Home » Steenzout

Categoriearchief: Steenzout

Wim de Jong publiceerde dit jaar twee artikelen in ‘Journal of Geology and Geophysics’

In het tijdschrift ‘Journal of Geology and Geophysics’ verschenen dit jaar twee artikelen van dr. ir. Wim M. de Jong en zijn collega drs. Gea V.A. Mulder. Het eerste artikel gaat over de viscositeit van gesteenten. Het tweede artikel gaat over zoutdiapirisme in een catastrofaal scenario. Hieronder een korte samenvatting.

Viscositeit

Binnen de standaard geologie wordt ervan uitgegaan dat harde gesteenten zich onder hoge stress (druk en/of temperatuur) stroperig gedragen (‘behave like a fluid’). Deze gedachte berust op de theorie van David Griggs uit 1939 over de viscositeit van gesteenten. De Jong en Mulder hebben deze theorie uitgebreid bestudeerd en komen tot zeven fouten die, volgens hen, ‘elk een of meer principes van correct wetenschappelijk onderzoek schenden’.1

Diapirisme

In Nederland zijn zoutpijlers (zoutdiapieren) welbekend. Het ‘omhoogkomen’ van deze zoutpijlers wordt ook wel diapirisme genoemd. Hierover is al veel geschreven en gepubliceerd, bijvoorbeeld door creationisten zoals ing. Stef Heerema.2 Binnen de huidige geologie wordt het ‘omhoogkomen’ van deze zoutdiapieren verklaard door een langzaam, miljoenen jaren durend, proces van ‘zoutstroming’. Dit is, volgens De Jong en Mulder, gebaseerd op de theorie van Griggs, dat vast gesteente zich stroperig kan gedragen. De Jong en Mulder verwijzen voor fouten in deze theorie naar hun voorgaande artikel (zie hierboven). Als diapirisme niet op deze wijze kan zijn ontstaan, wat is het alternatief? Het alternatief van De Jong en Mulder lijkt op die van Heerema. Volgens de onderzoekers zijn de zoutdiapieren ontstaan als zoutmagma’s die in korte tijd omhoog zijn gestuwd in kilometers diep, modderig en turbulent water. Dit vereist uiteraard wel een catastrofaal scenario. De geleerden geven aan dat dit scenario niet alleen kan verklaren hoe de zoutdiapieren ontstaan zijn, maar ook andere belangrijke geologische kenmerken van de aarde, zoals door water gevormde geologische macro-structuren.3

Voetnoten

Vragen over het VZM-overzicht (3): Waar sta je zelf?

Op 17 augustus 2021 werd op deze website een overzicht van het zogenoemde Vulkanisch Zoutmodel (VZM) gepubliceerd. Het is een (nog niet helemaal compleet) overzicht van alle activiteiten en publicaties rondom het VZM van ing. Stef Heerema. Sindsdien krijg ik regelmatig vragen van creationisten en niet-creationisten over dit overzicht. In een drieluik wil ik ingaan op deze vragen.1

De eerste bijdrage is een toelichting van de motivatie om een overzicht te maken. Deze bijdrage is hier te vinden.2 De tweede bijdrage in dit drieluik gaat over de vraag waarom ik in het overzicht aandacht geef aan theïstische evolutionisten, naturalistische geologen en/of niet-creationisten. Deze bijdrage is hier te vinden.3 De derde en laatste bijdrage in dit drieluik gaat over mijn eigen positie in het debat over het ontstaan van de wereldwijde zoutlagen. Deze bijdrage is hier te vinden.

We weten het niet

Als reactie op het VZM-overzicht kreeg ik vaak als commentaar: ‘Leuk zo’n overzicht, maar waar sta je zelf?’ In dit artikel daar wat duidelijkheid over. Toen geoloog en bioloog drs. Tom Zoutewelle door Weet Magazine werd geïnterviewd liet hij weten dat hij worstelde met de evaporieten.4 Deze worsteling herken ik. Ondanks dat verschillende creationisten zich hebben beziggehouden met evaporieten is er nog geen (goede) oplossing voor dit vraagstuk binnen een chronologie van minder dan tienduizend jaar. We moeten hier eerlijk toegeven dat we het (nog) niet precies weten hoe deze afzettingen gevormd zijn. Een scenario van pure zoutmagma’s (zoals wordt voorgesteld binnen het VZM) is onwaarschijnlijk én tientallen snel achter elkaar gevormde gigantische pekelzeeën (zoals wel geopperd is binnen het Rekolonisatiemodel) is onrealistisch. Daarnaast zijn er te weinig creationistische experts met het evaporietenvraagstuk bezig. Graag zou ik zien dat een creationistische geochemicus samen met een creationistische geofysicus, een creationistische sedimentoloog en wellicht nog een expert op een ander vakgebied de handen ineen slaan en dit vraagstuk, binnen een korte chronologie van minder dan tienduizend jaar, zouden willen oplossen. Tot die tijd is het meest eerlijke antwoord: ‘We weten (nog) niet hoe deze evaporieten (zijn) ontstaan binnen een korte chronologie’.

Vulkanisch Zoutmodel

In de loop der jaren dat ik hiermee bezig ben heb ik de problemen met het Vulkanisch Zoutmodel zien opstapelen. Met alle respect voor het werk van ing. Stef Heerema aan dit zoutmodel denk ik dat zijn model het ontstaan en bestaan van steenzout niet kan verklaren. Momenteel zie ik dat er allerlei ‘epicykels’ ingebouwd moeten worden om het model te redden. Uiteraard moedig ik Heerema van harte aan om aan zijn model verder uit te bouwen. Ik meen ook dat hij daarvoor de ruimte en het vertrouwen moet hebben en krijgen om dat te doen. Dat gezegd hebbende hoop ik wel dat Heerema wil ingaan op de tientallen bezwaren die zijn aangedragen door critici (zowel door creationisten als door naturalisten).5 Ik heb erg veel respect voor de berg werk die Heerema verzet heeft, maar uiteindelijk denk ik dat zijn model tekortschiet.

Wat dan wel?

Welke kant moeten we dan wel op? Ik ben al sinds dat ik in aanraking kwam met evaporieten onder de indruk van het werk van de marien geoloog dr. Martin Hovland. Bij mijn weten is Hovland geen creationist, maar wil hij wel een alternatief ontwikkelen voor het standaard indampingsmodel. Hij schreef diverse papers in vaktijdschriften over het zogenoemde ‘hydrothermal salt model’. Als praktijkvoorbeeld zijn de zoutformaties in de Rode Zee aan te wijzen en te bestuderen. Een bestudering van de processen op het gebied van zoutvorming die daar nog steeds gaande zijn loont de moeite.6 De op een dergelijke wijze ontstane zoutformaties gecombineerd met een proces van serpentinisatie7 zou een begin van een nieuw creationistisch zoutmodel kunnen zijn. Je zit dan nog steeds met een tijdsprobleem, maar die is vermoedelijk minder groot dan verschillende momenten van langdurige indamping binnen de geologische kolom en mogelijk zelfs op te lossen. Zelf probeer ik de evaporieten die in Hongarije zijn gevonden te verklaren binnen deze modellen.8 Dit kan ook omdat ten tijde van het ontstaan van deze evaporieten dit gebied tektonisch erg actief was. Zijn er in Nederland creationistische geochemici, geofysici, sedimentologen en andere experts die bij de ontwikkeling van zo’n nieuw creationistisch zoutmodel zouden kunnen en zouden willen helpen?

