Home » Onderwijs

Categoriearchief: Onderwijs

Scheppingsgedachte uit klas bannen zet leerlingen op dwaalspoor

Dit artikel is samen met Jan van Meerten geschreven.

Het recent gelanceerde EvoKE-project heeft een kwalijke agenda, stellen Hans Degens en Jan van Meerten. Door het scheppingsparadigma in het onderwijs te bestrijden, ontnemen de initiatiefnemers kinderen de mogelijkheid om onbevangen over de oorsprong van het leven na te denken.

“Een monopoliepositie van de evolutietheorie in het onderwijs bemoeilijkt een onbevangen houding van leerlingen.” Bron: Pixabay.

In Europa is er dit jaar een nieuw initiatief gestart: EvoKE. De letters staan voor ”Evolutionary Knowledge for Everyone” (evolutionaire kennis voor iedereen). Het doel van het project is Europeanen kennis bij te brengen van de evolutietheorie (in de zin van universele gemeenschappelijke afstamming) en hen te overtuigen van de juistheid ervan. Volgens de initiatiefnemers is evolutie het centrale beginsel binnen de biologie. Toch is niet iedereen in Europa daarvan overtuigd. Naar schatting 20 tot 40 procent van de Europese bevolking aanvaardt de evolutietheorie niet.

Dat komt volgens de initiatiefnemers van EvoKE doordat er talloze misvattingen over de theorie zijn en omdat macro-evolutie-in-actie niet valt waar te nemen binnen een mensenleven. Deze misvattingen zouden voor een belangrijk deel veroorzaakt worden door het summiere, of soms zelfs geheel afwezige, onderwijs over de evolutietheorie op de middelbare school.

Om mensen vertrouwd te maken met de evolutietheorie stelt EvoKE voor om al vanaf de kleuterschool te beginnen met evolutionaire educatie, leerkrachten toe te rusten voor het onderwijzen van de theorie, en kindvriendelijk en eenvoudig materiaal te ontwikkelen voor radio en televisie.

Raad van Europa

Dat lijkt op het oog redelijk en niet iets om ongerust van te raken. In april verscheen er echter in ”Nature Ecology & Evolution” een interview met de initiatiefnemers. Hierin wordt ook gesproken over de Resolutie van de Raad van Europa (2007) aangaande ”De gevaren van creationisme in het onderwijs”. Volgens de raad is het scheppingsparadigma niet gebaseerd op feiten en maakt het geen gebruik van de logica en wetenschappelijke methoden.

Bovendien wordt het, tot onze verbijstering, door de raad gepresenteerd als „een bedreiging voor de mensenrechten.” Een dergelijk standpunt maakt duidelijk dat het hier niet alleen te doen is om verbetering van het begrip van de evolutietheorie, maar ook om bestrijding van het scheppingsparadigma. De raad heeft universele gemeenschappelijke afstamming verheven tot dogma en duldt geen twijfel aan de juistheid van de evolutietheorie. Dat de raad daarmee zelf buiten het terrein van de wetenschap treedt lijkt geen bezwaar.

Dogma

De overtuiging dat alle levensvormen afstammen van een gemeenschappelijke voorouder, komt in belangrijke mate voort uit een naturalistisch wereldbeeld, en uit de bewuste verwerping van de mogelijkheid dat alles is ontworpen. Dat de door religieuze (zo zegt de resolutie) overwegingen ingegeven scheppingsgedachte dus „een bedreiging voor de mensenrechten” vormen, is ongerijmd. Net zo goed zou de evolutietheorie, in belangrijke mate voortgekomen uit het naturalistische dogma, een bedreiging voor de mensenrechten genoemd kunnen worden.

Is de indruk van universele gemeenschappelijke afstamming wel zo sterk? Of is er sprake van een ontwerp? In die laatste richting wijst de Cambrische explosie. Het is een voorbeeld van het plotselinge, zonder aanwijsbare voorouders verschijnen van hoofdgroepen en bouwplannen in het fossiele archief. Een dergelijk plotseling optreden van levensvormen vergt enorme veranderingen in het genetisch materiaal. De vraag is hoe dergelijke veranderingen in geologisch bezien korte perioden tot stand konden komen. Al heb je miljoenen jaren daarvoor beschikbaar, er is simpelweg nog steeds veel te weinig tijd om de complexiteit van het fossiele archief te verklaren door middel van mutatie en natuurlijke selectie. Recombinatie en genoomduplicatie verkleinen dat probleem niet.

