Welkom op deze website!

Deze website is de thuisbasis van de organisatie Fundamentum. Fundamentum zet zich in op het gebied van geloof en wetenschap, medische ethiek en apologetiek. Eigenaar van de website is Jan van Meerten. De website is ook de landingswebsite van het jaarlijkse congres ‘Bijbel & Wetenschap‘. Deze website bevat informatie over allerhande onderwerpen zoals seksuele gerichtheid, pro-life, wereldgodsdiensten (zoals Islam, Hindoeïsme etc.) en vooral over scheppingsleer, -geloof en -paradigma. In het laatste geval zijn wij voorstander van het klassieke scheppingsgeloof met een zesdaagse schepping, een historische zondeval en om niet meer te noemen een wereldwijde zondvloed. Verder gebruikt Jan van Meerten deze website om eerder door hem geschreven artikelen te bundelen en het onderwerp waarin hij zichzelf aan het specialiseren is uit te werken. Het gaat dan om paleoecologie, paleoklimatologie en paleontologie, meer specifiek de ecosystemen van de dinosauriërs (het zogenoemde Mesozoïcum), nog meer specifiek de zoogdierachtigen en vogelachtigen in deze ecosystemen. Zijn overige artikelen kunnen gelezen worden als (wetenschap)journalistieke stukken. De website bevat ook gastbijdragen van medechristenen. Als laatste is het ook de landingswebsite van de genealogie van het geslacht Van Meerten en Betuwse streekgeschiedenis. U kunt uzelf hier abonneren op de nieuwsbrief. Deze nieuwsbrief verschijnt maandelijks en zal alle onderwerpen behandelen behalve informatie over het geslacht Van Meerten. De nieuwsbrief bevat altijd de mogelijkheid om uzelf af te melden. Van harte welkom op deze website en veel leesplezier! Feedback kan gegeven worden via de pagina ‘hier mag u uw hart luchten‘. Op deze pagina zullen wij zelf niet veel reageren. Op reacties, vragen of stellingen wordt gereageerd in de rubriek ‘Feedback & vragen‘. De feedback kan ook gegeven worden via info@oorsprong.info.

Megazostrodon, een uitgestorven zoogdierachtige (Mammaliaformes) uit het Trias/Jura.
Megazostrodon, een uitgestorven zoogdierachtige (Mammaliaformes) uit het Trias/Jura. Deze foto is genomen in het Natural History Museum in Londen en afkomstig van de internetencyclopedie Wikipedia.

Leven in een deegmixer

Het levengevende wonder van dr. Venter’, schreeuwde de kop in The Times van 26 januari 2008. Samen met andere nieuwsberichten roemde het artikel de recente mededeling dat de Amerikaanse wetenschapper Craig Venter met enkele medewerkers in zijn laboratorium de synthese voltooid had van een bacteriële DNA-sequentie die meer dan 580.000 basenparen bevatte.

Wat zijn basenparen? Het zijn vier verschillende chemische groepen die de ‘letters in het alfabet’ vormen die gebruikt worden door de genetische code. Het Engelse alfabet heeft 26 letters, maar de genetische code heeft er slechts 4, die elk bestaan uit een bepaald basenpaar. Net zoals de volgorde van letters in een woord of in een zin een betekenisvolle boodschap vormen, zo ‘openbaart’ (en bewaart) de volgorde van de basenparen de informatie die een organisme nodig heeft om te leven, te groeien, te functioneren en zich te vermenigvuldigen. (Om verwarring te voorkomen, merk op dat biologen ‘letters’ gebruiken om de 4 individuele nucleotidebasen A, G en C aan te duiden. Elke willekeurige volgorde van deze drie basen vormt een codon dat een bepaald aminozuur specificeert tijdens de eiwitsynthese.) Het artikel vervolgt op wat nuchterder toon: ‘Hoewel de synthese van het DNA van M. Genitalium (de betreffende bacterie) een schitterende prestatie is … is het niet echt een fundamentele technologische doorbraak. Het is niet het eerste levende DNA dat kunstmatig gesynthetiseerd is.

Leven geschapen?

The Guardian van 6 oktober 2007 was minder oplettend. Deze krant verklaarde: ‘Craig Venter, de controversiële DNA-onderzoeker die in de race zit om de menselijke genetische code te ontcijferen, heeft een synthetisch chromosoom gebouwd uit de chemicaliën in zijn laboratorium en is nu gereed om aan te kondigen dat hij de eerste kunstmatige levensvorm op aarde geschapen heeft …’ Dr. Venter vertelde The Guardian dat deze mijlpaal een zeer belangrijke filosofische stap is in de geschiedenis van de mensheid: ‘Wij gaan over van het kunnen lezen van onze genetische code naar de mogelijkheid om hem schrijven. Dat geeft ons de hypothetische mogelijkheid om dingen te doen die nog nooit in ons opgekomen zijn.’ Welnu, hebben deze onderzoekers kunstmatig leven geschapen? Nee, eigenlijk niet. Ze hebben simpelweg de DNA-sequentie van een bestaand levend organisme gekopieerd. Ik zou een van Einsteins wetenschappelijke artikelen woord voor woord kunnen kopiëren en het ter publicatie kunnen aanbieden als mijn eigen werk, maar ik vraag me af of ik eer zou krijgen voor het scheppen van iets dat al bestond (dat is immers niet de ware betekenis van ‘scheppen’). Dat betekent natuurlijk niet dat deze synthese geen echte wetenschappelijke prestatie was, of dat er geen grote kundigheid nodig was om dit te bewerken. Ik zeg alleen dat er niets ‘geschapen’ is, er is slechts iets gekopieerd. Claimen dat ‘wij overgaan van het kunnen lezen van onze genetische code naar de mogelijkheid om hem schrijven’ is volkomen misleidend. Als ik de woorden van een sonnet van Shakespeare overschrijf, in welke zin heb ik ze dan geschreven? Een kopieerapparaat kan precies hetzelfde doen. Ik zou de sonnet zeker niet zelf geschreven hebben; ook zou ik niets anders ‘geschapen’ hebben dan ‘tekens op een vel papier’.

