aarde

Het negende deel van de serie begint met het geven van een compliment aan het adres van dr. Danny Faulkner. Deze astronoom schreef op 8 oktober 2021 een artikel voor Answers in Genesis waarin hij reageert op claims van mensen die denken dat de aarde plat is.4 Duff vraagt zich wel af of Faulkners kritiek op de platte-aarde-gelovigen ook niet van toepassing is op de jongeaardecreationisten zelf. Als laatste geeft Duff aan dat hij onder de indruk is van de manier van omgang van dr. Faulkner met andersdenkenden. De presentator verwijst hierbij naar het overlijdensbericht dat Faulkner plaatste op de website van Answers in Genesis rondom het overlijden van Rob Skiba, een prominente platte-aarde-gelovige.5

Creation College Expo

In de tweede plaats verwijst dr. Duff in deze negende video van ‘This Week in Creationism’ naar een conferentie die Answers in Genesis van 4 tot 6 november 2021 hoopt te organiseren met als titel ‘Creation College Expo’. Deze conferentie is primair bedoeld voor (aankomende) studenten. Op deze conferentie worden ook hogescholen en universiteiten uitgenodigd om zichzelf te presenteren. Dit zijn hogescholen en universiteiten die sympathiek staan tegenover het creationistische gedachtengoed. Duff verwijst voor deze zogenoemde ‘creation colleges’ naar een artikel op de website NewCreation (een website gesponsord door de organisatie Is Genesis History?) waar de creationistische hogescholen en universiteiten op een rij staan.6 Het volgende artikel dat voorbij komt in deze negende aflevering is een artikel op de website van Institute for Creation Research.7 Duff plaatst hier wat kritische kanttekeningen bij.

Geological Society of America (GSA)

In het laatste deel van deze video wordt aandacht gegeven aan de presentatie van geologisch werk door creationisten op de conferentie van de Geological Society of America (GSA) en daaraan gekoppeld mijn artikel op deze website.8 Volgens dr. Duff gaat het bij de presentatie van data door creationisten slechts om posters. Dit is incorrect. Dr. Whitmore hield één keer een ‘oral presentation’. Vanwege de geldende coronamaatregelen moest deze presentatie van te voren opgenomen worden en werd deze tijdens de conferentiedag op de website afgespeeld. Dr. Duff bespreekt de posters en de presentatie op een nuchtere wijze. Dat siert hem! Hij geeft terecht aan dat als de Coconino Sandstone gevormd is in een woestijnachtige omgeving dit niet past bij een afzetting tijdens de wereldwijde zondvloed. Het bekritiseren van de claim dat het hier gaat om een eolische afzetting is inderdaad de ‘common ground’ van de besproken posters en de presentatie. Dr. Duff geeft aan dat hij er geen problemen mee heeft dat creationisten hun werk presenteren op een geologische conferentie. Vanuit (theïstisch) naturalistische hoek zijn maar al te vaak lobby’s ontstaan van verstokte naturalisten die koste wat het kost creationisten willen buitensluiten van dergelijke reguliere activiteiten. Bij Duff is dat gelukkig anders!9 Terecht geeft Duff aan dat de onderzoekers in de posters en presentatie de data niet vanuit creationistisch perspectief beschouwden, maar slechts de data (‘the facts’) presenteerden. In de video wordt de creationistische invulling van het onderzoek door Duff wel besproken door te verwijzen naar een artikel van Whitmore in Answers Magazine. Overigens had Duff beter kunnen verwijzen naar de 2018 ICC-paper dan het artikel uit 2015 in Answers Magazine.10 De bioloog bespreekt kort het stukje van hellingshoeken in zandsteen. Met zijn bespreking ben ik het helemaal eens. Alleen afgaande op de hellingshoeken kan de Coconino Sandstone onderwater zijn afgezet, maar hoeft dat niet zo te zijn. Uiteraard moeten we kijken naar alle data en niet alleen naar de data van de hellingshoeken.11 Volgens dr. Duff is alle hoop voor creationisten verloren als de Coconino Sandstone niet onder water is afgezet. Dit is geheel onterecht! In Nederland zijn verdedigers van het zogenoemde Rekolonisatiemodel actief.12 Zij plaatsen het Perm ná de zondvloed en hebben daar ook goede argumenten voor. Volgens creationisten die deze werkhypothese verdedigen zijn de zandstenen van het Perm vooral eolische afzettingen. Dit argument vormt zelfs een van de belangrijkste argumenten om het einde van de zondvloed dáár te plaatsen. God deed aan het einde van de zondvloed een wind (eolisch) over de aarde gaan én de aarde lag als het ware te roesten (rode kleur). Het werk van Whitmore et al. is wel belangrijk voor jongeaardecreationisten die de werkhypothese hanteren dat de Krijt/Paleogeengrens het einde van de zondvloed markeert. Wanneer zal blijken dat Permische zandstenen echt alleen eolisch kunnen zijn, heeft dat inderdaad gevolgen voor deze werkhypothese. Ik bedank dr. Joel Duff voor de op nuchtere wijze bespreken van de posters, de presentatie én mijn artikel op de website ‘Oorsprong’.