Intelligentie

Misschien nog interessanter is de vraag hoe die complexe genetische informatie door puur natuurlijke processen tot stand kon komen. We weten allemaal uit de praktijk dat informatie alleen gegenereerd kan worden door intelligentie. Dit is algemeen aanvaard, ook door evolutionisten als Sagan, die in 1974 gebaseerd op dit principe een bericht (de Arecibo Message) de ruimte in stuurde om daarmee in contact te komen met buitenaardse intelligentie. Waarom wordt dan de enorme hoeveelheid complexe informatie in het genoom, die vele malen die van de meest complexe software overschrijdt, gezien als een product van toeval? Is het eigenlijk niet veel redelijker om hierin een sterke aanwijzing voor een intelligente ontwerper te zien?

Het monddood maken van de mensen die het scheppingsmodel onderschrijven, komt dus niet voort uit een open en onbevangen analyse van de wetenschappelijke gegevens, maar veeleer uit een toewijding aan een naturalistisch wereldbeeld dat reeds bij voorbaat het creatieve werk van een Schepper uitsluit.

We stellen niet dat de evolutietheorie niet onderwezen zou mogen worden, maar uiten wel onze zorg dat niet alleen het scheppingsparadigma gecriminaliseerd wordt, maar dat ook een monopoliepositie van de evolutietheorie in het onderwijs een onbevangen houding van leerlingen bemoeilijkt.

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het Reformatorisch Dagblad. De volledige bronvermelding luidt: Degens, H., Meerten, J.W. van, 2017, Scheppingsgedachte uit klas bannen zet leerlingen op dwaalspoor, Reformatorisch Dagblad Puntkomma 47 (45): 6-7 (artikel).

DUPLO laat mensen en dino’s samenleven – Bespreking van het LEGO-DUPLO-pakket 10939

Veel kinderen zijn gefascineerd door dinosauriërs. Deze dino-liefde begint vaak al vroeg. Sommige christelijke ouders houden hun kinderen uit bescherming weg bij deze ‘monsters’. Hoewel goed bedoeld, is dat niet nodig en ik denk zelfs schadelijk. Beter kunnen deze prachtige schepsels van God verklaard worden vanuit het scheppingsparadigma. Als er tenminste materiaal voor handen is kan dat al vroeg. Helaas gaat het meeste lesmateriaal, maar ook veel speelgoed uit van het naturalistische raamwerk. LEGO DUPLO doet dat gelukkig niet, die laat zelfs mensen en dino’s samenleven.

Jurassic World

Zowel op de doos als in het instructieboekje zijn geen sporen te vinden van de naturalistische natuurfilosofie. Het instructieboekje geeft slechts een bouwinstructie en maakt op het tweede blad reclame voor ander DUPLO-speelgoed. De plaatjes op de doos laten zien hoe je met dit pakket kan spelen en welke varianten je kunt verzinnen in het spel.1 De makers van DUPLO hebben zich laten inspireren door Jurassic World, een ‘Science Fiction’-filmserie, waarin de oorspronkelijke gedachte van een dinodierentuin met levende dino’s (gefabriceerd uit gevonden dino-DNA) mislukt. De dino’s breken uit en de gevolgen zijn niet te overzien: het complete eiland moet geëvacueerd worden en de dino’s heersen domineren op het eiland.

De inhoud

In het pakket zien we blokjes om een toegangsboog te maken. Om het extra spannend te maken zijn er ook vlammen bijgeleverd, die als fakkels op de boog staan. Het pakket bevat ook twee witte hekjes om de dino’s achter te houden, een palmboom en vier bloemen die (door ze op elkaar te stapelen) samen twee struiken vormen. De bijgeleverde dino’s zijn Tyrannosaurus rex (een vleesetende dino) en Triceratops horridus (een plantenetende dino). In het voorgestelde spel breken deze dino’s samen uit. Als laatste bevat het pakket een motor met daarop Owen Grady, de gedragsbioloog die speelt in de serie Jurassic World.2

Ten slotte

Uiteraard is Jurassic World fantasie en voorlopig nog onmogelijk3, maar het is goed dat dergelijk speelgoed bestaat. Dit om richting de kinderen aan te geven dat dino’s en mensen samengeleefd kunnen hebben. Niet in de fantasiewereld, maar in lang vervlogen tijden. Sowieso vóór de zondvloed, maar hoogstwaarschijnlijk ook daarna. Het pakket is, in tegenstelling tot de pakketten van de grote LEGO-broer, niet heel erg duur. In ieder geval betaalbaar voor een modaal huishouden met één of meerdere kinderen.

Voetnoten

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’.

Een moeilijke tijd voor Lynn – Bespreking van ‘Chaos’

“Eenmaal op de fiets kwam de onvermijdelijke vraag van Nikki. ‘Wat is er aan de hand, Lynn?’ Lynn aarzelde even, maar besloot toen om alles aan Nikki te vertellen. Alles over Thijmen, Thirza en Siman in ieder geval. ‘En nu zijn ze verloofd en hij vraagt zich af of het wel een goed idee is. Snap jij dat?’ Nikki was even stil. ‘Eigenlijk niet’, zei ze toen. ‘Ik bedoel, dat je voor elkaar gaat tot het einde, dat is toch liefde?’ ‘Dat vind ik dus ook’, zei Lynn. ‘Maar kennelijk denkt Simon er anders over.’ Ze zuchtte nog eens diep.”