Voetnoten

Vragen over het VZM-overzicht (2): Waarom verwerk je in het overzicht ook kritiek van niet-creationisten?

Op 17 augustus 2021 werd op deze website een overzicht van het zogenoemde Vulkanisch Zoutmodel (VZM) gepubliceerd. Het is een (nog niet helemaal compleet) overzicht van alle activiteiten en publicaties rondom het VZM van ing. Stef Heerema. Sindsdien krijg ik regelmatig vragen van creationisten en niet-creationisten over dit overzicht. In een drieluik wil ik ingaan op deze vragen.1

Interieur van de zoutmijn ‘Salina Turda’ in Durgău-Valea Sărată (Roemenië). Bron: Wikipedia.

De eerste bijdrage is een toelichting van de motivatie om een overzicht te maken. Deze bijdrage is hier te vinden.2 De tweede bijdrage in dit drieluik gaat over de vraag waarom ik in het overzicht aandacht geef aan theïstische evolutionisten, naturalistische geologen en/of niet-creationisten. De derde en laatste bijdrage in dit drieluik gaat over mijn eigen positie in het debat over het ontstaan van de wereldwijde zoutlagen.

Eerlijk

Mijn wens met het VZM-overzicht is om een totaaloverzicht te krijgen van de sterktes en de zwaktes van dit model. Uiteraard is het verleidelijk om alleen de positieve bijdragen te delen en de negatieve bijdragen te negeren. Maar in mijn ogen is dat niet eerlijk. Een model heeft inderdaad erkenning nodig en de grootte van het applausvolk zal de onderzoeker zeker stimuleren om door te gaan met zijn werk hieraan. Toch ben ik ervan overtuigd dat juist kritiek op het model zorgt voor een betere fijnafstemming van het model. De open einden worden daardoor ingevuld en de fouten eruit gefilterd. Met deze kritiek wordt het model alleen maar sterker. Als een model de kritiek niet aankan dan zal het bezwijken. Dat is terecht en ook na te volgen, niemand wil verder werken aan een niet-werkend model. Spreekwoordelijk zou dat water naar de zee dragen zijn. Waarom ook de kritiek van niet-creationisten delen? Doordat niet-creationisten vanuit een ander kader of vooronderstelling werken zien zijn vaak sneller zaken die creationisten over het hoofd zien. Een modelbouwer, niemand uitgezonderd, kan al snel blind worden voor eigen fouten. Verder bestaat de verleiding om alleen die feiten te presenteren die passen binnen het model en feiten die niet daarin passen te negeren, te masseren óf in de spreekwoordelijke ijskast te plaatsen. Juist niet-creationisten hebben oog voor feiten die niet lijken te passen en zullen deze logischerwijze ook aandragen. Oók van (het inpassen van) die feiten dient de creationistische onderzoeker rekenschap te geven. Het is eerlijk om binnen het overzicht ook aandacht te geven aan de kritiek van niet-creationisten. In het debat rond het VZM komen vaak aan beide kanten drogredenen en andere holle retoriek naar voren. Ik ben ervan overtuigd dat de meelezer hier doorheen prikt en dat hij of zij in staat is om alleen de feiten eruit te filteren.

‘Wetenschappelijke waarheid’

We hebben maar één waarheid en dat is de Bijbel. Deze wereld is Gods wereld en we mogen aan wetenschap doen voor Gods aangezicht (Coram Deo). Ons begripsvermogen is (te) beperkt, de puzzelstukjes (te) weinig én de werkelijkheid (te) complex. Dat moet ons manen tot voorzichtigheid. Wetenschap zoekt niet naar waarheid, maar naar de best mogelijke verklaring voor fenomeen X op dit moment. Het is heel goed mogelijk dat deze best mogelijke verklaring van fenomeen X op een gegeven moment, bijvoorbeeld na vijftig jaar, totaal anders ligt. Naturalisten zoeken naar de best mogelijke verklaring voor fenomeen X zonder God. Creationisten zoeken naar de best mogelijke verklaring voor fenomeen X mét God(s openbaring). De feiten liggen hetzelfde, de verklaring is anders. Het is daarom goed om niet-creationisten ook feiten te laten aandragen. Zij zien de feiten met andere ogen en het is goed om dan het kind (de feiten) niet met het badwater (de interpretatie van de niet-creationist) weg te gooien, maar het kaf (de naturalistische interpretatie) van het koren (de feiten) te scheiden. Wij hebben deze werkelijkheid niet in onze broekzak en omdat ons begripsvermogen beperkt is dienen wij ons bescheiden op te stellen naar onze tegenstanders, zonder daarbij onze eigen uitgangspunten te verloochenen. Wetenschappelijke waarheid is namelijk een contradictie.3

Vragen over het VZM-overzicht (1): Wat is je motivatie om een overzicht te maken van het Vulkanisch Zoutmodel?

Op 17 augustus 2021 werd op deze website een overzicht van het zogenoemde Vulkanisch Zoutmodel (VZM) gepubliceerd. Het is een (nog niet helemaal compleet) overzicht van alle activiteiten en publicaties rondom het VZM van ing. Stef Heerema. Sindsdien krijg ik regelmatig vragen van creationisten en niet-creationisten over dit overzicht. In een drieluik wil ik ingaan op deze vragen.1

Haliet (NaCl) uit de zoutmijn van Wieliczka in Małopolskie (Polen). Bron: Wikipedia.

De eerste bijdrage is een toelichting van de motivatie om een overzicht te maken. Deze eerste bijdrage is hier te vinden.2 De tweede bijdrage in dit drieluik gaat over de vraag waarom ik in het overzicht aandacht geef aan theïstische evolutionisten, naturalistische geologen en/of niet-creationisten. Deze tweede bijdrage is hier te vinden.3 De derde en laatste bijdrage in dit drieluik gaat over mijn eigen positie in het debat over het ontstaan van de wereldwijde zoutlagen.

Intensief

De laatste tien jaar is onder creationisten intensief gediscussieerd over het ontstaan van de zoutlagen. Je kunt er van alles van vinden, maar het feit blijkt dat deze discussie dankzij het werk van ing. Stef Heerema gevoerd is. Als Heerema zich niet intensief met dit thema zou hebben beziggehouden zouden sommige creationisten nooit nagedacht hebben over het ‘evaporietenprobleem’. Creationisten die het oneens waren met het Vulkanisch Zoutmodel, waren min of meer verplicht om een grondige studie te doen naar (het ontstaan van) deze zoutlagen. In de eerste plaats om meer kennis erover te krijgen en in de tweede plaats om een fatsoenlijk weerwoord te kunnen formuleren. De gedrevenheid van Heerema heeft zelfs sommige niet-creationisten bewogen om meer hierover te weten te komen. Een andere reden is dat de modelbouwer op geologisch gebied een van de weinige Nederlandstalige creationisten is die veel naar buiten treedt en flink aan de weg timmert. Het loont daarom de moeite dat zowel creationisten als niet-creationisten Heerema in de gaten houden. Wat heeft deze gedreven man die van zout zijn passie heeft gemaakt ons te zeggen? Een overzicht kan ons daarbij helpen.