Leven in een deegmixer

Terug naar het Times artikel. We lezen daarin dat de chemie heeft afgerekend met het idee dat leven iets bijzonders zou zijn: ‘Dr. Venter (…) is simpelweg de laatste in een lange reeks van biochemici die de claim dat leven wel iets heel bijzonders is, heeft doorgeprikt. Tot 1828 geloofde men dat leven, met zijn zogenaamde ‘vitale krachten’ de wetenschap niets verschuldigd was…’ Het idee dat hier wordt gepromoot is dat leven simpelweg complexe chemie is, meer niet. Dat is waarom ze zeggen dat leven in staat was om te evolueren door het ontstaan van toevallige verbindingen tussen gewone niet-levende chemicaliën. Er zitten twee belangrijke denkfouten in deze ‘reductionistische’ benadering van het leven die zo geliefd is binnen de evolutionistische filosofie. Ten eerste: de chemische krachttoer toont aan dat om een betekenisvolle DNA-streng te produceren er veel hard werk door zeer vakkundige en intelligente chemici voor nodig is. Niemand suggereert dat dr. Venter en zijn team gewoon de noodzakelijke chemische ingrediënten in een deegmixer gooiden, deze in de automaatstand zetten en vervolgens op vakantie gingen. En dan hebben we het hier alleen nog maar over het kopiëren van een DNA-molecuul. Het creëren van het eerste DNA-molecuul, zonder dat er een bestaand model voorhanden is, zou naar mijn mening een nog veel grotere hoeveelheid informatie vergen. Het volstaat gewoonweg niet om te claimen dat de deegmixer uiteindelijk echt een ‘levengevend wonder’ produceert als je hem bijvoorbeeld enkele duizenden miljoenen jaren laat draaien. Maar dat is in de basis wel wat evolutie beweert.

Leven is informatie

De tweede denkfout, namelijk de bewering dat leven slechts chemie is, is nog grotere nonsens. Het is waar dat de wetenschap de noodzaak voor een mystieke ‘vitale kracht’ als verklaring voor de vraag waarom leven zo bijzonder is, heeft weggenomen. Maar wat ze er niet bij vertellen is dat de wetenschap die ‘vitale kracht’ vervangen heeft door iets wat nog wonderlijker is – georganiseerde informatie! Het is heel goed mogelijk om enkele basenparen in een willekeurige volgorde met elkaar te verbinden, zodat ze biologische ‘nonsens’ produceren, maar zo’n pseudo-DNA molecuul zou geen leven ondersteunen. Het is dus niet de chemie van het DNA dat leven vormt, maar informatie – de betekenisvolle volgorde van basenparen die instructies vormen die de levende cel kan lezen, interpreteren en gebruiken. Leven kan dus niet zitten in de moleculaire chemie maar in de informatie die opgeslagen wordt door de moleculaire chemie – en dat is iets heel anders. Dit artikel kan op allerlei manieren opgeslagen worden: in de vorm van gedrukte woorden op papier, door magnetische ‘tekens’ op tape, door microscopische puntjes op een CD, of zelfs door radiogolven die onafgebroken hun geluid door de ether dragen. De media die de woorden dragen, die ze hebben opgeslagen, zijn nodig, maar zij zijn niet de informatie die de boodschap vormt. Dezelfde media kunnen gebruikt worden om een betekenisloze mengelmoes van letters op te slaan! Leven is nog net zo bijzonder als het altijd al geweest is omdat het uit informatie bestaat, niet uit chemicaliën. Laat u dus niet misleiden door wat ten onrechte ‘wetenschap’ genoemd wordt.

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit Origins. De vertaling is afkomstig van dhr. Eddy Maatkamp, uitgever van het boek Wie heeft God gemaakt? en Wat is de mens? van dr. Edgar Andrews. De volledige bronvermelding luidt: Andrews, E.H., 2009, Life in a cake mixer, Origins 49: 17-18.

Op zoek naar de exacte woonlocatie van Jan Willem van Meerten (1798-1845) in Opheusden met behulp van HisGIS Gelderland

Eind vorig jaar publiceerden wij een artikel over de samenstelling van het gezin van Jan Willem van Meerten (1798-1845) en Marrigje Verwoert (1797-1845) aan de hand van de volkstelling van 1829.1 We zagen toen dat dit gezin aan de ene kant de familie van Mozes van Brink (1771-1832) als buren had en aan de andere kant de familie van Gerrit Roelofsen (1768-1839). Tenminste, als er toen werd doorgenummerd.2 Waar woonde het gezin van Jan Willem van Meerten precies? Met behulp van HisGIS Gelderland is er een reconstructie te maken van Opheusden in 1832. Dit levert nieuwe informatie op.3

Op de kaart hierboven, die gemaakt is met HisGIS Gelderland, is Opheusden te zien in 1832. Deze reconstructie is gemaakt op basis van de kadastrale gegevens uit dat jaar.4 Het voordeel van HisGIS Gelderland is dat niet alleen de kaart wordt afgebeeld, maar ook te zien is wie de eigenaren zijn van de percelen. Zo is er een goede reconstructie te maken.