Voetnoten

Een vraag over Bijbelse astronomie en het organiseren van een evenement met astronomen

Deze week kreeg ik een vraag of het mogelijk is om iets te organiseren rond astronomie, omdat er volgens de vraagsteller geen Nederlandstalige boeken bestaan over dit onderwerp. Hieronder de vraag met daaronder een antwoord.

Vraag

Ik houd me bezig met astronomie. Maar er zijn kennelijk geen Nederlandstalige christelijke boeken over dit onderwerp. De enige betrouwbare boeken zijn in het Engels (o.a. Jason Lisle). Is het misschien een idee om een keer in samenwerking met christelijke (amateur)astronomen iets te organiseren? Ik weet dat bijvoorbeeld dat John Sussenbach hoog aangeschreven als amateurastronoom. John is christen en emeritus-hoogleraar.

Antwoord

Bedankt voor deze vraag. Er zijn inderdaad slechts enkele Nederlandstalige christelijke boeken op de markt die gaan over astronomie. Bekend is bijvoorbeeld het kinder- en jeugdboek ‘Wat weten we van…Astronomie‘ van dr. Jonathan Henry. Dit is een vertaalde versie van het Engelstalige ‘The Astronomy Book’. Maar deze is ondertussen sterk verouderd, met verouderde informatie over bijvoorbeeld exoplaneten. In Amerika is dat ook ingezien en dr. Danny Faulkner heeft een update geschreven met als titel ‘The New Astronomy Book’. Verder is het transcript van de dvd van Barry Setterfield door de voormalige stichting De Oude Wereld uitgegeven als A5-boekje. Het boekje draagt de titel ‘Anomaliën – Nieuwe natuurkunde na Einstein’. Setterfield heeft een eigen kosmologie ontwikkeld die niet breed wordt gedragen door creationisten wereldwijd. In het Reformatorisch Dagblad verschijnen met enige regelmaat achtergrondartikelen over astronomie met een creationistische insteek.1 Dit jaar is er nog een kinderboek verschenen van Hanna Holwerda met als titel ‘Ontdek het oneindige Heelal’. Helaas is deze niet helemaal creationistisch te noemen, het naturalistische gedachtengoed met miljarden jaren sijpelt er op sommige plaatsen doorheen. Wel leuk om samen met de kinderen dit boek te lezen. Als laatste had een nummer van Bijbelvast, het contactblad van de stichting Logos Instituut, het thema kosmologie2 en verschijnen met regelmaat creationistische artikelen over kosmologie in Weet Magazine.3 Zoals we hierboven in een opsomming zien is er vooral eenvoudig materiaal over de kosmos. Gelukkig is er één boek met meer diepgang. In 2002 verscheen een Nederlandstalig boek met als titel: ‘God en de kosmos‘. Het gaat hier om een vertaald werk van dr. John Byl. Dit boek biedt een overzicht en is de moeite van het lezen waard. Voor meer academisch creationistisch materiaal over de kosmos zijn we (helaas) aangewezen op Engels- en Duitstalig materiaal. Uit de Engelstalige wereld wordt in de vraag al het werk van dr. Jason Lisle genoemd, maar ik denk ook aan het werk van dr. John Hartnett, dr. Bryan Johnson, dr. Danny Faulkner en dr. Phillip Dennis. Johnson en Dennis presenteerden in 2018 ieder afzonderlijk hun werk op de International Conference on Creationism in Pittsburgh. En Faulkner gaf op datzelfde congres een overzicht van verschillende creationistische kosmologieën.4 Qua Duitstalig materiaal denk ik aan ‘Licht.Welten – Spurensuche eines Astrophysikers’ en ‘Der Vermessene Kosmos – Ursprungsfragen kritisch betrachtet’ van resp. dr. Norbert Pailer en dr. Norbert Pailer en dr. Alfred Krabbe. Beide boeken zijn uitgegeven door SCM Hänssler, een uitgeverij die vaker creationistisch materiaal uitgeeft van onder andere de Duitse organisatie Wort und Wissen.