Inhoud

Mirjam Schippers, werkzaam bij de jongerenorganisatie LCJ, schreef in 2018 het tienerboek ‘Chaos’. Het boek verscheen bij uitgeverij De Banier. De hoofdpersoon van het boek is Lynn Leeflang. Lynn is een HAVO-5 leerling en bereidt zich in het boek voor op haar examen. Dat is niet gemakkelijk. Zeker niet als een oude vakantieliefde, met wie ze een tijdje geen contact heeft gehad, weer contact met haar zoekt. Het gaat om Simon. Simon laat echter het achterste van zijn tong niet zien en dat vindt Lynn lastig. Als ze merkt dat ze, tot overmaat van ramp, ook nog gevoelens heeft voor een goede vriend, Maurits, dan wordt het helemaal lastig. Uiteindelijk breekt Simon met de verkering, omdat hij niet meer van Lynn houdt. Dit zorgt voor nog meer onzekerheid en een complete chaos in het hoofd. Schippers weet deze onzekerheden en chaos goed te beschrijven. Dit zorgt ervoor dat je het boek in één adem uitleest. Het boek is daarmee de moeite van het lezen waard!

ALS, Stephen Hawking en C.S. Lewis

Het boek kent geen directe verwijzingen naar onze vroegste geschiedenis. De zwager van Simon heeft de diagnose ALS gekregen. In het boek wordt daarom verwezen naar de onlangs overleden Stephen Hawking1. Bij Lynn roept Hawking een herinnering op naar een discussie over zwarte gaten. Schippers schrijft op bladzijde 37 en 38:

Het bleef even stil. ‘Dat is heel lastig te zeggen’, zei Simon toen. ‘Hij is zelf best wel optimistisch en zegt dat hij misschien wel langer blijft leven dan die vijf jaar. Het schijnt ook dat mannen een hogere levensverwachting hebben nadat ze gediagnosticeerd zijn met ALS. Een bekend voorbeeld is de Britse natuurkundige, Stephen Hawking.’ Lynn knikte. Daar had ze weleens van gehoord, maar dat was omdat Maurits en Thomas een discussie hadden gevoerd over de theorie van zwarte gaten.

Een creationistische duiding van de theorieën van Hawking of van zwarte gaten had hier niet gepast, omdat dit niet het hoofdonderwerp van het gesprek was. Naast Hawking en zwarte gaten wordt er door Schippers ook nog verwezen naar C.S. Lewis. Wanneer Lynn haar verjaardag viert dan krijgt ze van vrienden een boek van C.S. Lewis. Schippers schrijft op bladzijde 84:

’Hé wat tof! Dit wilde ik heel graag hebben!’ Het was een boek van C.S. Lewis, over lijden en het nut ervan. ‘Heel erg bedankt!’

Het gaat hier om het boek ‘The Problem of Pain’, al diverse malen in het Nederlands vertaald onder de titel ‘Het probleem van het lijden’. Een boek dat beslist de moeite van het lezen waard is.2 Vergeet ook het boek ‘Chaos‘ niet te lezen.

Dit boek wordt binnenkort in onze webshop te koop aangeboden.

Schippers schreef nog meer boeken die raakvlakken hebben met ons thema. Bijvoorbeeld het boek ‘Vrije val’ over sexting. Een bespreking daarvan is hier te vinden.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2023’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

‘Dinosaurus op de vlucht’ op Schooltv – Een leuke introductie voor kinderen op het thema ‘dino’s’

In Nederland ontbreekt veelal educatief filmmateriaal over dinosauriërs vanuit het creationistische uitgangspunt. Engelstalige filmpjes zijn voor de onder- en middenbouw van de basisschool niet geschikt, omdat ze de taal niet machtig zijn of de Nederlandse ondertitels nog niet (snel genoeg) kunnen lezen. Dat is een gemis voor bijbelgetrouwe basisschooldocenten en hun leerlingen. Ze moeten daarom het filmmateriaal onder andere halen van naturalistische websites zoals Schooltv. Deze educatieve internet-tv heeft een mooie introductie op het dinosaurusthema op de website staan. Met dank aan Schooltv delen we het filmpje hieronder.