Geologie van Hongarije

Afgelopen jaren ben ik vrij intensief bezig geweest met de geologie van Hongarije.4 Ik zie deze geologie als belangrijke testcase voor een natuurwetenschappelijk zondvloedmodel. Mijn persoonlijke hoofdreden voor het VZM-overzicht is dat er onlangs (2017) de vondst van evaporieten werd beschreven in Hongarije (Soltvadkert Trough) die correleren met de zogenoemde Badenian Salinity Crisis.5 En ook al eerder (in 2016) werd de vondst van evaporieten gepresenteerd op een Kroatisch geologisch congres in Zagreb.6 Hoe verklaren creationisten deze evaporieten in het algemeen en kloppen zijn deze verklaringen ook van toepassing op de gevonden evaporieten in Hongarije? Dat is de vraag die belangrijk is voor de hierboven genoemde testcase. Wie de koppeling maakt tussen creationisten en evaporieten kan niet om het werk van ing. Stef Heerema heen. Om het werk van Heerema te kennen moet je studie maken van zijn presentaties, artikelen, excursies en mogelijk andere activiteiten. Om het VZM van Heerema te toetsen moet je ook op de hoogte zijn van de kritieken op zijn model. Uiteraard is het belangrijk om ook op de hoogte te blijven van andere creationistische verklaringen, wellicht daarvan in de toekomst ook nog een overzicht. Zoals gezegd heeft Heerema van alle creationisten veruit het meeste gepresenteerd en geschreven over het ontstaan van de zoutlagen. Al met al belangrijk om totaaloverzicht te hebben.

Voetnoten

Het Vulkanisch Zoutmodel (VZM) van ing. Stef Heerema – Een overzicht

Al meer dan 10 jaar timmert ing. Stef Heerema nationaal en internationaal stevig aan de weg met zijn Vulkanisch Zoutmodel (VZM). Zijn model omvat meer dan alleen informatie over (het ontstaan van steen)zout. Heerema spreekt zich uit over heel de geologie van plaattektoniek tot ijstijden. Heerema gebruikt zijn VZM ook om de evolutietheorie te bestrijden. Hoewel ik het lang niet altijd met hem eens ben en andere ideeën heb over (het ontstaan van) de steenzoutformaties, ijstijden en plaattektoniek lijkt het mij goed om een overzicht van publicaties, activiteiten, verwijzingen naar (onderdelen van) het model van Heerema en andere kritiek te verzamelen op één pagina. Dit alles is hieronder in chronologische volgorde weergegeven. In de voetnoten zijn de links te vinden. Veel leesplezier!

23 oktober 2009: Stef Heerema spreekt op het tweedaagse conferentie ‘R-Evolutie op het wetenschappelijk erf’. Zijn presentatie heeft de titel: ‘De vulkanische oorsprong van zoutlagen’. In het congresboekje is een abstract opgenomen. De presentatie is helaas niet opgenomen.1

10 november 2009: Het artikel van ing. Stef Heerema in Journal of Creationis in het Nederlands vertaald en op de website van Mediagroep In Genesis geplaatst.2

1 december 2009: Stef Heerema publiceert een paper in Journal of Creation met als titel ‘A magmatic model for the origin of large salt formations’.3

11 december 2009: Stef Heerema spreekt in de Pinkstergemeente Sionspoort te Almere over zijn Vulkanisch Zoutmodel, deze presentatie is opgenomen en in de navolgende voetnoot te bekijken.4

4 februari 2010: Het populair-wetenschappelijke tijdschrift Weet Magazine valt op de mat met daarin een artikel over zoutformaties van ing. Stef Heerema. Het artikel draagt de titel: ‘Scheuren in de Grote Slenk‘ en de ondertitel: ‘Ontstaan zoutlagen echt door indamping?5

15 februari 2010: Bioloog en wetenschapsjournalist dr. René Fransen verwijst bij zijn bespreking van het congres ‘Darwin in de Kerk‘ kort naar de mini-lezing van ing. Stef Heerema over ‘zoutkoepels’.6

5 augustus 2010: Het populair-wetenschappelijke tijdschrift Weet Magazine valt op de mat met daarin een artikel over zoutformaties van ing. Stef Heerema. Het artikel draagt de titel: ‘The Dutch Mountains‘ en de ondertitel ‘Kilometershoge zoutpijlers onder Nederland aanwijzing voor zondvloed‘.7

20 augustus 2010: Op de website De Woeste Weg verschijnt een pagina met meer informatie over het Vulkanisch Zoutmodel van ing. Stef Heerema.8

27 augustus 2010: Stef Heerema publiceert een artikel in het Duitstalige tijdschrift Factum met als titel: Das Saltz der Erde. Het betreft een vertaling van zijn artikel in Journal of Creation (zie 1 december 2009).9 De vertaling werd gedaan door Carmen Walther.

9 juli 2011: Stef Heerema plaatst een video over een proefje rond de vorming van een zoutpijler in een stoomkolom op zijn YouTube-kanaal.10

2 maart 2012: Stef Heerema spreekt op het tweedaagse congres ‘Exploring the World’. Zijn presentatie heeft als titel: ‘Vulkanische oorsprong van zoutlagen’. Een abstract is opgenomen in het congresboekje. De presentatie is niet opgenomen.11

14 maart 2013: Stef Heerema plaatst een video met de titel ‘Primary Igneous Origin of Salt Formations’ op zijn YouTube-kanaal.12

15 maart 2013: Geoloog dr. Tas Walker schrijft positief over de paper van ing. Stef Heerema in Journal of Creation.13

21 maart 2013: Stef Heerema plaatst een video van een eerder gehouden presentatie in een kerk op zijn YouTube-kanaal. De presentatie heeft de titel ‘Vulkanische oorsprong zout formaties’.14

22 maart 2013: Geoloog Kevin Nelstead (MSc.) verwijst kort naar de paper van ing. Stef Heerema over het ontstaan van de zoutlagen.15

26 maart 2013: Op zijn website reageert de geoloog Kevin Nelstead (MSc.) op de paper van ing. Stef Heerema in Journal of Creation over het ontstaan van de zoutlagen.16

4 oktober 2013: Geoloog Kevin Nelstead (MSc.) geeft aan dat hij contact heeft gehad met dr. Tas Walker en ing. Stef Heerema over zijn kritiek op het Vulkanische Zoutmodel maar dat hij bij zijn punten blijft.17

8 november 2013: Stef Heerema heeft de presentatie die hij hield op de congressenserie ‘Geloof jij het?’ ook op zijn YouTube-kanaal gepubliceerd.18

18 november 2013: Geoloog Kevin Nelstead (MSc.) reageert op de repliek van ing. Stef Heerema op de website van CMI (zie 19 november 2013). Hij geeft aan met een weerwoord te zullen komen.19

19 november 2013: Op de website van Creation Ministries International (CMI) bespreekt ing. Stef Heerema de kritiek van Kevin Nelstead op het Vulkanische Zoutmodel.20 CMI heeft de reactie van Heerema ook toegevoegd aan een ebook over ‘Flood Geology’.21