Sussenbach

Bedankt voor de tip om prof. dr. John S. Sussenbach eens te benaderen voor een congres! Volgens mij gaat Sussenbach uit van de oerknaltheorie.5 Hoewel ik begrijp dat men deze theorie als apologetisch middel wil inzetten, zie ik deze theorie toch in strijd met Genesis 1 en dan vooral met de vierde dag waar de zon, maan en sterren worden geschapen. Maar wat vooral belangrijk is, dat is dat prof. Sussenbach al meer dan tachtig jaar oud is en mogelijk ziet hij daardoor een presentatie op congres niet meer zitten.6 Enige tijd geleden spraken de sterrenkundige dr. Peter Korevaar en de bio- en astrofysicus dr. Tjaart Krüger op een congres die ik organiseerde, zij spraken resp. over ons zonnestelsel en Gods grootheid in het heelal.7 Ik ken nog enkele Nederlandstalige creationistische beoefenaars van astronomie (of aanverwante vakgebieden), maar ik weet niet of zij het zien zitten om een gezamenlijk congres te beleggen waarbij nieuwe inzichten worden gedeeld. Ik ga de komende tijd eens broeden op deze vraag. Wellicht is het mogelijk om te beginnen met een avond onder de vlag Fundamentum Studium Generale. Deze lezingen gaan over een aantal maanden van start gaat en wil ik ieder kwartaal terug laten komen.8

Voetnoten

Het gebruik van polystrate dendrolieten door creationisten – Een korte reactie op ir. Ed Vaessen

Op het blog van student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom reageerde ir. Ed Vaessen (MSc. Geodesie).1 Omdat in zijn reactie mijn naam wordt genoemd wil ik daar kort op reageren. Ik dank de geachte Ed Vaessen voor zijn reactie op het stuk over polystrate dendrolieten, dendrolieten worden hier naar oud gebruik gezien als versteende boomstammen en niet naar modern gebruik als microbialieten. 

Ed Vaessen schrijft:

Dat is niet waar. Hij beweert vaak genoeg tegen zijn achterban en ook op de facebookpagina van het Logos Instituut dat geologen dat niet doen.

Polystrate dendrolieten zijn geen probleem voor de naturalistische geologie. Een groot aantal creationisten zijn hiervan op de hoogte. Wanneer zij schrijven over deze versteende boomstammen verwijzen zij bijvoorbeeld naar het werk van de Britse paleontoloog wijlen dr. Derek V. Ager (1923-1993)2. Creationisten zijn minimaal sinds het werk van dr. Nicolaas Rupke3, maar hoogstwaarschijnlijk al veel eerder (denk aan George Fairholme4) bekend met naturalistische verklaringen voor deze versteende boomstammen. Deze naturalistische verklaringen wijken nauwelijks af van de creationistische verklaringen. Overigens hebben creationisten niet zo heel veel gepubliceerd over polystrate dendrolieten.

Zelf ben ik bezig met een reactie op een septemberartikel van de structureel geoloog drs. Leon van den Berg5. Om het misverstand (nogmaals) bij ir. Ed Vaessen weg te nemen wil ik daaruit één zin overnemen. Hoewel het artikel nog in de steigers staat en er daarom nog van alles aan kan wijzigen, blijft deze zin staan: Polystrate dendrolieten vormen géén probleem voor de naturalistische geologie, maar zijn wél een voorbeeld van snelle sedimentatie. Op Facebook of elders heb ik ná het 2013-artikel over deze polystrate dendrolieten nooit iets anders dan beweerd dan de bovenstaande dikgedrukte stelling.6 Ir. Ed Vaessen zou hiervan op de hoogte moeten zijn, want iedere keer wanneer hij in deze strekking reageert op de Facebookpagina van Logos Instituut heb ik hem, op soortgelijke wijze als hierboven, van repliek gediend.