Helaas vinden we geen huis en erf met Jan Willem van Meerten als bezitter. Wel vinden we het huis van de verver Mozes van Brink terug (geaccentueerd in het plaatje hierboven). Conform de volkstelling van 1829 woont links naast Van Brink (nummer 172) het gezin van boomkweker Gijsbert Weijman (1770-1834) en Hendrina van Leijen (1772-1854). Dit komt ook overeen met de data van HisGIS. Het perceel naast dat van Mozes van Brink is ook in eigendom van deze verver en wordt aangemerkt als ‘tuin’. Grenzend aan het perceel ‘tuin’, zien we een huis en erf. Deze is op het plaatje hieronder geaccentueerd. Dit huis blijkt volgens HisGIS eigendom te zijn van ‘De polder van Opheusden’. Plaatselijk wordt dit stuk land, waar onder andere het huis op staat, ‘Het Kloosterland’ genoemd, om dat op deze plaats vroeger een klooster heeft gestaan. Wanneer we de volkstelling van 1829 volgen, zou dit het huis van het gezin van Jan Willem van Meerten kunnen zijn. Naast het huis is een stuk bos te vinden, eigendom van de winkelier Hendrik Jager (1774-1853). Dat geldt eveneens voor het pand achter het genoemde huis en erf. Waarschijnlijk is dit de winkel van Hendrik Jager. Naast het bos van Hendrik Jager zien we een huis met erf. Dit huis is eveneens in het bezit van ‘De polder van Opheusden’. Mogelijk zou daar dan het gezin van Gerrit Roelofsen wonen. In een van de huizen dáárnaast woont inderdaad, conform de volkstelling, de familie Sanders (kinderen van Jacob Sanders). Tussen Sanders en Roelofsen woonde echter de familie Van den Berg (weduwe Lubberdiena Gaasbeek (1790-1833) en haar kinderen). Dit laatstgenoemde huis is op de kaart van HisGIS niet terug te vinden.

Daarom de volgende gedachte, die ik geef voor een betere. Op het erf van Mozes van Brink zien we nog een gebouw staan. Is dit de schuur van Van Brink óf verhuurde hij dit gebouw als huis aan Jan Willem van Meerten? Indien dat laatste het geval is dan klopt de huizenrij Weijman, Van Brink, Van Meerten, Roelofsen, Van den Berg en Sanders wel. Een tweede optie zou kunnen zijn dat het geaccentueerde gebouw op het plaatje hierboven bestaat uit twee woonhuizen (een ‘twee onder een kap’-woning). Dan zou de familie Van Meerten in het linkse woongedeelte wonen en de familie Roelofsen in het rechtse woongedeelte.

We zien ook een sloot achter het huis en erf van Mozes van Brink, bovendien bevond deze huizenrij zich aan een soort hofje (en niet aan de doorgaande weg). Dat Jan Willem een huis huurde, in plaats van als eigendom te hebben, is nu duidelijk. Maar van wie? Deze vraag zal, als de Heere het geeft, hopelijk in de toekomst beantwoord kunnen worden. Zodat we nog meer in detail kunnen gaan over de woonlocatie van Jan Willem van Meerten en Marritje Verwoert.

Opheusden is natuurlijk in de loop van de eeuwen veranderd. Het huis van Mozes van Brink heeft in de buurt van de hoek van de huidige Dalwagenseweg en Burgemeester Lodderstraat gestaan. Tegenwoordig staat daar het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente in Nederland/het Kerkelijk Bureau van dit kerkgenootschap en is daarnaast de Kerklaan gelokaliseerd. Het huis waar het gezin van Jan Willem van Meerten in woonde zou zich dan op het huidige parkeerterrein van kringloopwinkel De Oude Molen en Van den Dikkenberg Tweewielers bevonden hebben. Of als mijn gedachte klopt, aan het begin van de huidige Kerklaan.

Voetnoten

Wonderlijk dat samen (op)trekken

Mijn indruk is dat er de laatste jaren minder halsgeringde Kolganzen zijn te spotten dan daarvoor. Gelukkig zijn ze er nog wel. Een bijzonder tweetal wil ik aan u voorstellen.

Op de foto ziet u twee Kolganzen met allebei een zwarte halsring. links S1Z, rechts S1L. Beide vogels zijn geringd op 5 mei 2022 in de Kologriv floodplain , een overstromingsvlakte ten noordoosten van Moskou, ongeveer 2600 km van ons vandaan! S1Z is een mannetje (M) en S1L is een vrouwtje (F). De twee vogels zijn na het ringen allebei twaalf keer genoteerd (www.geese.org). Heel bijzonder: van de twaalf keer tien keer samen!! Op de datum met alleen S1Z of alleen S1L onttrok zich de partner blijkbaar aan het oog. Eerder berichtte ik al over zo’n hecht paar (Hét Gemeente Nieuws 23 nov. 2022). Kenmerkend voor ganzen deze bijzondere trouw?!

Na geringd te zijn op 5 mei is het paar in 2022 4 keer gespot in oktober en 1 keer in november in Duitsland. Op 29 januari 2023 gezien bij Waverveen (provincie Utrecht). In maart 2023 duidelijk op de terugweg naar het broedgebied: 2 keer gespot in Duitsland. Op 4 november 2023 weer in Duitsland en op 15 december ook. En dan op 29 januari heerlijk samen grazend in de Tollewaard bij Lienden! Nadien niet meer gezien. Al weer samen trekkend? Hoe houden ze elkaar toch bij dag en nacht in de gaten? Ze moeten sowieso goed zijn in het communiceren naar elkaar. Wonderlijk.