De video heeft als titel ‘Dinosaurus op de vlucht’ en duurt bijna vijf minuten. Het gaat over een jonge Tyrannosaurus rex die op zoek is naar voedsel. Timo, zo heet de jonge T. rex, is geen vegetariër en komt een nest met eieren tegen. Wanneer Timo een ei probeert te stelen blijkt deze van een Deinonychus1, een andere vleesetende dinosaurus. Deze laat zich haar eieren niet zomaar afpakken en zet de achtervolging in. Het ei blijft liggen en Timo moet rennen voor zijn leven. Zeker als er nog drie vleeseters achter hem aankomen. Gelukkig hoort vader T. rex het hulpgeroep van zijn zoon en schiet hem te hulp.

Het is wel een naturalistische video en daarom verdient deze vanuit het scheppingsparadigma een kleine correctie. De film begint met: “Miljoenen jaren geleden leefden er dinosaurussen op aarde”. Dit moet vanuit het scheppingsparadigma bezien ‘duizenden jaren geleden’ zijn. Verder bevat het filmpje geen naturalistische informatie. Deinonychus hebben geen veren aan de poten, slechts wat pluimen op de kop.2 Het filmpje van Schooltv is geschikt voor kinderen van 5 tot en met 8 jaar.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2023’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal.

Voetnoten

Uit huis geplaatst en scheppingsverwondering – Bespreking van ‘Coming Home’

“’Maris, waarom mag ik niet bij jou blijven?’ De stem van Roselynn trilt gevaarlijk. Zal ze weer gaan huilen? Maar dan gaat zij ook huilen. Ze weet het antwoord niet. Haar maag draait bijna om als ze eraan denkt hoe het allemaal verder moet. Van het ene op het andere moment is haar leven veranderd. Kon ze maar vluchten, ja vluchten, waarheen?”

Gebroken wereld

We leven in een gebroken wereld. Een wereld na de zondeval. Dit wordt duidelijk bij het lezen van ‘Coming Home’ van Anita Kramer-Post. Kramer schreef in 2019 voor ‘Om Sions Wil’ een lezenswaardig boek over de uit het huisplaatsing van een gezin. De hoofdpersoon is de tiener Damaris. Damaris wordt met haar broertjes en zusjes uit het huis geplaatst omdat het thuis niet meer gaat. Een aangrijpend verhaal en voor kinderen die daarmee te maken hebben (gehad) ook een herkenbaar verhaal. De meeste kinderen willen net als Damaris niet uit het huis geplaatst worden en begrijpen óók niet goed waarom juist hun ouders niet voor hen kunnen zorgen. Uiteindelijk mag Damaris weer thuiskomen. Dit wordt op een mooie wijze beschreven door de auteur.

Knap geschreven

Het boek is knap geschreven, omdat er twee verhaallijnen door elkaar heen geweven worden. Het tweede verhaal speelt zich namelijk af in de Tweede Wereldoorlog en gaat over de ‘Razzia van Putten’.1 De hoofdpersoon van deze verhaallijn is Wout. Hij maakt vele ontberingen mee in diverse werkkampen. Aan het einde van de oorlog mag Wout gelukkig ook weer thuiskomen. Wout blijkt de opa te zijn van Damaris. Wat ik vooral knap geschreven vind is dat de verhaallijnen per hoofdstuk worden afgewisseld en dat de laatste woorden van het ene hoofdstuk (dus de ene verhaallijn) óók de eerste woorden zijn van het andere hoofdstuk (dus de andere verhaallijn).

Scheppingsverwondering

Voordat Damaris uit het huis geplaatst wordt gaat ze met haar zusje naar het bos. Ze geniet van de prachtige herfstkleuren in het bos. De auteur brengt de lezer scheppingsverwondering bij. Lees maar mee op bladzijde 23:

“Damaris ziet haar een paar seconden naar de tak staren. ‘Wat heeft de Heere dat mooi gemaakt, Maris.’ Haar zusje kijkt haar aan. ‘Heeft Hij de eikels ook gemaakt?’ Ze kan alleen maar knikken. ‘Maar waarom laat Hij ze dan uit de boom vallen?’ ‘Dat gebeurt in de herfst, Roos. Heeft de juf dat niet verteld? ‘Jawel.’ ‘In de herfst vallen de bladeren op de grond. In de winter worden de bomen kaal. In het voorjaar komen er nieuwe knoppen en daaruit komen nieuwe blaadjes en in de zomer schitteren de bladeren aan de bomen.’ Roselynn plukt een blaadje van de tak. ‘Wat gebeurt er als ze op de grond vallen?’ ‘Ze verdorren of ze worden meegenomen door de wind’. ‘En dan?’ ‘Dan vormen ze weer een voedingslaag voor de bomen, zodat de bomen weer nieuwe blaadjes kunnen maken.’ ‘Best jammer dat deze blaadjes niet mogen blijven leven.’ Ze blijft staren naar de tak.”