Bronnen

  • Ager, D., 1993, The New Catastrophism (Cambridge, Cambridge University Press), blz. 47-49.
  • Blom, W.J.C., 2019, Reactie op ‘Hoe zit het met… de ouderdom van de aarde?’, verschenen op zijn weblog https://willemjanblom.wordpress.com/2019/09/14/169/.
  • Fairholme, G., 1833, Some Observations on the Nature of Coal, and on the Manner in which the various Strata of the Coal-measures must probably have been deposited, The London and Edinburgh Philosophical Magazine and Journal of Science 3 (16), pag. 245-252.
  • Fairholme, G., 1837, New and Conclusive Physical Demonstratoins, both of the Fact and Period of the Mosaic Deluge and of its having been the only event of the kind that has ever occurred upon the earth (London, James Ridgway & Sons, 1837), pag. 393.
  • Meerten, J.W. van, 2013, Polystrate dendrolieten: Kennen creationisten de visie van moderne geologen niet? Een reactie op Leon van den Berg, verschenen op mijn weblog https://scheppingsmodel.files.wordpress.com/2013/10/polystrate-dendrolieten-een-reactie-op-leon-van-den-berg1.pdf.
  • Meerten, J.W. van, in voorber., De pot verwijt de ketel dat deze zwart ziet. Een reactie op kritiek van de structureel geoloog drs. Leon van den Berg, verschijnt op de website van Logos Instituut.
  • Rupke, N. A., 1967, Herdatering van het verleden (Inleidende opmerkingen over een nieuwe geochronologie), Creatie-Evolutie Referaten-bundel van de conferentie van Gereformeerden, met het thema CREATIE-EVOLUTIE, gehouden op 16 en 17 mei 1967, in het Conferentieoord De Pietersberg te Oosterbeek.

Dit artikel verscheen eerder op de website HongarijeGeologie. Zie hier voor het originele artikel.

Wat Exodus 21:22 ons vertelt over abortus

Misschien is het u weleens overkomen. Een atheïst, orthodoxe jood of misschien zelfs een christen, drukt u tijdens een discussie op het hart dat abortus helemaal niet wordt afgekeurd in de Bijbel. De passage waar men dan vaak naar verwijst is Exodus 21:22-25. Daarin gaat het over twee vechtende mannen die daarbij een vrouw zo aanstoten dat haar kind ter wereld komt. Loopt dit met een sisser af, dan zal een geldboete volstaan. Maar is er letsel, dan geldt de lex talionis, oftewel een leven voor een leven, een oog voor een oog, et cetera. De vraag is echter: letsel bij wie?

De Amerikaanse Greg Koukl studeerde af in de apologetiek (christelijke geloofsverdediging). Volgens hem is Exodus 21:22-25 allesbehalve een problematische passage voor de christen die opkomt voor ongeboren leven. Integendeel, het is juist dé passage die hij aanhaalt om zijn pro-life visie Bijbels te onderbouwen. Abortus provocatus wordt namelijk niet expliciet genoemd in de Schrift, maar in deze tekst van Mozes gaat het wel om een wettelijke implicatie. Hierdoor valt enige kritiek over poëtische lading weg. Maar hoe komt het dat critici hiermee juist een troef in handen denken te hebben?

Laten we de passage bekijken vanuit een vertaling die sommigen onder u misschien niet snel zullen openslaan, om te zien op welke manier deze tekst weleens wordt geïnterpreteerd. De Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) geeft Exodus 21:22-23 als volgt weer:

“Wanneer twee mannen aan het vechten zijn en een van hen een zwangere vrouw raakt met als gevolg dat zij een miskraam krijgt, maar ze heeft verder geen letsel opgelopen, dan moet een boete worden geëist waarvan de hoogte door haar echtgenoot wordt vastgesteld; de rechters moeten op de betaling toezien. Heeft ze wel ander letsel opgelopen, dan geldt: een leven voor een leven, een oog voor een oog, …”