20 november 2013: Op een website over ‘Salt Rock Deposits in Zambia’ wordt verwezen naar de reactie van ing. Stef Heerema op de kritiek van Kevin Nelstead (MSc.) (zie 19 november 2013).22

11 december 2013: Bioloog en wetenschapsjournalist dr. René Fransen wijst in een artikel op zijn website op een discussie tussen TheGeoChristian (geoloog Kevin Nelstead (MSc.)) en ing. Stef Heerema over de vorming van zoutlagen.23

4 mei 2014: De geoloog dr. Kevin Henke reageert kort op de discussie tussen de geoloog Kevin Nelstead (MSc.) en ing. Stef Heerema over de zoutlagen.24

22 augustus 2014: Op Wikisage is een pagina over ing. Stef Heerema aangemaakt. Op deze pagina is meer te lezen over zijn ‘ideeën over de zondvloed’.25

18 januari 2015: Stef Heerema spreekt in de Maranathakerk te Assen over vijf onderwerpen ‘Zout is magma‘,  ‘IJstijdverschijnselen zijn door water veroorzaakt!’, ‘Bergen kunnen zijn ontstaan uit zondvloedwater’, ‘Zondvloed was zoetwatervloed’ en ‘Aardbevingen in Groningen’.

9 april 2015: Stef Heerema heeft zijn lezing in de Maranathakerk te Assen (zie 18 januari 2015) ook op zijn eigen YouTube-kanaal geplaatst.26  Dat geldt ook voor de tweede lezing over ijstijdverschijnselen.27 Voor de derde lezing over het ontstaan van gebergten.28 Voor de vierde lezing.29 En ook voor de vijfde lezing.30

20 april 2015: Op de website van thuisonderwijzer Cheri Fields staat een artikel over steenzout en het VZM van ing. Stef Heerema.31

19 mei 2015: Op de website Wetenschep (later de website van Logos Instituut) verscheen de eerste bijdrage van ing. Stef Heerema. Het betreft een video met als titel ‘Zout is magma’.32

25 mei 2015: Op de website Wetenschap is de tweede bijdrage van ing. Stef Heerema verschenen. Het betreft een video met als titel ‘IJstijdverschijnselen’.33

28 mei 2015: Als reactie op de vele reacties die Wetenschep ontving na het plaatsen van twee video’s van ing. Stef Heerema (zie 19 mei 2015 en 25 mei 2015) heeft de redactie een al oudere bijdrage van Heerema geplaatst op hun website.34

1 juli 2015: Op de website Wetenschep wordt flink gediscussieerd over het zoutmodel van ing. Stef Heerema. Zelfs een VWO-5 klas raakt betrokken. Heerema schrijft een reactie.35

15 juli 2015: Op de website Wetenschep verschijnt een artikel van mijn (lees: Jan van Meerten) hand waarin ik het nieuws vertel dat de technisch chemicus ir. Gert-Jan van Heugten het zoutmodel van Heerema gaat presenteren op een congres van de Creation Geology Society.36

16 juli 2015: Op de website Geloof & Wetenschap van ForumC verschijnt een kort artikel van de redactie dat het zoutonderzoek van ing. Stef Heerema in Amerika wordt gepresenteerd.37

26 oktober 2015: Op de website Geloof & Wetenschap van ForumC is een artikel verschenen over de publicatie van ing. Stef Heerema in Grondboor & Hamer.38

6 november 2015: Barry Setterfield reageert via zijn eigen website op het zoutmodel van ing. Stef Heerema. De zaken liggen volgens hem anders dan dat wat Heerema beweert.39

12 november 2015: Structureel geoloog drs. Leon van den Berg heeft een kritische bijdrage geschreven n.a.v. een interview met ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad. Het interview werd afgenomen n.a.v. een publicatie van Heerema in Grondboor & Hamer.40

18 november 2015: Op de website van Logos Instituut schreef ik een korte reactie op het verschijnen van een publicatie van ing. Stef Heerema in Grondboor & Hamer en de daarop volgende discussie.41

20 november 2015: Structureel geoloog drs. Leon van den Berg heeft kritiek op Logos Instituut en over de gang van zaken rond een discussie met ing. Stef Heerema.42

31 december 2015: Op de website Geloof & Wetenschap van ForumC is te lezen dat de Nederlandse Geologische Vereniging afstand heeft genomen van de publicatie van ing. Stef Heerema in Grondboor & Hamer.43

6 januari 2016: Op de website van Logos Instituut verschijnt een samenvatting van wat ir. Gert-Jan van Heugten in de zomer van 2015 presenteerde in Amerika (zie 15 juli 2015).44

23 januari 2016: Op de website van Logos Instituut publiceert ing. Stef Heerema een reisverslag van zijn reis naar een besloten studiebijeenkomst van de geologen van Wort und Wissen.45

28 januari 2016: Zoals we hiervoor zagen heeft de Nederlandse Geologische Vereniging afstand genomen van de publicatie van ing. Stef Heerema in Grondboor & Hamer. In een open brief roept Heerema op tot correctie en wetenschappelijk debat.46 Deze open brief is ook verschenen op de website Geloof & Wetenschap van ForumC.47

29 januari 2016: Stef Heerema schrijft een voorwoord in de nieuwsbrief van Logos Instituut. Het artikel heeft als titel: ‘Wat verbindt alle christenen?’. 48

11 februari 2016: Op de website Geloof & Wetenschap van ForumC is een debat verschenen tussen de structureel geoloog dr. Nico Hardebol en ing. Stef Heerema.49

26 februari 2016: Stef Heerema schrijft een artikel voor de website van Logos Instituut met als titel ‘Het getuigenis van het zout der aarde’.50

12 maart 2016: Stef Heerema spreekt op het congres ‘De waarde van de schepping voor wetenschapsbeoefening en ethiek’ in Opheusden. Hier zijn helaas geen opnamen van beschikbaar.51

7 april 2016: Logos Instituut plaatst een aankondiging van een lezing van ing. Stef Heerema in de Leeuwendaalkerk.52

12 mei 2016: Op de website van Logos Instituut verschijnt een aankondiging voor een lezing van ing. Stef Heerema in het Christelijk Centrum Assen.53

18 juni 2016: Logos Instituut organiseert een besloten studiebijeenkomst over het ontstaan van de steenzoutformaties. Ing. Stef Heerema verdedigt daar zijn Vulkanisch Zoutmodel.54

15 juli 2016: Stef Heerema spreekt in Almere over het VZM. De lezing heeft als titel: ‘Sporen van de zondvloed in Nederlandse geologie’.55

2 september 2016: Stef Heerema reageert via de website van Logos Instituut op de stelling dat we de Bijbel niet moeten proberen te bewijzen.56

8 februari 2017: Stef Heerema schrijft voor de website van Logos Instituut een voorwoord op een bijbelstudie van Jan Vossen.57

15 februari 2017: Stef Heerema bezocht een week eerder (7 februari 2017) een presentatie over zouttektoniek. Voor Logos Instituut doet hij verslag.58