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit Het GemeenteNieuws. De volledige bronvermelding luidt: Kooij, H. van der, 2024, Wonderlijk dat samen (op)trekken, Het GemeenteNieuws 23 (8): 3.

Statistieken van de website oorsprong.info – Februari 2024

De maand februari van dit jaar is alweer ten einde. In deze maand was er een stuk minder websitebezoek dan in de vorige maand. Hieronder vindt u een top-10 van de drukst bezochte dagen (in het aantal weergaven). Daaronder vindt u een top-10 van meest gelezen artikelen in de maand februari 2024. U kunt deze artikelen (nog een keer) lezen of bekijken door op de titel te klikken. (Opbouwende) kritiek op deze artikelen kan geleverd worden via de pagina ‘Hier mag u uw hart luchten’ (hier). De statistieken van de maand januari zijn hier gepubliceerd.

Top-10 drukste dagen

Hieronder de top-10 van de drukste dagen deze maand voor de website oorsprong.info. We zien dat het bezoek vaak komt door een nieuw gepubliceerd artikel. Of dat een ouder artikel opnieuw in de picture komt, doordat wijzelf, een vriend of kennis deze deelt via social media of e-mail.

  1. 14 februari 2024 met 351 weergaven.
  2. 24 februari 2024 met 344 weergaven.
  3. 2 februari 2024 met 339 weergaven.
  4. 29 februari 2024 met 326 weergaven.
  5. 25 februari 2024 met 309 weergaven.
  6. 16 februari 2024 met 306 weergaven.
  7. 5 februari 2024 met 273 weergaven.
  8. 12 februari 2024 met 267 weergaven.
  9. 1 februari 2024 met 252 weergaven.
  10. 11 februari 2024 met 251 weergaven.

Top-10 meest bezochte artikelen

Hieronder de top-10 van de meest bezochte artikelen van de maand februari 2024. Er werden 41 artikelen gepubliceerd waarvan de meesten raakvlakken hadden met genealogie. Het aantal weergaven geldt alleen deze maand en het totaal aantal weergaven ‘aller tijden’ kan per artikel hoger liggen.

  1. ‘Het Evangelie zonder kleine lettertjes’, ‘Dordt zoals je Dordt niet kende’ en ‘Hyperdordt’ – Een overzicht met 583 weergaven.
  2. Rouwdienst en begrafenis Jerphaas Karel (Jarco) van Meerten (2015-2022) met 262 weergaven.
  3. ‘Nieuwe manier van Bijbellezen eist zijn tol’ – Dr. J.M.D. de Heer over de gevolgen van de moderne hermeneutiek in zijn derde ‘Saambinder’-serie met 222 weergaven.
  4. Fundamentalisme – Een kort briefje in het Reformatorisch Dagblad met 154 weergaven.
  5. Van bevruchting tot geboorte – Een 3D Medical Animation van dit wonderlijke proces met 144 weergaven.
  6. Ooievaar Neder-Betuwe broedvogel van Overbetuwe met 130 weergaven.
  7. Robert Plomp verdedigt theïstische evolutie door te ontkennen dat dieren kunnen lijden met 123 weergaven.
  8. “Adam niet geleerd, Christus niet begeerd” – Interview met Gereformeerd Venster met 118 weergaven.
  9. Hoe een wetenschapper christen werd – Science4Truth interviewt dr. Peter Borger met 116 weergaven.
  10. Adam, wat doet het ertoe? – Bespreking van ‘Adam, waar ben je?’ met 98 weergaven.

Huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) en Teunis Peters (1845-1919)

Eerste blad van de huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1919) en Teunis Peters (1845-1919) zoals weergegeven in de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.

Tweede blad van de huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1919) en Teunis Peters (1845-1919) zoals weergegeven in de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden.

Hierboven wordt de huwelijksakte van Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918) en Teunis Peters (1845-1919) weergegeven.1 Op 13 mei 1869 verscheen dit aanstaande echtpaar voor de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Lienden om een huwelijk aan te gaan. De ambtenaar in functie was wethouder Jan van Ommeren.

Teunis Peters was vier en twintig jaar oud en dienstknecht van beroep. Hij was geboren en woonachtig te Lienden.2 Teunis was de meerderjarige zoon van wijlen Dirk Peters (1801-1868) en Alida3 Kapellen (1809-1877). Alida was zonder beroep en woonachtig te Lienden.

Tonia Hendrina van Meerten was drie en twintig jaar oud en dienstmeid van beroep. Zij was geboren te Echteld en woonachtig te Lienden.4 Tonia Hendrina was de meerderjarige dochter van Teunis Willem van Meerten (1819-1875) en Heiltje Jansen (1820-1898).5 Zij waren arbeidslieden en woonden te Lienden.

Het echtpaar heeft de volgende stukken overhandigd: 1) Een bewijs van voldoening aan de Nationale Militie door de bruidegom, 2) Een geboorteakte van de bruidegom, 3) Een geboorteakte van de bruid en 4) Een akte van overlijden van de vader van de bruidegom. De moeder van de bruidegom en de ouders van de bruid waren bij de huwelijksvoltrekking aanwezig en gaven toestemming tot dit voorgenomen huwelijk. De huwelijksafkondigingen zijn gedaan te Lienden op de zondagen 2 mei 1869 en 9 mei 1869 en daar zijn geen bezwaren tegen opgekomen. Na het ‘Ja’-woord tegenover de ambtenaar zijn zij in de huwelijkse staat verbonden.