Of op bladzijde 24:

“Als Damaris eerlijk is, heeft ze nog niet veel zin om naar huis te gaan. Ze kijkt naar de bomen die langzaam verkleuren. Ze kijkt naar de heldere lucht. Wat is Gods schepping mooi! Net als Roselynn kan ze hier erg van genieten. En toch moet ze ook weer naar huis.”

Met de kinderen naar het bos om te genieten van Gods schepping. Dat is een goed idee! Mooi dat de auteur kinderen scheppingsverwondering wil bijbrengen.

Dit boek zal binnenkort ook in onze webshop te koop worden aangeboden.

Anita Kramer-Post heeft nog meer lezenswaardige tienerboeken geschreven. Zoals het boek ‘Welcome Twins’. Een bespreking van dat boek is hier te vinden.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2023’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Vegeteritus, palingtrek en geschapen sterren – Bespreking van ‘Opa is de weg kwijt’

“De volgende morgen is Tom al vroeg wakker. Hij hoort beneden iemand roepen. Het is beppe. Ze roept pake. Tom gaat snel naar beneden. ‘Pake is weg,’ zegt beppe. Haar stem trilt. ‘Waar is hij dan?’ vraagt Tom. ‘Dat weet ik niet,’ zegt beppe, terwijl ze haar armen in de lucht steekt. ‘Ik kom net beneden en kan hem nergens meer vinden. Ik denk dat hij weer alleen de straat op is gegaan.’”

De opa van Tom en Tes lijdt aan Alzheimer. Voor kinderen kan het aangrijpend zijn als opa (of oma) langzaam dingen lijkt te vergeten. Op een gegeven moment zelfs de naam van hun kleinkind. Rijk Arends heeft hierover een mooi kinderboek geschreven. Het boek werd dit jaar uitgegeven bij uitgeverij Den Hertog en is geschikt voor kinderen vanaf 7 jaar. Arends komt dichtbij de belevingswereld van het kind. Hij beschrijft de moeite en het verdriet, maar ook de vindingrijkheid van kinderen om te komen tot oplossingen. Het boek zal daarom zeker aanspreken bij kinderen die hetzelfde meemaken of meegemaakt hebben. Het is een leuk geschreven boek dat gaat over een logeerpartij van Tom en Tes bij pake en beppe (in Friesland). Warm aanbevolen voor kinderen vanaf groep 4!

Geschapen sterren

De auteur heeft ook oog voor Gods schepping. Wanneer Tom niet kan slapen vanwege de zorgen over pake dan kijkt hij door het raam naar buiten en ziet hij de sterren. Arends: “Hoe langer hij kijkt, hoe meer het er zijn. Als God zoveel sterren kan maken, kan Hij ook voor pake zorgen. Opeens is de pijn in zijn buik verdwenen.” (blz. 46)

Palingtrek

Tom doet in Friesland mee met een viswedstrijd. Hij vangt een kronkelende paling en wint daarmee een prijs. Pake weet veel van palingen omdat hij als klein jongentje vaak met zijn vader mee ging vissen. Hij vertelt aan de kinderen over een wonder in Gods schepping: de palingtrek. Lees maar mee op bladzijde 61:

”Wist je trouwens dat paling helemaal naar de andere kant van de wereld zwemt om daar heel diep in de zee jonkies te krijgen?’ ‘Is die paling van Tom niet in Friesland geboren?’ vraagt Tes. ‘Nee, hoor’ zegt pake. ‘Duizenden kilometers hiervandaan. Die is helemaal hiernaartoe komen zwemmen.’ ‘Wat weet u toch veel!’ zegt Tes.

Mooi dat de auteur hier oog voor heeft en kinderen verwondering bijbrengt over de almacht van God, maar ook over het wonder van Zijn schepping.

Dit boek zal binnenkort in onze webshop te koop worden aangeboden.

Rijk Arends heeft meer kinder- en jeugdboeken geschreven. Zie hier voor een bespreking van ‘Tornado’ en hier voor een bespreking van ‘De andere wereld’

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2023’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Het borduurwerk en de tornado – Bespreking van ‘Tornado’

“Het gigantische monster bestaat uit een donkere onweerswolk met een enorme slurf. Aan het einde van de slurf lijkt een soort zak te hangen, die als een razende stofzuiger over het meer jaagt. De hele lucht rond de tornado is in beweging. Het blijft onophoudelijk lichten en donderen. Peer moet denken aan een documentaire die hij ooit op school had gezien over wetenschappers die een tornado achterna reden om onderzoek te doen. Ze leken in extase toen ze de tornado naderden. Peer had het toen wat overdreven gevonden, maar nu hij zelf de tornado ziet, snapt hij het gevoel.”