2 maart 2017: Eind februari 2017 bezocht ik het zoutmuseum in Delden. Op deze dag verscheen het bezoekersverslag daarvan. In dat verslag verwijs ik kort naar het VZM.59

11 april 2017: Stef Heerema maakt via de website van Logos Instituut reclame voor zijn eigen presentaties die hij zal houden tijdens het Hemelvaartsweekend op De Betteld.60

20 april 2017: In Suriname zijn ook creationisten actief. Ing. Stef Heerema deelt een getuigenis van een voorganger uit dat land, Perry Wolfram.61

22 april 2017: Het verslag van ir. Gert-Jan van Heugten over zoutproeven die hij deed met ing. Stef Heerema staat ook op de website van Logos Instituut.62

27 mei 2017: Stef Heerema houdt op deze dag twee lezingen op het Hemelvaartsweekend van Logos Instituut op De Betteld. De lezingen hebben als titel ‘Word als het zout der aarde’ en ‘Geologie: Een steen om je aan te stoten?’. Deze lezingen zijn helaas niet opgenomen.63

25 juli 2017: Stef Heerema roept kerken via de website van Logos Instituut op om actie te ondernemen om leegloop vanwege de evolutietheorie te voorkomen.64

29 augustus 2017: Stef Heerema spreekt op de conferentie van de Nederlandse Zevendedagsadventisten in Groningen over het VZM. Deze presentatie is niet opgenomen.65

31 augustus 2017: Stef Heerema spreekt op de conferentie van de Nederlandse Zevendedagsadventisten in Apeldoorn over het VZM. Deze presentatie is wel opgenomen (zie 12 september 2017).

12 september 2017: Stef Heerema plaatst de opgenomen video’s in Apeldoorn (zie 31 augustus 2017) op zijn eigen YouTube-kanaal. De eerste lezing ging over het zout der aarde.66 De tweede lezing ging over ijstijdverschijnselen.67

13 september 2017: De Groningse universiteit organiseert een aantal dagen een evolutieconferentie. In reactie daarop organiseren Nederlandse Zevendags Adventisten een presentatiereeks. De presentaties werden opgenomen en één spreker was Stef Heerema. Hij deelt zijn presentatie via de website van Logos Instituut.68

26 september 2017: Het opiniestuk van ing. Stef Heerema over geplooide lagen dat eerder in het Reformatorisch Dagblad verscheen is ook gepubliceerd op de website van Logos Instituut.69

15 oktober 2017: In een artikel op de website van Logos Instituut roept ing. Stef Heerema zijn video’s over zout en ijs te delen en te gebruiken in schoolklassen etc.70

20 oktober 2017: Op de website van Logos Instituut verschijnt een aankondiging van een spreekbeurt van ing. Stef Heerema met als titel ‘Geologie Nederland toont zondvloed‘ te Oegstgeest.71

22 oktober 2017: Op de website conferentiegeloofenwetenschap.eu wordt een aankondiging geplaatst van de spreekbeurt van ing. Stef Heerema in Oegstgeest.72

14 november 2017: Stef Heerema spreekt in cultuurhuis de Paulus in Oegstgeest over het Vulkanisch Zoutmodel onder te titel ‘Geologie Nederland toont zondvloed’.73

16 november 2017: Structureel geoloog drs. Leon van den Berg bespreekt op zijn weblog het wereldberoemde geologische icoon ‘Siccar Point’. De geoloog bestrijdt met krasse taal een eerder verschenen opiniestuk van ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad.74

20 december 2017: Stef Heerema is te gast in het programma Uitgelicht! van Family7. Volgens hem lopen kerken die de evolutietheorie omarmen leeg.75 Deze activiteit is ook gedeeld via de agenda van Logos Instituut76en deze video wordt ook gedeeld via de website van Logos Instituut.77

23 januari 2018: Een uitgebreidere versie van het artikel in het Reformatorisch Dagblad over het bezoek van ing. Stef Heerema aan Amerika is verschenen op de website van Logos Instituut.78

26 februari 2018: Het YouTube-kanaal ‘Apologeet’ heeft de video over leegloop van kerken door de evolutietheorie (zie 20 december 2017) ook gedeeld.79

18 april 2018: Op de website van Logos Instituut doet Rick Reman verslag van een lezing van ing. Stef Heerema voor de Navigators Studentenvereniging Groningen.80

20 april 2018: Stef Heerema spreekt op het tweedaagse Logoscongres ‘Geloof is de sleutel tot kennis’. De titel van zijn presentatie luidde: ‘Hoe zout en ijs getuigen van een zondvloed’. Er is een abstract van de presentatie opgenomen in het congresboekje. Helaas is de presentatie zelf niet opgenomen.81

26 mei 2018: Op het forum van Bible Research Tools wordt verwezen naar de publicatie van ing. Stef Heerema in Journal of Creation én de daaropvolgende discussie met de geoloog Kevin Nelstead (MSc.).82

4 juli 2018: Stef Heerema schrijft op de website van Logos Instituut een ‘In memoriam’ van prof. John Shaw.83

16 juli 2018: Op de website conferentiegeloofenwetenschap.eu wordt verwezen naar de publicatie van Stef Heerema in Journal of Creation. (zie 1 augustus 2018).84

18 juli 2018: Samen met de technisch chemicus ir. Gert-Jan van Heugten heeft ing. Stef Heerema een artikel geschreven over de zoutlagen in onder andere de Nederlandse ondergrond. Er wordt door Logos Instituut een persbericht rondgestuurd85 en er verschijnt een Nederlandse vertaling van het artikel op de website van Logos Instituut.86

30 juli 2018: Stef Heerema spreekt op vakantiepark De Betteld over het Vulkanisch Zoutmodel. De presentatie heeft als titel: ‘Nederlandse geologie en zondvloed’. Deze lezing is niet opgenomen.87

1 augustus 2018: Stef Heerema publiceert samen met de technisch chemicus ir. Gert-Jan van Heugten een paper in Journal of Creation  met als titel: ‘Salt magma and sediments interfingered’.88

22 september 2018: Stef Heerema spreekt op de European Creation Conference 2018 van Creation Ministries International in Londen. De audiorecordings van de conferentie zijn te koop (op USB-stick) in de webshop van bovengenoemde organisatie.89

30 september 2018: Stef Heerema heeft de slides behorend bij zijn presentatie op de European Creation Conference 2018 van Creation Ministries International ook op ResearchGate geplaatst.90

7 september 2018: Op de website van bioloog en wetenschapsjournalist dr. René Fransen heeft structureel geoloog drs. Leon van den Berg een kritische gastbijdrage geplaatst n.a.v. van een publicatie in Journal of Creation van ing. Stef Heerema en ir. Gert-Jan van Heugten.91

24 september 2018: Stef Heerema heeft zijn paper in Journal of Creation ook op ResearchGate geplaatst.92

5 november 2018: Op de website van Logos Instituut reageert ing. Stef Heerema op de kritiek van drs. Leon van den Berg op zijn paper in Journal of Creation (zie 7 september 2018).93

18 november 2018: Op de website van Logos Instituut verschijnt een positieve recensie van de dvd van ing. Stef Heerema ‘Geologie Nederland toont zondvloed‘. De recensie is geschreven door de bioloog ir. Dick de Vries.94