Het echtpaar had vier getuigen meegebracht:

  1. Cornelis Maters (1846-1880), vier en twintig jaar oud, planter van beroep en woonachtig in de Gemeente Valburg.
  2. Gerrit van der Assen (1827-1911), vier en veertig jaar oud, planter van beroep en woonachtig te Elst.
  3. Willem Cornelis van Voorthuizen (1823-1888), negen en twintig jaar oud, landbouwer van beroep en woonachtig in de Gemeente Lienden.
  4. Andries Johannes Graber (1826-1884), twee en veertig jaar oud, veldwachter van beroep en woonachtig in de Gemeente Lienden.

De moeder van de bruidegom en de vader van de bruid konden de akte niet ondertekenen, omdat zij niet konden schrijven.

Voetnoten

Dr. Bert-Jan Heusinkveld waarschuwt: “De mens wil het leven manipuleren”

Al ruim twintig jaar is hij met het onderwerp bezig: mensverbetering. Theoloog en ethicus dr. Bert-Jan Heusinkveld ziet een toegenomen interesse in het onderwerp, mede omdat de technologie steeds meer mogelijk maakt. Toch waarschuwt hij: “We willen het leven maken zoals wij het wensen, het manipuleren. We doen al snel een greep naar de macht.”

“Mensverbetering heeft altijd gespeeld”, zegt Heusinkveld, die tevens predikant in de protestantse gemeente in Daarle is. “Dat is ook logisch: we zijn op de aarde om er iets van te maken. Maar waar ik mij op richt is de mensverbetering waarbij je de mens wilt opwaarderen en perfectioneren door middel van technologie.”

Een concreet voorbeeld? “Neem hardlopen. Ik kan dat niet op het niveau van de topsporters, maar neem middelen om dat niveau toch te halen. Dat valt onder mensverbetering, omdat ik zonder die middelen dat niveau niet haal. Maar stel dat ik een beenprothese aanbreng, zodat ik harder kan lopen dan jij. Dan heb ik iets wat geen enkel mens heeft: dat gaat boven het mens-zijn uit – dat noemen we transhumaan. Denk ook aan het nieuws van eind vorige maand dat Elon Musks bedrijf Neuralink een computerchip in de hersenen van een mens heeft geplaatst zodat er communicatie tussen brein en computer kan plaatsvinden.”

U zegt: we moeten ons wel verbeteren als mens. Hoe legt u dat uit als christen?

“Als christen zeg ik: we moeten ons ontwikkelen. God heeft alles gemaakt en het aan ons toevertrouwd. “Maak er wat van,” zei Hij. Dat mogen wij de mogelijkheden in de schepping ontdekken en daarmee aan de slag gaan. Dat is ontwikkeling, verbetering zo je wilt. Ik denk ook dat het nieuwe paradijs uiteindelijk beter is dan het oude paradijs was.”

Juist in dat paradijs heeft de zondeval plaatsgevonden door een poging tot mensverbetering: de mens wilde als God zijn.

“Ja, terwijl we dat al waren: we zijn geschapen als beeld van God. Gemaakt om Hem te weerspiegelen. We hebben al bijna goddelijke eigenschappen. Doordat we nog een stap hoger wilden, ging het mis. Dat is ook precies het probleem bij praktische mens- en lichaamsverbetering. Wij denken te kunnen definiëren wat goed en kwaad is en dat te bepalen. Dat is eigenlijk een greep naar de macht.”

“Als je het hebt over mensverbetering zijn er grofweg twee houdingen. De eerste is de houding van waardering en respect. Waarom hebben wij eigenlijk dit lichaam? Wat is de betekenis ervan en is het niet iets goeds om te bewaren? Waarom moet het anders? De tweede houding is die van manipulatie: we willen het leven naar onze hand zetten. Het lichaam zo maken als we het wensen. Wat wij voelen en denken is het uitgangspunt.”

U maakt de verbinding met onze cultuur: wat wij denken en voelen is het vaak uitgangspunt. Hoe ziet u dat bij lichaamsverbetering optreden?

“Als een jongen als basketballer professional wil worden, maar slechts 1,65 meter lang is, zou je een groeihormoon kunnen toedienen. Want waarom zou je die jongen zijn droom ontnemen? Maar: moet dan ieder mens profbasketballer kunnen worden? Dat is de andere kant. Kun je je levensvervulling misschien ook ergens anders in vinden?”

Dan voel je gelijk de spanning met onze tijdgeest toenemen.

“Dat is een belangrijk punt. Het leven is een doe-het-zelfproject geworden. Als het je tegenwoordig mislukt om er iets van te maken, is het je eigen schuld. Dan heb je geen goede keuzes gemaakt, niet goed voor jezelf gezorgd. We denken dat het leven volledig maakbaar is.

Vroeger probeerden we zieken te herstellen. Dat is geneeskunde. Zodat we weer ‘normaal’, weer gezond worden. Nu gaat het een stap verder en willen we het leven van de wieg tot het graf controleren en perfectioneren. De volgende stap wordt in het mensverbeteringsdebat het transhumanisme genoemd. Transhumanisten streven ernaar dat mensen beter zijn dan goed: een langer leven, een beter geheugen hebben, verbindingen tussen brein en computer (cyborgs), het voelen van magnetische velden en bijvoorbeeld infrarood zien.”

Ook in de Bijbel zien we lichaamsverbetering: Jezus genas zieken. Hij herstelde mensen wel naar een menselijk niveau.

“Zeker. En daarom mag de wetenschap en geneeskunde zich ook ontwikkelen. Tegelijkertijd staat bij Jezus de lichamelijke genezing niet op de eerste plaats. Bij de verlamde man die door zijn vrienden door het dak aan de voeten van Jezus wordt gelegd, worden eerst zijn zonden vergeven. Daarna volgt genezing.