Deze vertaling suggereert dat de dader slechts een boete betaalt indien de vrouw een miskraam heeft waarbij het kind verloren gaat. Maar indien de moeder als gevolg van de worsteling sterft, geldt de strafmaat waarbij er een leven voor een leven moet worden gegeven. Op die manier lijkt het alsof de wet van Mozes de ongeborene niet beschouwt als volwaardig mens. Maar hier is de crux van het probleem: Heeft het Hebreeuwse woord in de grondtekst dezelfde betekenis als ‘miskraam’? Is er in Exodus 21:22 sprake van een kind dat dood ter wereld kwam, net als bij een miskraam? Dit is de belangrijkste vraag die een antwoord vereist. Want als dat zo is, betreft het Nederlandse woord ‘miskraam’ geen verkeerde keuze. Zo niet, dan verandert de betekenis van de tekst drastisch, aldus Koukl.

Het antwoord op deze vragen moet worden gezocht in de oorspronkelijke taal, het Hebreeuws. De betekenis van een woord is in iedere taal bepaald in twee stappen. We leren de reikwijdte aan betekenissen van een woord – oftewel, al zijn mogelijke definities – door het algemene gebruik te bekijken. We leren over zijn specifieke betekenis door te kijken naar de directe context. De relevante frase in de passage ‘dat zij een miskraam krijgt’ staat in het Hebreeuws opgeschreven als w’yase û (וּאְ צָיְו) ye ladêhâ (הֶ֔ דָלְי). Het is een combinatie van een Hebreeuws zelfstandig naamwoord, yeled, en een werkwoord, yasa, dat letterlijk betekent: ‘het kind komt voort’. Er zijn veel Bijbelteksten waarin ‘yasa’ wordt vertaald als ‘voortbrengen’ of ‘voortkomen’. Denk aan Genesis 8:17 waarin Noach de instructies krijgt om al het gedierte met hem te doen uitgaan, of Jeremia 1:5 dat pro-life veelvuldig aanhaalt: ‘Eer Ik u vormde in de moederschoot, heb Ik u gekend, en eer gij voortkwaamt uit de baarmoeder, heb Ik u geheiligd; tot een profeet voor de volkeren heb ik u gesteld’. In totaal wordt ‘yasa’ 1.061 keer gebruikt in de Bijbel, waarvan het niet één keer wordt vertaald als ‘miskraam krijgen’ behalve (door sommigen) in Exodus 21. Waarom?

De tekstuele context

Dit Bijbelse gebruik van ‘yasa’ laat ons iets belangrijks zien: niets aan dit woord impliceert de dood van het kind! Enkel de context van een passage kan ons dat vertellen, zoals in Numeri 12:12, dat spreekt over het ter wereld komen van een doodgeboren kind. Maar zulke conclusies kunnen niet worden gemaakt op basis van het woord ‘yasa’ alleen. Daar komt bij dat Mozes kon beschikken over twee andere woorden die wél kunnen verwijzen naar een miskraam, te weten ‘nepel’ (שכל) en ‘sakal’ (נֵ֥פֶל). Beide worden meestal vertaald als ‘misdracht’ of ‘misgeboorte’ (zie bijv. Gen. 31:38, Job 3:16, Psalm 58:9). Als de passage dan wordt vertaald vanuit de letterlijke betekenis, zoals in de Herziene Statenvertaling, ziet dat er zo uit:

‘Wanneer mannen vechten en daarbij een zwangere vrouw zó treffen dat haar kind geboren wordt, maar er geen dodelijk letsel is, dan moet de schuldige zeker een boete betalen, zo groot als de echtgenoot van de vrouw hem oplegt. Hij moet die betalen via de rechters. Maar als er wel dodelijk letsel is, moet u geven leven voor leven.’

Dit keer lezen we dat de tekst slechts een boete oplegt bij een vroeggeboorte, maar wanneer er sprake is van letsel voor een van de betrokken partijen (vrouw of kind) dan zal een zwaardere straf gelden. De christelijke theoloog Miljard Erickson zegt hierover dat ‘er geen specificatie is over wie er letsel dient op te lopen voordat de lex talionis [leven voor een leven] effectief wordt. Het principe wordt toegepast op de moeder of het kind.’