30 januari 2019: Voor de website van Logos Instituut schrijft ing. Stef Heerema een uitnodiging voor een studiedag samen met Het Zoeklicht waarbij Heerema zelf ook spreekt. De studiedag zal gehouden worden op 6 april 2019.95

8 februari 2019: Op de website van Logos Instituut verschijnt opnieuw een artikel van ing. Stef Heerema over de Zoeklicht-dag (zie 30 januari 2019).96

16 februari 2019: Het artikel over hunebedden in Nederland in Weet Magazine van ing. Stef Heerema is nu ook op de website van Logos Instituut verschenen.97

25 februari 2019: Christelijk Informatieplatform (CIP) houdt een interview met ing. Stef Heerema. Het artikel gaat in op zijn aanstaande presentatie op de Zoeklicht-dag.98

28 februari 2019: Stef Heerema heeft de video van zijn presentatie voor de Europese conferentie van Creation Ministries International (CMI) in 2018 ook op zijn eigen YouTube-kanaal geplaatst.99 Deze video is ook gedeeld als artikel in het ‘Media Center’ van de website van CMI.100

8 maart 2019: Het artikel op CIP is nu ook op de website van Logos Instituut te lezen.101

7 juni 2019: Logos Instituut stuurt een persbericht uit dat het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) censureert door ing. Stef Heerema uit te sluiten van deelname aan de Geoweek.102

14 juni 2019: Het opiniestuk van aardrijkskundedocent drs. Geerten Krijger uit het Reformatorisch Dagblad is overgenomen op de website van Logos Instituut.103

11 juli 2019: Op de website van Logos Instituut verschijnt een artikel van ing. Stef Heerema waarbij hij opnieuw wijst naar de volgens hem leegloop van kerken door de evolutietheorie.104

12 september 2019: Stef Heerema plaatst de opgenomen door hem geleide Gezinsdienst op vakantiepark De Betteld op zijn eigen YouTube-kanaal.105

21 september 2019: Een gezinsdienst die in de zomer van 2019 geleid werd door ing. Stef Heerema is opgenomen en nu ook verschenen op de website van Logos Instituut.106

26 september 2019: Opnieuw verschijnt er een artikel van ing. Stef Heerema op de website van Logos Instituut over de door hem vermeende leeglopende kerken door de evolutietheorie.107

29 oktober 2019: Stef Heerema spreekt op Bethel University een initiatief van de Vrije Baptistengemeente Bethel te Drachten. Deze lezing is later ook als dvd verschenen bij Logos Instituut.108

12 november 2019: In een artikel op de website van Logos Instituut vraagt ing. Stef Heerema zich af waarom de filosoof en theoloog dr. Rik Peels niet aanwezig is op creationistische congressen.109

5 maart 2020: Geoloog dr. Erik M. Reinfort publiceert een ebook met onder andere kritiek op creationistische visies op het ontstaan van zoutlagen. Hij bespreekt hierin het Vulkanisch Zoutmodel.110

31 maart 2020: Stef Heerema heeft een les ontworpen voor groep 5/6 van de basisschool over zijn Vulkanische Zoutmodel (VZM). Deze les werd gepubliceerd op de website van Logos Instituut.111 Daarnaast verschijnt er op dezelfde website ook een kort artikel met een oproep tot zelfstudie van de materialen van Heerema.112

27 juni 2020: Het YouTube-kanaal NephilimFree heeft op deze dag ing. Stef Heerema als gast in het midden. Hij wordt geïnterviewd over zijn werk over de zoutformaties.113

 25 juli 2020: Samen met Michaël Dekee wil ing. Stef Heerema in de meivakantie van 2021 een excursie organiseren naar de Opaalkust in Noord-Frankrijk. Heerema plaatst een aankondiging op de website van Logos Instituut.114

8 augustus 2020: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom is een zevendelige serie gestart over het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema. Op deze dag verscheen deel 1 met als titel: ‘Inleiding’.115

10 augustus 2020: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom schreef een zevendelige serie over het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema. Op deze dag verscheen deel 2 met als titel ‘Vast zout vloeit bij significante drukgradiënten’.116

11 augustus 2020: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom schreef een zevendelige serie over het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema. Op deze dag verscheen deel 3 met als titel ‘Zoutformaties zijn gestolde magma’.117

12 augustus 2020: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom schreef een zevendelige serie over het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema. Op deze dag verscheen deel 4 met als titel ‘Hydrothermische modellen’.118

14 augustus 2020: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom schreef een zevendelige serie over het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema. Op deze dag verscheen deel 5 met als titel ‘Additionele observaties’.119

15 augustus 2020: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom schreef een zevendelige serie over het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema. Op deze dag verscheen deel 6 met als titel ‘Overige argumenten’.120 Op deze dag verscheen ook deel 7 met als titel ‘Conclusies’.121

19 augustus 2020: Mineraloog dr. Jeanne Paquette beantwoord op Quora een vraag over magmatische oorsprong van zout. Ze heeft daarbij kritiek op de paper van ing. Stef Heerema en ir. Gert-Jan van Heugten in Journal of Creation.122

20 augustus 2020: Structureel geoloog drs. Leon van den Berg schrijft een kritische reactie op zijn weblog n.a.v. een publicatie in Journal of Creation van ir. Gert-Jan van Heugten en ing. Stef Heerema. Eerder is deze bijdrage geplaatst op de website Sterrenstof (zie 7 september 2018).123

27 september 2020: Stef Heerema presenteert zijn VZM in de Baptistengemeente De Bron in Almelo onder de titel: ‘Geologie Nederland toont zondvloed’. Deze presentatie is opgenomen en terug te kijken op het YouTube-kanaal van deze kerk.124

29 september 2020: Stef Heerema heeft de presentatie in de Baptistengemeente De Bron (Almelo) ook op zijn eigen YouTube-kanaal geplaatst (zie 27 september 2020). De presentatie heeft een andere titel meegekregen: ‘Wat Openbaring onthult over geologie en Genesis’ 125

6 oktober 2020: De presentatie van ing. Stef Heerema in Almelo is ook op de website van Logos Instituut geplaatst (zie 27 februari 2020).126

15 oktober 2020: Structureel geoloog drs. Leon van den Berg schrijft een kritische reactie op zijn weblog n.a.v. de lezing van ing. Stef Heerema in Almelo (zie 27 februari 2020).127

16 oktober 2020: Op de website van Logos Instituut is de flyer gepubliceerd van de excursie van Michaël Dekee en ing. Stef Heerema naar de Opaalkust.128

30 oktober 2020: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom geeft in een artikel op zijn weblog aan dat hij ‘thermometers’ in het zout ziet als probleem voor de stelling dat het Paleozoïcum tijdens de zondvloed is afgezet. Blom verwijst daarbij ook naar het VZM van ing. Stef Heerema.129

31 oktober 2020: Op zijn weblog vraagt student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom zich in een artikel af of het vulkanische zoutmodel de ‘gipshoed’ kan verklaren.130

9 november 2020: Op de website van bioloog en wetenschapsjournalist dr. René Fransen heeft structureel geoloog drs. Leon van den Berg een kritische gastbijdrage geplaatst n.a.v. de lezing van ing. Stef Heerema in Almelo (zie 27 februari 2020). Dit is een bewerkte versie van een eerder op eigen (lees: Leon van den Berg) weblog geplaatste reactie (zie 15 oktober 2020).131