Je ziet dat er gebrokenheid is als gevolg van de zonde. Jezus herstelt, maar houdt zich aan de structuren die de Vader en Zoon aanbrachten toen ze de mens schiepen. Als je begint aan technologische mensverbetering, moet je uitkijken. Het lichaam dat God gemaakt heeft vinden we te beperkt. Laten we een nieuwe schepping creëren, zeg je dan. Maar als Jézus het over die nieuwe schepping heeft, gaat het over de vernieuwing van je hart door de Geest. Hij is je aan het verbeteren. Pas bij de terugkomst van Christus krijg je het nieuwe lichaam dat wij niet kunnen maken.”

Voor u is een belangrijke lijn bij lichaamsverbetering dus het lichaam respecteren dat God heeft geschapen. Wat zijn andere kaders?

“Als je iets aan het lichaam verandert, moet het passen bij wie je bent en bij je identiteit. Er moet dus continuïteit zijn: biografisch gezien moet het bij je leven passen. En is er sprake van coherentie? Past het bij jou als persoon, bij je levensbeschouwing en je morele waarden? En je sociale omgeving is belangrijk: als je een ingreep ondergaat waarna mensen niet meer weten wie je bent, is dat niet goed voor jou en voor je omgeving.”

Heeft u een voorbeeld van een toepassing die ethisch gezien in het ene geval wel kan en in het andere te betwisten is?

“Neem het cochleair implantaat. Een implantaat waarmee je dove mensen terugbrengt in het land van de horenden. Dat werkt inmiddels best goed. Als je dat echter inzet om geluid te horen wat alleen dieren kunnen horen, bijvoorbeeld hypersonisch geluid, is dat een twijfelachtige toepassing. Wat heb je eraan, waarom doe je het? Je plaatst je buiten de gemeenschap van mensen, omdat niemand anders het kan.

Een tweede voorbeeld: zelf ben ik aan een oog vrijwel blind. Ik zie er alleen licht mee. Daar kun je, zoals getest is bij een kat, videobeeld op aansluiten. Dat was nog niet perfect, maar mogelijk is het wel. Op zo’n videobeeld zou je tijdens een gesprek via Google kunnen zoeken. Terwijl ik met je aan het praten ben, krijg ik informatie binnen. Dan is het contact totaal anders.”

Welke vragen over lichaamsverbetering moeten beter besproken worden, vindt u als ethicus?

“Bij dit thema zie je dat er soms een toepassing wordt gebruikt, maar het niet duidelijk is wat het effect is op de persoon en op de omgeving. Zo krijgen sommige sterk bevende parkinsonpatiënten deep brain stimulation, elektrische stootjes in de hersenen via ingebrachte electroden. Vaak helpt dat ook: het beven wordt minder. Tegelijk: feitelijk weten we niet precies wat we doen, maar wel dat het werkt.

Er is een bekend voorbeeld van iemand die dat ingeschakeld kreeg en rare dingen ging doen. Hij gaf onverantwoord geld uit en legde het aan met allerlei vrouwen. Een interessante vraag: wie is verantwoordelijk, de man, het apparaat of de arts? De man kreeg de keuze om de draden te laten zitten en in een tehuis te wonen, of het te laten verwijderen. Dan zouden de klachten weer terugkomen. Dat is ook enhancement: je doet wat en je weet niet precies wat het uitwerkt, met name in de hersenen. Tegelijkertijd is er ook de omgeving, is men na het stoppen van het beven ook echt gelukkiger geworden?”

Schuilt de verbeteringsgedachte ook in de christelijke wereld?

“Ja, je gaat zo mee in de storm. Voor je het weet ben je bezig met spectaculaire dingen beleven en er op sociale media goed uitzien. Anders ben je niet veel waard. De drang naar verbetering door lichaamsverandering zit er blijkbaar diep in.

Voor mijzelf als christen zou ik als verbetering graag zien dat de Heilige Geest mijn leven een update geeft zodat Christus meer centraal komt te staan. Dat mensen aan mij merken dat Christus mijn leven is, ik niet alleen hoop dat ik gezond ben. maar vooral veilig en geborgen ben en straks een nieuw lichaam krijg. Ik kan mijzelf niet maken zoals ik zou kunnen en moeten zijn. Daar is Christus voor gekomen, dat gaat Hij doen.”

Dr. Bert-Jan Heusinkveld hoopt vanavond over dit thema een lezing te geven in Breukelen. Eerder heeft hij over dit onderwerp gesproken op een congres van ‘Fundamentum’.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de website CVandaag. Het originele artikel is hier te vinden.

Parenteel van Teunis Willem van Meerten (1819-1875) en Heiltje Jansen (1820-1898)

Teunis Willem van Meerten werd op 7 september 1819 geboren te Meerten1 als zoon van Jan Dirk van Meerten (1786-1871) en Antonia Brouwer (1789-1875). Het parenteel van zijn ouders is hier te vinden. Hij is overleden op 24 november 1875 te Lienden.2 Hij trouwde op 7 november 1845 te Echteld3 met Heiltje Jansen. Heiltje Jansen werd op 14 november 1820 te Echteld4 geboren als dochter van Gijsbert Jansen (1778-1848) en Cornelia Derksen (1785-1870). Zij is overleden op 24 januari 1898 te Lienden.5

Kinderen

Uit dit huwelijk werden de volgende acht kinderen geboren:

  1. Tonia Hendrina van Meerten (1846-1918).
  2. Gijsbert van Meerten (1848-1890).
  3. Janna van Meerten (1851-1938).
  4. Cornelia van Meerten. Zij is geboren op 30 maart 1853 te Lienden6 en overleden op 1 november 1937 te Rhenen.7 Zij is ongehuwd overleden.
  5. Dirkje van Meerten (1855-1926).
  6. Teuntje van Meerten (1858-1920).
  7. Heiltje van Meerten (1861-1929).
  8. Maria van Meerten (1863-1949).