Los van deze vertaling is het duidelijk dat het doden van een kind – en laten we niet vergeten dat deze tekst inderdaad refereert aan een kind – een criminele daad is. Er bestaat in de Torah geen rechtvaardiging voor abortus op aanvraag. In plaats daarvan hebben we, volgens Greg Koukl en vele anderen, een goed argument in handen voor het feit dat de Heere dezelfde waarde toekent aan geboren én ongeboren mensen.

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit Leef Magazine. De volledige bronvermelding luidt: Develing, C., 2020, Wat Exodus 21:22 ons vertelt over abortus, Leef 36 (3): 16-17 (PDF).

Heeft Leon Houtzager ds. Kort met de dood bedreigd? – Nee, hij heeft daar zelfs afstand van genomen

Gisteren schreef ik een artikel over de kwestie Kort-Houtzager.1 In het artikel werd een samenvatting gegeven van deze kwestie en afgevraagd of ds. Kort de afgelopen tijd niet genoeg door het stof is gegaan. De reacties daarop waren overweldigend. Veel mensen betuigden steun aan ds. Kort en zijn gezin. Er was ook negatieve feedback. Soms ging dat met een gestrekt been. Dat laat zien dat dit onderwerp erg gevoelig ligt en het debat daarover gepolariseerd is. Laten we vriendelijk blijven naar elkaar toe en onze woorden wegen. Dat geldt in de eerste plaats voor mijzelf. Uiteraard neemt dat niet weg dat we ons standpunt helder en duidelijk moeten kunnen verkondigen. Met helderheid en duidelijkheid, maar ook vriendelijkheid en voorzichtigheid is er veel gewonnen in het debat.

Screenshot van het twitterbericht van Leon Houtzager waarin hij de mensen oproept om te stoppen met bedreigingen richting ds. Kort. Screenshot genomen op 24 juli 2021.

Volgens de kritiek zou ik insinueren dat Houtzager achter de doodsbedreigingen zit en aangegeven hebben dat het daarmee nog niet goed genoeg is voor Houtzager. Het korte antwoord daarop luidt: Nee, Houtzager heeft ds. Kort niet met de dood bedreigd, maar heeft zelfs afstand genomen van de doodsbedreigingen.2 Wat was mijn intentie met het beschrevene? Dat was de vraag aan het adres van Houtzager wanneer deze ‘heksenjacht’ op ds. Kort stopt? Wanneer is het genoeg? Is dat als ds. Kort in de gevangenis gezet wordt? Is dat als ds. Kort een (s)preekverbod krijgt? Is dat als ds. Kort een flinke geldboete krijgt? Wat is de planning van Houtzager (en in zijn kielzog COC Nederland) inzake deze kwestie? Gaat dit allemaal niet te ver? Graag ontvang ik daarover antwoord van Houtzager. In de inleiding werd beschreven wat ds. Kort allemaal te verduren heeft gehad vanwege één zin in de brief die niet naar buiten had mogen komen (AVG (?)) én sterk uit het verband wordt gerukt. Is dát niet genoeg? Hoe je het ook wendt of keert is het bedreigend wanneer een cameraploeg diverse malen rond je huis loopt (iets wat wel wat weg heeft van stalken), is het bedreigend wanneer er een anti-demonstratie tegen jou als persoon wordt gehouden waarbij maar liefst 400 mensen aanwezig zijn, is het bedreigend wanneer je midden in de nacht wakker wordt gebeld door anonieme telefoontjes (en dat niet één keer maar dagen achter elkaar) en is het bedreigend wanneer de meer dan half miljoen kijkers in de uitzending #BOOS opgeroepen worden om allerlei vriendelijk verwoorde (dreig)brieven, kaarten etc. naar je te sturen3.  Hoewel Houtzager afstand heeft genomen van de doodsbedreigingen, en dat siert hem ten volle, wil hij toch verder gaan in het strafrechtelijk vervolgen van ds. Kort. Wanneer is het genoeg?

Kritiek

De kritiek luidde, in de woorden van een vrouw op een bepaalde Facebook-pagina, als volgt4:

Beetje jammer dat je insinueert dat Leon Houtzager iets te maken heeft met de doodsbedreigingen. Die kwamen overigens na het incident met de journalist toen de kerk besloot de coronamaatregelen te gaan negeren. De Kort heeft wel meer vijanden kunnen we wel zeggen.