Korte beschrijving

Vorig jaar (2020) verscheen er een mooi tienerboek bij uitgeverij Den Hertog. De schrijver van het boek is Rijk Arends. Het boek ‘Tornado’ is geschikt voor tieners vanaf 11 jaar. Hoofdpersoon Peer woont in Nederland, samen met zijn vader en zijn zusje Laura. Moeder is overleden toen Peer jong was na een auto-ongeluk. De opa en oma van Peer wonen in Canada. De vader van Peer heeft een nieuwe liefde opgedaan in het land en omdat opa al oud is voor het werk op de boerderij wordt aan de vader van Peer gevraagd het werk over te nemen. Maar gaat het Peers vader alleen om de boerderij, of ook om de nieuwe liefde Rachel. Peer heeft het er moeilijk mee: hij wil geen nieuwe moeder. Rachel is evenals Peers vader weduwe en heeft ook twee kinderen: Mike en Eva. Ook Mike heeft moeite met een ‘nieuwe’ vader. Samen smeden ze een complot om het huwelijk van Rachel en Peers vader te stoppen. Een vakantie met een tornado is nodig om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Hoe dat gaat? Daarvoor moet je het boek zelf lezen.

Borduurwerk

Peer heeft het moeilijk met het feit dat zijn vader wil trouwen met een andere vrouw! Hij heeft het verlies van zijn moeder nog niet (helemaal) verwerkt. Hij wil geen nieuwe moeder. Arends weet de gedachtegang van deze tiener goed te beschrijven. Op een avond pakt hij voordat hij gaat slapen zijn Bijbeltje, maar legt hem ongelezen weer terug. Hij prevelt gedachteloos wat worden en probeert dan te gaan slapen. Dat lukt niet, gedachten malen door zijn hoofd. Citaat:

“Hij prevelt de woorden die hij altijd gebruikt, maar voor zijn gevoel kan hij net zo goed niet bidden. Zou dat inderdaad door de schietspellen komen die hij de laatste tijd speelt? Of omdat hij zich steeds meer af gaat vragen waarom juist zijn moeder… Als God bestaat, waarom is dan dat ongeluk gebeurd? Hij had het er ooit met tante Wilma over gehad. Ze had hem toen de achterkant van een borduurwerk laten zien. Hij zag alleen verschillende kleuren wol en knoopjes, maar het boerderijtje dat op de voorkant was geborduurd, was er niet in te zien. ‘Zo is het ook met het leven Peer,’ had ze gezegd. ‘Wij zien de achterkant. God ziet de voorkant en heeft ook een plan met jouw leven. Maar begrijpen doen wij het meestal niet.’ Het had hem toen getroost, maar nu heeft hij een beter antwoord nodig.”

Als de tornado uitgeraasd is dan komt het borduurwerk weer terug in de gedachten van Peer. Citaat:

“Hij had vandaag een paar keer aan het voorbeeld van tante Wilma moeten denken. Wij zien de achterkant van het borduurwerk. God de voorkant. Alleen God kon weten dat er een tornado voor nodig was om hem anders naar Rachel te laten kijken.”

Het is mooi dat de schrijver met dit eenvoudige voorbeeld tieners wil bereiken. Er moet ruimte zijn in gesprekken en in tienerboeken voor dit soort moeilijke vragen. In het boek wordt ook het machtige natuurverschijnsel tornado uitgelegd.1 Het boek is vanwege de leerzame en spannende verhaallijn een aanrader om te lezen.

Rijk Arends heeft nog meer tienerboeken geschreven. Dit jaar verscheen ‘De andere wereld’. Een bespreking van dit tienerboek over Betuwse streekgeschiedenis is hier te vinden.

Dit boek zal binnenkort in onze webshop te koop worden aangeboden.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2027’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten

Op zoek naar goud en de Bijbelse farao – Bespreking ‘Goudkoorts aan de Nijl’

“Maar Heinz is zich niet bewust van de aanwezigheid van de krokodil. Dat de schuifsporen die hij als eerste ontdekte van een krokodil zouden kunnen zijn, is nog niet in zijn hoofd opgekomen, en het zand is inmiddels bedekt met andere soortgelijke sporen die hij zelf gemakt heeft (…). Maar de krokodil ziet hem wel. Het vliegtuig is hij allang vergeten. Behoedzaam glijdt het dier naar de oever en komt langzaam het water uit. De bek opent zich in wat op een gemene grijns lijkt. Talloze scherpe tanden, klaar om te verscheuren.”

In 1996 verscheen bij Uitgeverij De Vuurbaak het boek ‘Goudkoorts aan de Nijl’ van Bert Wiersema. Het eerste deel van de tiener-serie ‘Logboek Lammers’. Het boek was nog slechts tweedehands te koop. Nog niet zo lang geleden, in 2019, werd het boek (na kleine herschrijvingen door de auteur) opnieuw uitgegeven bij Uitgeverij Mes. Helaas zijn de tekeningen van Jaap Kramer uit het boek verdwenen, het verhaal is er echter niet minder spannend op geworden.