Meer informatie over dit echtpaar

Dit parenteel wordt nog verder compleet gemaakt. Hieronder volgen tijdelijk de linkjes naar artikelen op deze website die onder meer dit echtpaar vermelden. Later, als de Heere leven geeft, willen we dit omwerken tot een overzichtelijk en leesbaar geheel.

Voetnoten

‘Je lichaam upgraden?’ – Dr. Bert-Jan Heusinkveld verzorgt de negende Egbert Schuurmanlezing in het Bonifatiushuis (Breukelen)

‘Je lichaam upgraden? Medische techniek voor een beter leven’. Dat is de titel van de lezing die dr. Bert-Jan Heusinkveld hoopt te geven in Breukelen. Bron: Pixabay.

Op donderdag 29 februari 2024 D.V. hoopt dr. Bert-Jan Heusinkveld een lezing te geven in Breukelen, naar aanleiding van zijn proefschrift ‘De Betere Mens’. Heusinkveld is daar op uitnodiging van de afdelingen van de ChristenUnie van de gemeente Stichtse Vecht en de provincie Utrecht. De lezing wordt gehouden als negende Egbert Schuurmanlezing. De nog in leven zijnde prof. dr. ir. Egbert Schuurman (1937) is bekend geworden vanwege zijn filosofie van de techniek.1 Dr. Heusinkveld zal de lezing toespitsen op de mogelijkheden tot mensverbetering. Een soortgelijke lezing hield de theoloog en ethicus voor een congres van Fundamentum het afgelopen najaar.2 Deze lezing wordt daarom ook door ons van harte aanbevolen.

Je lichaam upgraden? Medische techniek voor een beter leven’. Dat is de titel van de lezing van dr. Heusinkveld. De website van RTV Stichtse vecht geeft de volgende samenvatting3:

”Op zoek naar geluk en een beter leven lijken een sterker lichaam, een beter geheugen, het bij voorbaat genetisch aanpassen van embryo’s en een onlineverbinding tussen ons brein en de computer heel wenselijk. Met behulp van techniek kan de medische wereld ons helpen ons lichaam op te waarderen en te perfectioneren.
Welke mogelijkheden zijn er? Moeten we die willen? Is een technologisch opgewaardeerd leven een beter leven? In de lezing worden deze onderwerpen besproken en worden aanzetten tot een beoordeling gegeven. Daarbij is er ruime gelegenheid voor discussie.”

Praktische informatie

De avond wordt op 29 februari 2024 DV gehouden in het Bonifatiushuis te Breukelen en begint om 20:00 uur. Het adres is Kerkplein 18, de toegang is gratis en de inloop is vanaf 19:30 uur. Dr. Bert-Jan Heusinkveld is predikant in de Gereformeerde Kerk van Daarle (PKN). Hij promoveerde op 11 juni 20214 aan de Theologische Universiteit Kampen (nu Utrecht) op het proefschrift ‘De Betere Mens. Een Medisch-ethisch Kader voor Mensverbetering vanuit Christelijk Perspectief’. Zijn proefschrift verscheen ook in handelseditie bij Eburon Academic Publishers.5 Vermoedelijk zal het boek ook op de avond zelf te koop worden aangeboden.

Voetnoten

Kerk en slavernij? (9) – Bijdrage van dr. Dick de Vos aan het debat over de rol van de kerk

Slavernij is verwerpelijk en de regering heeft excuses aangeboden voor de Nederlandse betrokkenheid. In het navolgende gaat het er geenszins om ook maar iets af te doen van eventuele kerkelijke betrokkenheid. Wat verkeerd is, moet aan het licht worden gebracht. Maar als er naar de kerk wordt gewezen in verband met slavernij, dan moet dit met onderbouwing gebeuren.

Inleiding

In deze artikelenserie is aandacht geschonken aan werk en project van A. Merz, G. Harinck, R. M. Allen, M. Stoutjesdijk. Zie hiervoor de referentie.1 Bij de eerste drie gaat het om hoogleraren, de laatste is wetenschappelijk medewerker. In voorgaande afleveringen is aangetoond dat genoemde hoog- en zeergeleerde personen, hoewel in hun eigen vakgebied deskundig, beperkingen kennen in de kerk- en staatsgeschiedenis gerelateerd aan slavernij. Zij citeren met instemming het werk van de Amerikaanse assistent-hoogleraar D. L. Noorlander, gezien zijn naam met Nederlandse wortels.2 Het is dus met grote belangstelling en nieuwsgierigheid dat genoemd werk, ”Toorn van de hemel”, ter hand wordt genomen. Het boek van Noorlander is de handelsuitgave van zijn proefschrift, bewerkt aan de Georgetown University Washington DC. Noorlander is nu assistent-professor geschiedenis aan de State University of New York at Oneonta.

Uit de introductie van het werk van D.L. Noorlander

De West-Indische Compagnie (WIC) wordt verlengstuk van de staat genoemd. Helaas wordt over de verhouding kerk-staat gezwegen. Een dergelijke compagnie wordt participant in de zending genoemd. Dat is te veel gezegd. De directeuren van de WIC waren gereformeerd. Die godsdienst werd dus gepraktiseerd. Zending werd bedreven door predikanten en andere ambtsdragers.