Drie zaken uit deze reactie die overeen komen met de negatieve feedback die ik kreeg van anderen:
1. Ik insinueer dat Leon Houtzager te maken heeft met de doodsbedreigingen.
2. De doodsbedreigingen kwamen ná het geweldsincident tussen enkele kerkgangers en een journalist en niet naar aanleiding van de uitzending #BOOS.
3. Ds. Kort heeft meer vijanden.

Reactie

Hierboven heb ik aangegeven dat de doodsbedreigingen aan het adres van ds. Kort niet van Houtzager zelf afkomstig waren. Dit heb ik ook nergens expliciet of impliciet beweerd.5 Mijn intentie met het de opgeschreven woorden uit het artikel was dat ds. Kort overall genomen genoeg door het stof gegaan. Deze hetze is al tenminste sinds het voorjaar van 2020 (!) aan de gang. Daarom wil ik Houtzager oproepen om de zaak te laten rusten. Nog meer olie op het vuur zou wel eens averechts kunnen gaan werken. Hierboven heb ik mijn intentie al uitgewerkt. In het artikel zijn de zinnen nu zó aangepast dat duidelijk wordt dat Leon Houtzager niet achter de doodsbedreigingen zit.

Screenshot van een Facebookbericht van Regio Online waarin opgeroepen wordt om (anonieme) bedreigingen achterwege te laten. Screenshot genomen op 24 juli 2021.

De doodsbedreigingen kwamen (niet alleen) na het incident met de journalist.6 Gezien de aard van de post die ds. Kort ontving heeft het meer te maken met zijn uitspraken over ‘zonden die indruisen tegen Gods scheppingsorde’ dan met de corona(maatregelen). Bedreigingen kwamen onder andere naar aanleiding van de oproep van Tim Hofman aan zijn meer dan een half miljoen kijkers, op YouTube heeft de uitzending maar liefst meer dan 1,1 miljoen weergaven, om ds. Kort brieven te sturen.7 Houtzager is zich er ook bewust van dat de (doods)bedreigingen aan het adres van ds. Kort te maken hebben met ‘zijn zaak’ (zie een tweet van hem op 22 mei 2021, als screenshot hierboven afgebeeld).8 Op de website Dumpert.nl schrijft iemand op 26 februari 2021 (dus een maand voor het incident met de journalist): ‘Ben ik niet mee eens. De mensen die bedreigingen sturen zitten fout’.9 Volgens Christelijk Informatieplatform (CIP) stond de teller op 1 maart 2021 al op 73 protestbrieven. Deze bedreigingen en protesten lopen overigens ook al vér voor het incident met de journalist én de uitzending van Tim Hofman. Op 2 april 2020 roept Regio Online al op om (anonieme) bedreigingen naar aanleiding van de brief van ds. Kort achterwege te laten (zie screenshot hiernaast).10

Dat ds. Kort meer vijanden heeft dat zal ongetwijfeld. Door te waarschuwen tegen de zonde maakt je jezelf immers niet geliefd in Europa. Deze gedachte mag er echter niet voor zorgen dat we wegkijken voor de oorzaak van de dreigbrieven waar we nu over schrijven. Doen alsof de neus bloedt is geen oplossing, afstand nemen en mensen manen tot kalmte is dat wel. Dat heeft Houtzager gedaan en dát siert hem. Helaas kent deze kwestie tot nu toe alleen maar verliezers. Zoals ook de getrouwde homo John Lapré laat doorschemeren in zijn column van gisteren op Christelijk Informatieplatform (CIP).11 Deze juridische strijd zou wel eens averechts kunnen werken. Het zou goed zijn om het stof neer te laten dwarrelen en met elkaar op een nuchtere manier open in gesprek te gaan. Het kan toch niet zo zijn dat iemands leven meer dan anderhalf jaar zuur gemaakt moet worden vanwege slechts één zin in een brief die niet als ‘open brief’ bedoeld was, daarom niet naar buiten had mogen komen en waar veel meer in gelezen wordt dan wat er letterlijk staat (de mens homo moet namelijk niet uitgebannen worden12, maar de zonden die tegen Gods scheppingsorde indruisen).

Voetnoten