Egypte

De hoofdpersonen van de serie zijn de familie Lammers. Vader Lammers is hoogleraar geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Omdat hij christen is verdiept hij zich speciaal in Bijbelse Archeologie. Een andere hoogleraar, zijn Joodse collega professor Goldstein, nodigt het gezin uit om naar Egypte te komen om daar op zoek te gaan naar (bouwwerken van) de farao van de uittocht. Wat ze op dat moment niet weten is dat er twee twintigers met radicale ideeën ook onderweg zijn naar Egypte. Niet vanwege Bijbelse archeologie maar vanwege het zoeken naar een goudschat om een radicale Duitse partij op te richten. De verhalen komen samen in een spannend avontuur dwars door de woestijn en naar het ziekenhuis. Uiteindelijk komt alles weer goed en is er vergeving en verandering bij beide partijen. Daarvoor moet je het boek zelf maar lezen.

Bijbelse archeologie

Het is erg mooi dat de schrijver gekozen heeft voor een hoogleraar geschiedenis als hoofdpersoon en dat hij Bijbelse noties in deze serie verwerkt. Na het lezen van ‘Het geheime logboek van topnerd Tycho’ zou je kunnen denken dat de niet-academisch geschoolde christenen creationisten zijn en de academisch geschoolde christenen theïstische evolutionisten zijn. Dit is in werkelijkheid natuurlijk niet slechts het geval en Wiersema laat in dit boek ‘Goudkoorts aan de Nijl’ merken dat dit ook anders het geval kan zijn. Lammers gaat op zoek naar de farao van de uittocht en vermoedt dat dit Ramses II is. De verwoording van de auteur is hierin voorzichtig. Zelf denk ik dat Ramses II niet de farao van de uittocht was, omdat hij in de verkeerde tijdsperiode regeert en de beschrijving vanuit de Bijbel over die tijd daar niet bij hem lijken te passen.1 Dat neemt niet weg dat ik het erg goed vind dat Wiersema de worsteling van een Bijbels archeoloog met de Egyptische chronologie goed weet te beschrijven. Op zoek gaan zonder het uiteindelijk zeker te weten.

Veel informatie

Het boek bevat veel informatie over het Oude Egypte met haar piramides, tempels en koningsgraven. Dit wordt voor de jongeren op een smeuïge wijze beschreven zodat het geen saaie opsomming is van feiten. De schrijver probeert ook de woorden van de Heere Jezus bij te brengen, om je vijanden lief te hebben en als iemand vraagt één mijl mee te gaan zelfs twee mijl mee te lopen. Heel goed dat ook aan dit vraagstuk aandacht is besteedt. Het boek is een aanrader om te lezen! Een spannend avontuur met veel informatie over het Oude Egypte.

Dit boek wordt binnenkort in onze webshop te koop aangeboden.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2027’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken

Voetnoten

Maak de dinopuzzel – Tafels oefenen met dino’s

In groep 4 en 5 van de basisschool worden bij rekenen de tafels aangeleerd. Op internet zijn talloze manieren en spelletjes te vinden die kinderen kunnen helpen om de tafels aan te leren en deze te automatiseren. Het kind heeft daar levenslang profijt van, tafels horen namelijk bij de basisvaardigheden van een volwassene en worden (onbewust) iedere dag gebruikt. Wat is leuker voor het kind dan tafels te oefenen met behulp van het eigen interessegebied? Vandaag tafels oefenen met dinopuzzels.

Digitaal bestaat er een ruim aanbod van tafelspelletjes. Op spelletjesplein.nl is zelfs een complete rubriek met tafelspelletjes.1 Wat is leuker dan tafels te oefenen met dino’s? Op spelletjesplein staat een link naar een spel waar kinderen, door een tafelsom naar het juiste antwoord te slepen, een dinofotopuzzel compleet kunnen maken.2 Wanneer we de fotopuzzel’s compleet maken zien we dino’s als Kentrosaurus, Pachyrhinosaurus, Carnotaurus3, Diplodocus, Brachiosaurus, Coelophysis en Protoceratops. Ook kun je foto’s compleet maken van vliegende reptielen. Vliegende reptielen zijn overigens geen dino’s. Het is jammer dat de bovengenoemde namen niet bij de foto vermeld worden. Zou prima kunnen door in de foto de namen van de dino te noemen. Zo leren de kinderen naast de tafels ook nog eens de dinonamen. Deze dinopuzzels zijn door het ontbreken van de miljoenen jaren en het naturalistische wereldbeeld ‘neutraal’ te noemen richting de verschillende oorsprongsmodellen. Dino’s passen namelijk goed binnen een creationistisch wereldbeeld. Laten we daarom niet te bang zijn voor deze beesten en ze, met de kinderen, interpreteren vanuit creationistisch perspectief.