26 november 2020: Het artikel van ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad over de boring in Langelo is ook verschenen op de website van Logos Instituut.132

18 december 2020: Stef Heerema is te gast in het YouTube-kanaal ‘Standing for Truth’ om te spreken over ‘Vertical Plate Tectonics en The Marsupial Fossil Record and the Post Flood Boundary’.133

26 januari 2021: Het artikel van ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad over de Friese bodem die niet opveert na de zoutwinning is ook op de website van Logos Instituut verschenen.134

27 januari 2021: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom reageert op zijn weblog op het artikel van ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad.135

13 februari 2021: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom blikt vooruit op het komende Logoscongres en schrijft over de sprekers en onderwerpen, inclusief de lezing van ing. Stef Heerema.136

18 februari 2021: De reactie van ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad op critici is ook verschenen op de website van Logos Instituut.137

23 februari 2021: Structureel geoloog drs. Leon van den Berg schrijft een kritische reactie op een artikel van ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad.138 Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom blikt op zijn weblog terug op de discussie over zoutvloei in het Reformatorisch Dagblad.139

27 februari 2021: Stef Heerema spreekt op het congres van Logos Instituut. Zijn lezing had de titel ‘Geologie ondermijnt de fundamenten van de samenleving’.140 In de avond had hij voor hetzelfde congres ook een lezing met als titel: ‘Wat Openbaring onthult over geologie en Genesis’.141

1 maart 2021: Stef Heerema is te gast in het programma Uitgelicht! van Family7. Hij spreekt daar over argumenten vóór een wereldwijde zondvloed.142 In een update van een recent geschreven artikel reageert student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom op de presentatie van Heerema op het congres van Logos Instituut (zie 27 februari).143

3 maart 2021: Op Refoportaal wordt een verwijzing gedeeld naar de uitzending van Uitgelicht! van Family7.144

4 maart 2021: De website Christelijknieuws.nl verwijst naar de uitzending van Uitgelicht! (zie 1 maart 2021).145

8 maart 2021: De uitzending van Uitgelicht! (zie 1 maart 2021) is ook gedeeld op de website van Logos Instituut.146

20 maart 2021: De presentatie die ing. Stef Heerema hield op het 2021-congres van Logos Instituut is ook verschenen op de website van Logos Instituut.147

9 april 2021: Stef Heerema plaatst de lezing die hij hield op het Logoscongres ook op zijn eigen YouTube-kanaal.148

29 juli 2021: Stef Heerema is te gast in het YouTube-kanaal ‘Standing for Truth’. Hij reageert in deze video op een video van dr. Kevin Henke over de Castile Formation. Volgens Henke is deze formatie een probleem voor de zondvloed.149

31 juli 2021: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom maakt een korte analyse van de presentatie van Stef Heerema over de Castile Formation en stelt kritische vragen.150

8 augustus 2021: Geologiestudent Mr. Wilford reageert via het YouTube-kanaal Erika’ Gutsick Gibbon op de video van ing. Stef Heerema (zie 29 juli 2021).151

11 augustus 2021: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom ziet in een indirect ‘bewijs’ voor indamping een probleem voor creationisten, ook voor het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema.152

13 augustus 2021: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom ziet in een indirect ‘bewijs’ voor geleidelijke zouttektoniek een probleem voor creationisten, ook voor het vulkanische zoutmodel van ing. Stef Heerema.153 Geologiestudent Mr. Wilford heeft een uitgebreide reactie geschreven op de video van ing. Stef Heerema waar hij de kritiek van geoloog dr. Kevin Henke bespreekt (zie 29 juli 2021).154

16 augustus 2021: Stef Heerema sprak op vakantiepark De Betteld over ‘Schepping, zondvloed, plaattektoniek en fossielen‘. In de lezing gaf hij aan dat de continenten in de scheppingsweek op de huidige positie zijn geplaatst. De aarde was volgens hem ook geschapen met zoet water onder de continenten. Dit zoete water stroomde tijdens de zondvloed omhoog.155

17 augustus 2021: Op de website ‘Oorsprong’ van Fundamentum verschijnt een overzicht van alle activiteiten zoals spreekbeurten en artikelen van en over het Vulkanische Zoutmodel van ing. Stef Heerema.156

28 augustus 2021: Dr. Kevin Henke is te gast op het YouTube-kanaal van Erika’ Gutsick Gibbon om daar te vertellen over de Green River Formation. In deze video reageert hij aan het begin kort op de video van ing. Stef Heerema (zie 29 juli 2021).157

7 september 2021: In de Veluwe Koerier verschijnt een aankondiging van een lezing van ing. Stef Heerema die hij op 11 september 2021 hoopt te houden in Oldebroek. Het artikel heeft als titel: ‘Lezing over wetenschappelijk bewijs voor de zondvloed‘.158

11 september 2021: Ing. Stef Heerema spreekt voor Luctor et Emergo te Oldebroek over zondvloedgeologie.159 

22 september 2021: Ing. Stef Heerema plaatst de video van de presentatie over zondvloedgeologie (zie 11 september 2021) op zijn eigen YouTube-kanaal.160

18 oktober 2021: Geoloog drs. Leon van den Berg reageert op zijn website beknopt op de lezing van Stef Heerema in Oldebroek.161

27 oktober 2021: Ing. Stef Heerema is te gast op het YouTube-kanaal van ‘Standing for Truth’. Hij reageert voor de tweede keer op dr. Kevin Henke en de Castile Formation.162

1 november 2021: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom schrijft, onder Jacob Blom, een kritisch artikel over onder andere het Vulkanisch Zoutmodel in Journal of Creation.163

3 november 2021: Geologiestudent Mr. Wilford reageert met een uitgebreid artikel op de video van ing. Stef Heerema op YouTube-kanaal van ‘Standing for Truth’.164

4 november 2021: Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom verwijst naar zijn publicatie in Journal of Creation (zie 1 november 2021). Hij geeft in het artikel toelichting waarom hij publiceerde in dit creationistische tijdschrift.165

14 november 2021: Ing. Stef Heerema spreekt in een jeugddienst van de Baptistengemeente Kampen over zondvloedgeologie.166

2 december 2021: De auteur van de website ‘Geloof, kerk en natuurwetenschap’ brengt mij via de e-mail op de hoogte van het bestaan van de voorgenoemde website. Op deze website ook een stukje over het Vulkanisch Zoutmodel en een verwijzing naar Stef Heerema.167

Voetnoten

 

Minister Van ’t Wout heeft Kamervragen over zoutvloei beantwoord

Op 21 januari 2021 schreef ing. Stef Heerema in het Reformatorisch Dagblad een artikel over het uitblijven van het terugveren van de Friese bodem.1 Naar aanleiding van dit artikel stelde politicus drs. Henk Nijboer (Partij van de Arbeid) Kamervragen aan de minister van Economische Zaken en Klimaat, Bas van ’t Wout.2 Afgelopen week beantwoordde de minister deze vragen.3

Een pot met zoutkristallen.