Gesproken wordt over de verhouding kerk-compagnie. Helaas zegt Noorlander niet wat hij onder kerk verstaat. Het lijkt bij Noorlander te gaan om de totale kerk. Die kerk en niet alleen de geestelijkheid zou een inschikkelijke visie hebben op economische ontwikkeling. Noorlander zegt: “De afhankelijkheid van de geestelijkheid van de compagnieën met gezamenlijke aandelen – zoals de WIC – en de stem en invloed van de koopman in de kerk droeg bij tot een opmerkelijk flexibele, inschikkelijke houding ten opzichte van handel en seculiere zaken in het algemeen. Nederlandse calvinisten, zowel leken als geestelijken, konden Gods hand overal zien en elke respectabele activiteit als vroom uitleggen.”

In Nederland was de predikant veelal voor zijn benoeming en zijn traktement van de overheid afhankelijk. Ook op de benoeming van andere ambtsdragers had de overheid invloed evenals op een ambtelijke vergadering als de kerkenraad. Anders dan Noorlander beweert, had de koopman in de kerk geen invloed. De kerk, namelijk de gereformeerde kerk, heeft zich nimmer uitgesproken over handel en seculiere zaken. Die konden niet op de agenda staan, want daarop stonden slechts kerkelijke zaken. Dat de Nederlandse calvinisten alles vroom uitlegden, is zo ver bezijden de waarheid.

Noorlander wijst de scheiding van bestuur en beheer, die reeds vanaf de middeleeuwen bestond, af. In de Nederlandse gereformeerde kerkordeningen is niets over het beheer van goederen en gelden te vinden. De kerkvoogden werden door de overheid benoemd, de kerkenraad had daarin geen zeggen.

Twee opmerkingen

In het navolgende worden twee opmerkingen gemaakt over zaken die in Nederland in kerken ontstaan uit afscheiding in 1834 en doleantie in 1888 vrijwel geheel onbekend zijn. Veel kerken in Amerika zijn beïnvloed vanuit genoemde Nederlandse kerken.

Het eerste punt is de scheiding van bestuur en beheer. In de kerkorden van de Nederlandse gereformeerde kerken is niets te vinden over het beheer van kerkelijke goederen. Het gaat in die kerkorden om de kerkregering door de kerkenraad van de plaatselijke kerk en van het kerkverband door de meerdere vergaderingen. De overheid liet het beheer van de kerkelijke goederen in stand, zoals het voor de reformatie was. Voor de reformatie was er toezicht op het beheer door de overheid en de roomse kerk. Die laatste viel weg zodat slechts het overheidstoezicht overbleef. Voor het beheer gold ook vaak het patronaatrecht. De houder van dat recht, bijvoorbeeld een adellijk persoon, mocht het beheer regelen. Dat patronaatrecht verviel in 1922. Het beheer buiten de Nederlandse Hervormde Kerk bleef vrij tot 2003.3

De slogan uit de tijd van de doleantie “terug naar de nimmer afgeschafte Dordtse kerkorde” heeft zijn duizenden verslagen. Ook in Amerika wordt gedacht dat de Dordtse kerkorde 1619 voor geheel de Nederlanden gold. Het volgende punt valt eveneens aan een Amerikaan bijna niet uit te leggen. Volgens de Unie van Utrecht (1579) was de godsdienst een zaak van de gewesten. De Dordtse kerkorde (1619) is in geen gewest als zodanig aangenomen. Friesland, Groningen, het landschap Drenthe, en Zeeland hadden eigen kerkorden. Overijssel, Gelderland en Utrecht hebben de Dordtse kerkorde in het gewestelijke gewoonterecht ingepast. Het gewest Holland heeft de Dordtse kerkorde voorlopig goedgekeurd. Verder is het nooit gekomen.4 In Generaliteitslanden gold de Dordtse kerkorde. Die kerkorde werd ook door de WIC toegepast.

Er is ook wel eens een hoogleraar die blijkt geeft van de juiste kennis van de Nederlandse kerkgeschiedenis. Zo hield de wereldberoemde hoogleraar J.I. Israel (geb. 1946), Engels historicus maar werkzaam aan het Institute for Advanced Study in Princeton (NY) in Amerika op 8 mei 2018 een lezing in Leeuwarden. De schrijver van dit stuk vroeg hem naar de gereformeerde staatkunde van J. Althusius (1563-1638), hoogleraar rechtsgeleerdheid in Herborn en Steinfurt, stadsadvocaat van Emden. Professor Israel citeerde zowaar volstrekt juist en terecht de acta van de synode van Emden 1571. Het kan dus ook anders.

© Gereformeerd Venster. Dit artikel is met toestemming overgenomen uit de digitale nieuwsbrief Gereformeerd Venster. Abonneren kan via info@gereformeerdvenster.nl of www.gereformeerdvenster.nl. Een abonnement op deze nieuwsbrief is gratis!

Voetnoten

Elise van Hoek (NPV): verzoek om duo-euthanasie neemt toe – Uitgelicht! 14 februari 2024

Op 14 februari 2024 was drs. Elise van Hoek van de Nederlandse Patiëntenvereniging (NPV) te gast in het programma Uitgelicht! van Family7. Zij sprak over de toenemende verzoeken tot duo-euthanasie. Dit kwam in het nieuws doordat het hoogbejaarde echtpaar Van Agt zo ook hun leven hebben beëindigd. Met dank aan Family7 staat deze video online en kunnen we deze via onze website delen.

Onder de video staat de volgende informatie:
Sinds het overlijden van oud-premier Van Agt staat duo-euthanasie volop in de belangstelling. Dit is een vorm waarbij twee partners euthanasie toepassen. Uit cijfers blijkt dat steeds meer mensen kiezen voor deze vorm.