Voetnoten

Vrije val en sexting – Bespreking van de young adultroman ‘Vrije val’

Het was maar één foto. Als ze het via Snapchat verstuurde, verdween die al na enkele seconden. Hoe verkeerd was het eigenlijk? Ineens wist ze wat ze zou doen. Ze zou een paar dagen wachten, dan kon ze er nog goed over nadenken én als ze het zou doen, dan zou het voor Leonard als een verrassing komen. Hoe langer ze erover nadacht, hoe enthousiaster ze werd. Leonard zou weten dat zij ontzettend veel van hem hield en als reactie daarop zou zijn liefde alleen maar sterker worden. Ook zou voor hen beiden nog duidelijker worden dat ze écht bij elkaar hoorden.

Vrije val

Mirjam Schipper heeft al enkele young adultromans op haar naam staan. De schrijfster weeft er elke keer weer een boodschap in die jongeren stilzet en laat nadenken. Dat is ook het geval bij het boek ‘Vrije val’. Het boek verscheen in 2018 bij uitgeverij De Banier. ‘Vrije val’ gaat over het fenomeen sexting bij jongeren. Sexting houdt in dat er seksueel getinte foto’s, video’s of berichten worden verzonden via de mobiel of andere media. De gevolgen hiervan zijn groot! Zeker als het de bedoeling was om de seksueel getinte foto als flitsbericht naar één persoon te sturen, maar dat deze uiteindelijk viral gaat. Ook hier geldt: bezint eer ge begint. Of liever: hou seksualiteit binnen het huwelijk (privé).1

Knap geschreven

Het boek is knap geschreven. ‘Vrije val’ is verdeeld in drie delen. Van het eerste deel is Bas de hoofdpersoon. Hij is verliefd op Lotte, maar Lotte lijkt zich voor hem af te sluiten. Wat is er met Lotte aan de hand? Dat wordt in het tweede deel duidelijk. Lotte is de hoofdpersoon van het tweede deel. Zij heeft aan het begin van dit deel verkering met Leonard. Leonard heeft een luisterend oor en troost in het verdriet dat Lotte heeft om het overlijden van haar broertje Marijn. Maar Leonard blijkt echter anders te zijn dan Lotte dacht. Hij wil dat de verkering spannender wordt en denkt aan seksualiteit voor het huwelijk. Lotte wil dat niet maar gaat mee in het ‘spel’ omdat ze bang is dat Leonard haar dumpt en wie heeft er dan nog oog voor haar verdriet. Ze gaat zelfs zover dat ze een naaktfoto deelt met haar vriend. Als Leonard steeds verder wil gaan klaagt haar geweten haar elke keer aan. Op een dag vertelt ze dat ze dit verder gaan niet (meer) wil. Leonard heeft een chantagemiddel achter de hand: als Lotte ooit aan anderen zal vertellen wat er gebeurd is dan zal hij (Leonard) de naaktfoto verspreiden via Social Media. Lotte is er stuk van! In het derde deel komt alles weer goed. Leonard ontloopt zijn straf niet. Lotte en Bas krijgen aan het eind van het boek verkering met elkaar. De gevolgen van het versturen van een enkele naaktfoto (sexting) zijn duidelijk merkbaar in het leven van Lotte. Ze kan deze ene daad nooit meer terugdraaien. Wil je weten hoe het hele verhaal gaat? Dan moet je het boek zelf maar lezen. Het boek is een aanrader voor jongeren vanaf 14 jaar.

Schepping

Aan het begin van het boek (blz. 14) wordt een gesprek beschreven aan de eettafel van Bas. De vader van Bas roept zijn gezin op om mensen lief te hebben zoals de Heere Jezus hen liefheeft. Zelfs onze vijand moeten we liefhebben. Waarom? ‘Die persoon is net zoals jij en ik gemaakt door de Heere God en daarom moeten we diegene liefhebben. Hoe moeilijk dat soms ook is.’ Heel goed dat er in het boek aandacht is voor dit soort geestelijke zaken en zo bijdraagt aan het burgerschap van christelijke jongeren.

Dit boek zal begin volgend jaar ook in onze webshop te koop aangeboden worden.

Deze bespreking is onderdeel van het project ‘Onderwijzen en opvoeden voor de toekomst – Leren over onze vroegste geschiedenis in 2021’. In de komende maanden zal dit project verder uitgekristalliseerd worden. Een dergelijk opvoedings- en onderwijsproject zal ook onderdeel zijn van het meerjarenplan ‘Fundamentum 2022-2027’, met uiteraard ieder jaar een ander jaartal. Het boek is hier opgenomen in de lijst van gelezen kinder- en jeugdboeken.

Voetnoten