Antwoord

Bas van ’t Wout, minister van Economische Zaken en Klimaat, heeft antwoord gegeven op Kamervragen van drs. Henk Nijboer van Partij van de Arbeid.4 De minister geeft aan dat hij bekend is met het artikel in het Reformatorisch Dagblad aangaande zoutvloei. Op de vraag of hier verkeerde aannames werden gedaan antwoordde de minister:

“Het klopt niet dat er van een verkeerde aanname is uitgegaan. Het staat vast dat in de diepe ondergrond aanwezig zout –vanwege zijn natuurlijke ‘stroperige’ eigenschappen- vanzelf stroomt in de richting van de holtes (cavernes), die door de oplosmijnbouw zijn gecreëerd. Dat dit in de praktijk ook is gebeurd, blijkt uit het feit dat het totale volume van het aan de ondergrond onttrokken zout veel groter is dan het volume van de ondergrondse caverne.

Het verschil tussen het volume van het gewonnen zout en het volume van de holte wordt het convergentievolume genoemd. Dit volume manifesteert zich aan het oppervlak als bodemdaling. Zolang de winning voortduurt, blijft de bodemdaling toenemen. Zodra de winning wordt gestaakt en de druk in de cavernes wordt verhoogd, stopt de bodemdaling. Dit is ook waargenomen met de GPS-meting op de Barradeel I locatie alwaar de winning is gestopt.

Mogelijk zal het centrum van de bodemdalingskom na enige tijd iets omhoog komen. Of dit ook daadwerkelijk zal gebeuren – en in welk tempo – is onderwerp van voortgaande analyse van de monitoring gegevens. Dit mogelijke ‘terugveer’- effect is geen onderdeel van de in de vergunning gestelde eisen omtrent de maximale bodemdaling. Dat betekent dat er bij de berekening van de maximaal toegestane bodemdaling geen rekening wordt gehouden met de mogelijkheid dat de bodem terugveert en de bodemdaling daardoor op termijn zou kunnen verminderen.”

Op de vraag of de minister door ‘deze nieuwe inzichten’ van plan is om de zoutwinning in dit gebied te heroverwegen gaf de minister het volgende antwoord:

“Nee, de berichtgeving geeft mij geen nieuw inzicht en ook geen aanleiding voor een heroverweging. De conclusies in het bericht komen niet overeen met het wetenschappelijke feit dat zout in de diepe ondergrond (onder invloed van druk en temperatuur) vloeit.”

Welke gevolgen de bodemdaling heeft voor de inwoners van Friesland en of hier een vergoeding tegenover staat zijn ook nog te lezen in de vraagbeantwoording. De minister wil in ieder geval niet ‘dat de bewoners blijven zitten met schade ten gevolge van bodembeweging door mijnbouw’ en de Commissie Mijnbouwschade zal op korte termijn ‘meldingen over schade door zoutwinning gaan behandelen’.5

Discussie

Het artikel van Heerema leidde in het Reformatorisch Dagblad ook tot discussie. Volgens geologiestudent Willem Jan Blom, structureel geoloog Nico Hardebol en mijnbouwkundige Jan van Herk zou ontkenning van zoutvloei het debat over geloof en wetenschap niet verder helpen.6 Daarop reageerde Stef Heerema weer dat hij zoutvloei niet wil ontkennen, maar dat dit alleen tijdens de zondvloed voorkwam, daarna is het steenzout ‘keihard’ geworden. Volgens Heerema ondermijnen ‘deze [d.w.z. die van zoutvloei-accepterende geologen, JvM] geologische denkbeelden de fundamenten van de samenleving’.7 In de rubriek ‘Opgemerkt’ reageerden Blom, Hardebol en Van Herk tenslotte met de opmerking dat een andere visie op zoutvloei niet ‘de autoriteit van Gods Woord’ ondermijnt.8 Hiermee is de discussie in de krant afgesloten. Naast deze discussie in de krant schreef Blom nog een artikel waarin hij de argumentatie van Heerema onder de loep neemt9 en reageerde Heerema op Family710 en op het Logoscongres11 op de discussie.

Dit artikel werd eerder geplaatst op de website Hongarije Geologie. Het originele artikel is hier te vinden.

Kamervragen naar aanleiding van artikel over zoutvloei in het Reformatorisch Dagblad

PvdA-kamerlid drs. Henk Nijboer stelde op 26 januari 2021 Kamervragen over zoutvloei en de Friese ondergrond aan demissionair minister van Economische Zaken en Klimaat, Bas van ’t Wout.1 Deze vragen werden gesteld naar aanleiding van een artikel2 in het Reformatorisch Dagblad over het niet meer opveren van de Friese bodem na zoutwinning.3 Dit artikel werd geschreven door ing. Stef Heerema en verscheen later ook op de website van Logos Instituut.4 De minister heeft drie weken de tijd gekregen om antwoord te geven op deze Kamervragen.5

De plenaire zaal van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Op 21 januari 2021 schreef ing. Stef Heerema in een artikel in het Reformatorisch Dagblad dat de Friese bodem niet meer opveert na zoutwinning. Dit was wel de verwachting van geologen, maar deze verwachting is niet uitgekomen. Volgens de ingenieur is zout niet ‘stroperig’ maar ‘keihard’. Drs. Henk Nijboer stelde, op 26 januari 2021, naar aanleiding van dit artikel Kamervragen aan de minister van Economische Zaken en Klimaat, Bas van ‘t Wout. Hij vraagt in de eerste vraag of de minister bekend is met dit artikel in het Reformatorisch Dagblad. De derde vraag van het Kamerlid luidt: “Klopt het dat door verkeerde aannames werd verwacht dat stroperig zout uit de omgeving zou toestromen om de ontstane holtes te vullen en permanente bodemdaling te voorkomen? Zo ja, wanneer is dit bij u bekend geworden?” De rest van de vragen gaan over de gevolgen hiervan voor Friese gebouwen en waterhuishouding. Daarnaast of mensen recht hebben op een vergoeding mocht er schade ontstaan (zijn) door deze steenzoutwinning.

Overigens is de stelling van Heerema ondertussen in een ander artikel in het Reformatorisch Dagblad bekritiseerd. Student aardwetenschappen en filosofie Willem Jan Blom schreef samen met mijnbouwkundige Jan van Herk en structureel geoloog dr. Nico Hardebol in het Reformatorisch Dagblad een artikel met daarin kritische noten.6 Volgens hen is het debat rond geloof en wetenschap niet gebaat bij het ontkennen van zoutvloei. De geologen geven aan dat zout, onder de juiste omstandigheden, juist wel kan stromen. Als voorbeeld verwijzen ze naar zoutgletsjers in het Zagrosgebergte in Iran ‘waarin het zout heel langzaam als vast gesteente over het oppervlak stroomt’, maar ook naar stromend zout bij Barradeel. Heerema heeft ook weer gereageerd op de tegenwerpingen van deze geologen (zie hieronder).

De beschrijving van de discussie gaat hier verder: https://oorsprong.info/minister-van-t-wout-heeft-kamervragen-over-zoutvloei-beantwoord/.

Dit artikel verscheen eerder op de website van Logos Instituut. Het originele artikel is hier te vinden.